I SA/Gd 1172/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.) Sędziowie NSA Sławomir Kozik Alicja Stępień Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości kwoty nie przekazanej organowi egzekucyjnemu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 lipca 2003 r. Nr [...], [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. postanowienia opisane w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane. I SA/Gd 1172/03 U z a s a d n i e n i e Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 9 lipca 2003 r. określił stronie skarżącej – "A" Spółka z o.o. w G. jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty 69.337,61 zł. Organ wskazał, że prowadzi egzekucję z majątku A. B., w ramach której zajął wierzytelność przysługującą jemu wobec strony skarżącej z tytułu robót budowlanych dokumentowanych fakturami VAT na kwotę 69.337,61 zł. Ponieważ strona skarżąca uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności organ egzekucyjny w oparciu o art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) wydal niniejsze postanowienie. Twierdzenia strony skarżącej, że wierzytelność jest sporna i objęta została pozwami o zapłatę nie znajdowało oparcia w materiale dowodowym. Wskazane przez stronę skarżącą sprawy sądowe dotyczyły bowiem sporu strony z "B" Spółki z o.o. w G. jako inwestorem. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Sprawy o zapłatę dotyczą bezpośrednio A. B., który wykonywał część prac na budowie i jest obowiązany do zapłaty kar umownych w związku z nieterminową realizacją prac. Potwierdzeniem tego są noty obciążeniowe. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie przeprowadził kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności to podstawa wydanego postanowienia powinna opierać się na art. 71 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednak takie uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast skoro noty obciążeniowe nie były znane organowi egzekucyjnemu w chwili wydania postanowienia, to należało wyłączyć je do odrębnego postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia albowiem nie uznaje wierzytelności A. B.. Został on obciążony karami umownymi za nieterminowe i wadliwe wykonanie prac. W sprawie tej toczy się postępowanie z powództwa Spółki "C" przeciwko Spółce "B". Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, właściwy do rozpoznania sprawy w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył co następuje: Zgodnie z art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968) jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Powyższy przepis, będący podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia wymaga więc kontrolnego (w trybie art. 71a §§ 1-7 cyt. wyżej ustawy) stwierdzenia bezpodstawności braku działania dłużnika zajętej wierzytelności. W szczególności postępowanie kontrolne stwarza takiemu dłużnikowi prawo do zgłoszenia do protokołu z czynności kontrolnych lub w formie pisemnej wyjaśnień i zastrzeżeń (art. 71a § 7 cyt. wyżej ustawy). W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie przeprowadził takiej kontroli, dopuszczając się tym samym naruszenia przepisów postępowania. Uchybienie takie mogło mieć bezpośredni wpływ na wynik sprawy, bowiem w zażaleniu strona skarżąca podniosła, że z tytułu kar umownych i odszkodowania umownego była wierzycielem A. B. i w dniu 18 lipca 2003 r. potrąciła w/w wierzytelność z wierzytelnością A. B. o zapłatę za roboty budowlane. Jeszcze poważniejsze uchybienia miały miejsce w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Skarbowej nie podjął próby zweryfikowania twierdzeń strony skarżącej, uznając że kwestie te mogą być przedmiotem odrębnego postępowania, przy czym nie wskazał w jakim trybie postępowania to miało być prowadzone i jaki skutek miało ono wywierać dla skarżącej Spółki. Natomiast uznał, że może utrzymać postanowienie wydane w trybie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zmieniając jego podstawę prawną w uzasadnieniu własnego postanowienia. Przy czym przeinaczył treść powołanego przez siebie art. 71 b w/w ustawy. Dyrektor Izby uznał, że skoro organ pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności to podstawą postanowienia powinien być art. 71 b ustawy. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten stwarza samoistną przesłankę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. W rzeczywistości art. 71 b normuje dalsze konsekwencje uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności, tj. kwestie wystawienia tytułu wykonawczego. Art. 71 b cyt. ustawy wyraźnie wskazuje, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie o którym mowa w art. 71a § 9. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 209 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).