I SA/Gd 1176/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-12-19
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli jej sytuacja materialna, mimo posiadania znacznego majątku i dochodów małżonka, jest przedstawiana jako trudna?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo posiadania znacznego majątku i dochodów małżonka, nie przedstawiła pełnych danych dotyczących jego sytuacji finansowej, a posiadane przez nią oszczędności przewyższają wysokość należnego wpisu sądowego. W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem i trojgiem małoletnich dzieci. Posiada znaczny majątek i dochody, a jej małżonek uzyskuje dochody z działalności gospodarczej oraz jest wspólnikiem i członkiem zarządu spółki. Mimo wezwania, wnioskodawczyni nie przedstawiła pełnych danych dotyczących dochodów małżonka.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem złożonym na formularzu PPF, dołączonym do skargi, K. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny.
Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych (zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia z dnia 20 października 2016 r., oświadczeń wnioskodawczyni i jej małżonka z dnia 20 października 2016 r., kopii zeznań podatkowych małżonków za 2015 r., dowodów obrazujących wysokość opłat za energię elektryczną, wodę, odprowadzanie ścieków oraz wydatków na zakup gazu, wydruków z rachunków bankowych małżonków, dowodów obrazujących wysokość zadłużenia i rat zaciągniętych kredytów, dokumentów obrazujących wysokość dochodu małżonka wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, oświadczenia małżonka wnioskodawczyni z dnia 26 października 2016 r. w przedmiocie posiadanego przez niego majątku) wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, na ich utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci. W małżeństwie wnioskodawczyni istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Majątek wnioskodawczyni stanowią: udział w ½ części w domu o powierzchni 140 m2 i wartości około 600.000 zł, udział w ½ części w mieszkaniu o powierzchni 46,5 m2 i wartości około 200.000 zł, udział w innej nieruchomości o wartości około 20.000 zł oraz oszczędności w kwocie 4.000 zł. Wnioskodawczyni osiąga dochody z tytułu wynagrodzenia w wysokości 74,75 zł netto miesięcznie oraz pobiera świadczenie wychowawcze w kwocie 1.000 zł miesięcznie, przekazywane na jej rachunek bankowy, zaś jej małżonek uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który w okresie od 1 stycznia do 30 września 2016 r. wyniósł 44.267,95 zł (przy przychodzie w wysokości 151.000 zł oraz kosztach w kwocie 106.732,05 zł). Analiza przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych, prowadzonych dla małżonka wnioskodawczyni, wykazała, iż w miesiącach lipcu i sierpniu br. zaksięgowano na nich wpływy (na konto osobiste [...] w dniach 13, 15, 22 i 28 lipca oraz na [...] w dniach 1 i 6 lipca oraz 10 sierpnia) w łącznej kwocie 203.422,80 zł od "A" Sp. z o.o., których część opisana została jako zaliczka na koszty. Z tych względów sprawdzono ww. podmiot w Krajowym Rejestrze Sądowym i ustalono, że małżonek wnioskodawczyni figuruje jako członek zarządu tej spółki, a ponadto jest wykazany jako jej wspólnik – posiada 180 udziałów o łącznej wartości 90.0000 zł (stan aktualny na dzień wydania niniejszego postanowienia). Należy podkreślić, iż wnioskodawczyni nie wykazała w złożonym oświadczeniu wysokości dochodów jej małżonka z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu spółki, jak również – pomimo wezwania – nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność, zaś małżonek wnioskodawczyni pominął posiadane udziały w ww. spółce w oświadczeniu z dnia 26 października 2016 r., w którym wśród składników swojego majątku wymienił jedynie udziały w ½ części w domu i mieszkaniu (współwłasność z wnioskodawczynią) oraz oszczędności w kwocie 4.000 zł. Tym samym nie jest znana rzeczywista wysokość dochodu, którym dysponują małżonkowie, i z którego pokrywają ciążące na nich zobowiązania oraz stałe koszty utrzymania. Na podstawie przedłożonych dowodów ustalono jedynie, że pomimo nieosiągnięcia przez małżonka wnioskodawczyni we wrześniu br. dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej (na koniec sierpnia 2016 r. zadeklarowano dochód w kwocie 44.739,43 zł, zaś na koniec września 2016 r. w kwocie 44.267,95 zł) małżonek wnioskodawczyni terminowo spłacił (za pośrednictwem konta w [...]) w dniu 15 września 2016 r. raty kredytów w łącznej wysokości 2.831,34 zł.
Z tych względów nie można przyjąć, iż wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie – bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny – uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu stałego od skargi w kwocie 500 zł, zwłaszcza że, jak sama wskazała w złożonym oświadczeniu, dysponuje oszczędnościami w wysokości 4.000 zł, tj. kwocie kilkakrotnie przewyższającą wysokość należnego wpisu.
Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło