I SA/Gd 1180/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W.T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2013 r. na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą, działalność (Dz. U. z 2012 r., poz.1551) W.T. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z wnioskiem o umorzenie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres objęty ustawą. Decyzją z 2 września 2020 roku, znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. umorzył postępowanie w zakresie umorzenia całości zadłużenia W.T. na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres objęty ustawą z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Decyzję wydano w oparciu o przepis art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 j.t. ze zm.), w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 i 6 ustawy abolicyjnej. Organ wskazał, że W.T. podsiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres sierpień/2003 r. - grudzień/2007 r. i nie posiada zadłużenia w zakres składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku gdy wnioskodawca posiada zadłużenie za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, a jednocześnie nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, to zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie podlega umorzeniu. Zgodnie z bowiem z art. 1 ust. 6 umorzenie należności, o których mowa w ust. 1 tj. składki na te ubezpieczenia a okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki zwłok, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne) skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Środek odwoławczy od powyższej decyzji złożył W.T., wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia umorzenia "ewentualnego zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne" - zarzucając błędne przyjęcie, że zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie podlega umorzeniu na podstawie ustawy abolicyjnej, nadto bezzasadne umorzenie postępowania w sprawie jego wniosku o umorzenie należności. Zgodnie z pouczeniem został on złożony do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie przywołanych w uzasadnieniu przepisów oraz art. 464 § 1 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy przypomnieć, że zasady umarzania należności składkowych w ramach tzw. abolicji reguluje ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551). Zgodnie z art. 1 ust.1 tej ustawy , na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm. 1): 1. która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8, 2. innej niż wymieniona w pkt 1 - umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Jak wynika z art. 1 ust. 6 ustawy abolicyjnej, umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Naczelnika Urzędu Skarbowego lub Komornika sądowego. Zdaniem Sądu, prawidłowy jest zatem pogląd, że w sytuacji, w której wnioskodawca posiada zadłużenie składkowe z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do grudnia 2017 r. i równocześnie nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie podlega umorzeniu w trybie ustawy abolicyjnej. Cytowane przepisy wskazują bowiem bezspornie, iż ustawa abolicyjna nie zezwala na umorzenie nieopłaconych składek zdrowotnych w przypadku braku zaległości na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za ten sam okres. Z akt sprawy wynika, że W.T. wniósł o umorzenie składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres objęty ustawą z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. W sprawie ustalono, iż na dzień złożenia ww. wniosku nie posiadał nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r.. Jak wskazano W.T. posiada jedynie zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do grudnia 2007 r.. W tej sytuacji skoro celem ustawodawcy było umożliwienie umorzenia, pod pewnymi warunkami, nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe), to dopiero skutkiem takiego umorzenia może być umorzenie należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, odsetek oraz innych opłat np. kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do argumentacji skarżącego wskazać należy, że akta sprawy potwierdzają, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził egzekucję należności składkowych (składki na ubezpieczenia społeczne) poprzez potrącenia z emerytury wnioskodawcy - jednakże dotyczyło to zadłużenia z okresu od maja 1993 r. do grudnia 1998 r., zatem w okresie wcześniejszym, niż objęty ustawą z dnia 9 listopada 2012 r.. Skutkiem powyższych rozważań jest akceptacja zaskarżonej decyzji wydanej w oparciu o treść art. 105 § 1 k.p.a.. Brak materialnoprawnych podstaw umorzenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej, a przy tym - zapłata należności, jej wyegzekwowanie bądź brak zaległości (w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne) powoduje, że postępowanie w sprawie przyznania ulgi staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdyż nie istnieje zobowiązanie (w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne), które ewentualnie można umorzyć. Mając to na uwadze Sąd uznał, że skarga - jako niezasadna - na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.