I SA/Gd 1188/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. I SA/Gd 1188/15 UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego do skargi na w kwocie 390 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono pełnomocnikowi 12 sierpnia 2015 r. (potwierdzenie odbioru – k.16). Pełnomocnik skarżącej uiścił należny wpis 20 sierpnia 2015 r. (polecenie przelewu – k.17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że pełnomocnik skarżącej, mimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, należną opłatę sądową uiścił z uchybieniem ustawowego terminu, który upłynął 19 sierpnia 2015 r. i postanowieniem z 5 października 2015 r. odrzucił skargę. Dnia 27 października 2015 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, w którym wskazał, że uchybił terminowi, gdyż na wezwaniu jako datę jego odbioru odnotował błędnie 13 sierpnia 2015 r. Okoliczność ta spowodowała, że skarżąca została poinformowana przez pełnomocnika, że termin do uiszczenia wpisu od skargi upływa 20 sierpnia 2015 r. Wyjaśnił także, że skarżąca jest osobą starszą (78 lat), która utrzymuje się wyłącznie z niewielkiej emerytury i z tego powodu zmuszona była zwrócić się o pomoc finansową do rodziny, którą otrzymała, zaś pełnomocnik przekazaną mu kwotę niezwłocznie uiścił. W ocenie pełnomocnika przedmiotowy wniosek uzasadniają także niewspółmiernie wysokie koszty wynikające z odrzucenia skargi – skarżąca zobowiązana będzie do zapłaty kwoty 97.500 zł tytułem podatku określonego zaskarżoną decyzją, która w jej ocenie jest bezpodstawna. Nadto, konieczność zapłaty podatku spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi termin przywrócić (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu i uprawdopodobniające zasadność wniosku. Brak winy strony w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że "uprawdopodobnienie braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (por.: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, str. 368-370). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie istotnym jest, że skarżąca w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanowiła pełnomocnika procesowego. W tych okolicznościach złożony wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi należało rozpoznać przez pryzmat braku winy po stronie pełnomocnika. W przypadku bowiem działania strony przez pełnomocnika, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę, który ponosi konsekwencje braku należytej staranności osoby, przez którą działa (por. postanowienia NSA z 10 maja 2004 r., FZ 7/04 oraz z 29 lipca 2004 r., FZ 110/04). Zdaniem Sądu w złożonym piśmie pełnomocnik nie przywołał okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu. Wnioskując o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej pełnomocnik powołał się na błędne odnotowanie daty odbioru skierowanego do niego wezwania. Przede wszystkim należy zauważyć, że fakt ten nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej m.in. wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi widnieje data 12 sierpnia 2015 r. i własnoręczny podpis pełnomocnika. Mając na uwadze powołane rozbieżności Sąd za gołosłowną uznał wskazywaną we wniosku okoliczność odnotowania przez pełnomocnika błędnej daty odbioru wezwania, która rzekomo uniemożliwiła uiszczenie wpisu od skargi w terminie. Niezależnie od tego jednak, błąd ten nie jest okolicznością, która uzasadniałyby przywrócenie stronie terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Jak już bowiem wskazano strona ponosi pełną odpowiedzialność za działania osób, którymi wyręcza się w dokonywaniu czynności procesowych. W ocenie Sądu również przywołana przez pełnomocnika w uzasadnieniu wniosku okoliczność, że skarżąca z uwagi na trudną sytuację finansową nie była w stanie uiścić wpisu od razu i potrzebowała czasu na zgromadzenie odpowiedniej kwoty nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji pełnomocnik, który – co należy podkreślić – jest profesjonalnym pełnomocnikiem, zobowiązany był poinformować skarżącą o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, czego nie uczynił. Tym bardziej, że przesyłka doręczona pełnomocnikowi 12 sierpnia 2015 r. zawierała także pouczenie w tym zakresie. Za zupełnie chybione Sąd uznał powoływane przez pełnomocnika okoliczności dotyczące kwoty podatku określonego zaskarżoną decyzją oraz skutków, jakie dla skarżącej może wywołać jej wykonanie. Oczywistym jest, że nie mają one wpływu na ocenę, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.