I SA/Gd 117/18

Dnia 6 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu Zarządzaniem z dnia 23 sierpnia 2018 r. (k. 161) skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 14 maja 2018 r. poprzez sporządzenie trzech kopii zażalenia i ich podpisania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis zarządzenia został doręczony stronie w dniu 20 września 2018 r. Pismem z dnia 27 września 2018 r., złożonym w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 1 października 2018 r. skarżący, wraz z kopiami zażalenia złożył wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnia braku formalnego zażalenia wskazując, że nie miał możliwości dostarczenia ich wcześniej z powodu niedyspozycji psychofizycznej oraz finansowej związanej z awarią w gospodarstwie domowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że pismo z dnia 27 września 2018 r., pomimo wskazania, że stanowi ono wniosek o przedłużenie terminu do dostarczenia odpisów zażalenia, należało uznać za złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia. Charakter pisma procesowego należy bowiem oceniać z punktu widzenia sformułowanego przez stronę żądania, a mając na uwadze treść uzasadnienia pisma należy wnioskować, że intencją strony było przywrócenie uchybionego terminu. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, w której ustawowy, siedmiodniowy termin do uzupełniania braku formalnego zażalenia mógłby zostać przedłużony. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego zażalenia miało charakter niezawiniony. Wnioskodawca uzasadniając brak swojej winy wskazał na brak możliwości terminowego dostarczenia odpisów zażalenia z powodu niedyspozycji psychofizycznej oraz finansowej związanej z awarią w gospodarstwie domowym. Uprawdopodobnienie oznacza ustalenie faktu na podstawie wiarygodnych środków dowodowych, pozwalających na przekonanie o zgodności dowodzonych faktów z rzeczywistością. Jest to obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie danego faktu jest wysoce prawdopodobne. Uprawdopodobnienie nie może się jednak opierać wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, albowiem powinny one znaleźć swoje uzasadnienie w wiarygodnych dowodach. Do uprawdopodobnienia nie wystarczy zatem samo powołanie się na okoliczności mogące wskazywać na brak zawinienia. Nie można opierać wniosku jedynie na gołosłownym stwierdzeniu o zaistnieniu określonych zdarzeń, bez poparcia tych twierdzeń jakimkolwiek dowodem choćby w postaci zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego stan chorobowy wnioskodawcy. Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku jej winy w niedochowaniu terminu do uzupełniania braku formalnego zażalenia. W związku z tym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.