I SA/Gd 1179/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-06-17

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości może zostać doręczona tylko jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości, czy też powinna być doręczona wszystkim współwłaścicielom?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy od nieruchomości stanowiącej współwłasność ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Jednakże, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ podatkowy musi wydać decyzję ustalającą wysokość tego podatku wszystkim współwłaścicielom i doręczyć ją każdemu z nich. Doręczenie decyzji tylko jednemu ze współwłaścicieli nie jest wystarczające do powstania solidarnego zobowiązania podatkowego wobec wszystkich.
Stan faktyczny
Skarżąca D. D. kwestionowała decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2002 r., twierdząc, że jest współwłaścicielką jedynie 1/4 nieruchomości i powinna płacić tylko proporcjonalną część podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Określono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./ Sędziowie: NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant – Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) nr (...) 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. I SA/Gd 1179/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta ustalił skarżącej D. D. podatek od nieruchomości na 2002 r. w kwocie 168,50 zł. Skarżąca w odwołaniu podniosła, że nie jest właścicielką całej nieruchomości położonej przy ul. (...), a jedynie nabyła prawa do 1/4 nieruchomości. Pozostałą część (3/4) ustalonego podatku powinni uiścić pozostali współwłaściciele. Ponadto skarżąca zakwestionowała zastosowaną stawkę podatku za budynek gospodarczy, gdyż przekraczała ona 3 krotnie stawkę za budynek mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zastosowane stawki podatku odpowiadały art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84) oraz uchwale Nr (...). Przy solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nie ma wątpliwości, iż osobą na którą wystawia się jedną odrębną decyzję ze skutkiem dla pozostałych osób, jest którykolwiek ze współwłaścicieli. D. D. wniosła skargę o uchylenie powyższej decyzji, albowiem zgadza się na zapłatę jedynie 1/4 podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność (...) obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 2 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych). Konsekwencją faktu, że nieruchomość pozostaje w stosunku współwłasności jest przyjęcie w ustawie, iż stanowi ona odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Do instytucji odpowiedzialności solidarnej podatników wynikającej z solidarnego zobowiązania podatkowego mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego (art. 366 § 1). Wierzyciel (organ podatkowy) może więc żądać świadczenia w całości lub w części od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zasady te muszą być jednak odniesione do trybu powstawania zobowiązania podatkowego. W podatku od nieruchomości zobowiązanie powstaje – w przypadku gdy współwłaścicielami są osoby fizyczne – z mocy decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 6 ust. 7 ustawy). Dopiero więc z momentem doręczenia decyzji współwłaściciele stają się dłużnikami solidarnymi. Zgodnie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ podatkowy musi wydać decyzję konstytutywną wszystkim tym podmiotom (wyroki NSA z 18 maja 2001 r. SA/Kr 1487/00 – POP 2002/3/101 i z dnia 13 października 2000 r. I SA/Gd 399/00 – LEX nr 46439). Organ podatkowy nie miał zatem możliwości przyjęcia istnienia zobowiązania solidarnego w sytuacji gdy doręczył decyzję jednemu ze współwłaścicieli. Zresztą sama decyzja ustalająca podatek od nieruchomości wskazywała jedynie jako adresata – skarżącą D. D. Tymczasem jak słusznie wskazał NSA (w wyroku z dnia 25 lutego 2003 r. I SA/Łd 1086/2001 – ONSA 2004/1/33) każdego ze współwłaściciela nieruchomości jako podatnika (art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej) należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 i art. 152 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec braku stosownego wniosku skarżącej, sąd nie zasądził na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło