I SA/Gd 1180/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-11-14

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała stratę w poprzednim roku podatkowym i posiadała ograniczone środki na rachunku bankowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów finansowych?
Ratio decidendi
Spółce nie przyznano prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie tego wyjątku od zasady ponoszenia kosztów sądowych. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, spółka nie wykonała tego obowiązku, co uniemożliwiło pełną ocenę jej możliwości płatniczych i wykazało brak podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Z oświadczenia spółki wynikało, że zakończyła poprzedni rok podatkowy stratą, posiadała ograniczone środki na rachunku bankowym, a także znaczące zobowiązania. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak spółka nie zastosowała się do wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2014 postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPPr załączonym do skargi, "A" zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia spółki o jej majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz przedłożonego wraz z wnioskiem odpisu zeznania podatkowego CIT-8 za 2016 r. wynika, że poprzedni rok podatkowy zakończyła stratą wykazaną w zeznaniu podatkowym w wysokości 179.345,92 zł, osiągając przychód w wysokości 5.745.891,72 zł i ponosząc koszty w kwocie 5.925.237,64 zł, zgodnie z bilansem za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w kwocie 206.076,78 zł, na dzień 31 grudnia 2016 r. posiadała w kasie i na rachunku bankowym środki pieniężne w wysokości 28.632,09 zł, jej zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek wynosiły 2.441.299,39 zł, spłacane raty leasingowe kształtowały się na poziomie około 40.000 zł brutto miesięcznie, zaś miesięczne koszty związane z wynagrodzeniami i delegacjami pracowników wynosiły średnio 78.965 zł. Na dzień złożenia wniosku spółka posiadała na prowadzonym dla niej rachunku bankowym środki pieniężne w wysokości 8.000 zł. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Cytowane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 14 września 2017 r. zobowiązał skarżącą spółkę do przedłożenia w terminie 7 dni: a) sprawozdania finansowego za 2016 r. (bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej), b) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy, c) dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy, d) oświadczenia, czy z majątku spółki jest aktualnie prowadzona egzekucja, a jeżeli tak przedłożenia wszelkich dowodów jej dotyczących, w szczególności obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności oraz rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych, e) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne zobowiązania (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), których nie spłaca, jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia. Wnioskodawczyni została też poinformowana, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawczyni w dniu 25 września 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru), jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu pozostało ono bez odpowiedzi. Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku i nie przedłożyła żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jej sytuacji majątkowej, w szczególności jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Tym samym brak podstaw dla stwierdzenia, iż spółka nie posiada wystarczających środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności należnego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w kwocie 869 zł – zwłaszcza że, jak sama podała w oświadczeniu, posiada na rachunku bankowym środki pieniężne w wysokości kilkakrotnie przewyższającej tę kwotę. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło