I SA/Gd 1188/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-05-18
Skład orzekający: Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, który prowadzi działalność gospodarczą, jest wystarczający do uznania tej nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli nieruchomość ta nie jest faktycznie wykorzystywana w tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest wystarczający do uznania jej za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Konieczne jest wykazanie faktycznego lub potencjalnego wykorzystania nieruchomości w tej działalności, co może być potwierdzone m.in. przez wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych lub ujęcie wydatków związanych z nieruchomością w kosztach działalności. Błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez organy administracji stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy określającą jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2020 r. na kwotę 40.261 zł. Spółka zadeklarowała podatek w wysokości 0 zł, argumentując, że sprzedano maszyny i urządzenia niezbędne do działalności, a hale produkcyjne uległy zniszczeniu, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej na posiadanych gruntach. Organy administracji uznały, że sam fakt posiadania gruntów przez przedsiębiorcę skutkuje ich związaniem z działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 16 października 2020 r., sygn. akt: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 11 maja 2020 r. Wójt Gminy określił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 40.261 zł.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że spółka zadeklarowała wadliwie podatek w kwocie 0 zł, co spowodowało konieczność wszczęcia postępowania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania spółki od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 16 października 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium w treści uzasadnienia decyzji wyjaśniło treść obowiązujących przepisów prawa oraz wskazało na podstawę opodatkowania nieruchomości gruntowej skarżącej wg stawek przewidzianych jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak podkreślono w zaskarżonej decyzji zastosowanie, tej stawki wynikało z faktu posiadania gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę jakim jest skarżąca, nie ma natomiast znaczenia okoliczność braku wykorzystywania obecnie gruntów dla celów prowadzenia działalności.
W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie nie naruszono przepisów postępowania, rozpatrując sprawę dokładnie i wszechstronnie, dokonując wnikliwego badania charakteru nieruchomości skarżącej.
"A" sp. z o.o. z siedzibą w G., na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1, 52 § 1 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."), zaskarżyło w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2020 roku r., sygn. [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 11 maja 2020 roku, [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości za 2020 rok.
Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zaskarżonej decyzji zarzucono:
- Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 21 § 3 Ustawy Ordynacja podatkowa (dalej jako "O.p.") poprzez błędne uznanie, iż wysokość zobowiązania podatkowego wskazanego przez skarżącego w deklaracji jest w rzeczywistości inna, aniżeli wykazana w tej deklaracji;
2) naruszenie art. 21 § 3 O.p. poprzez samodzielne określenie przez organ - Wójta Gminy wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2020 rok na kwotę 40.261,00 zł, podczas gdy jak wynika ze złożonej przez skarżącego deklaracji i załączonego doń wyjaśnienia, wysokość zobowiązania podatkowego winna być zgoła odmienna i wynosić o zł;
- Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
3) naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;
4) naruszenie art. 187 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
5) naruszenie art. 191 O.p., tj. zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez nieprawidłową ocenę dowodów już zgromadzonych w toku postępowania oraz uznanie przez organ, iż w sprawie zostały przeprowadzone wszystkie dowody pozwalające na uznanie, iż w przedmiotowej sprawie miały miejsce przesłanki pozwalające na wydanie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, wniesiono o:
1) na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. o uwzględnienie żądania skargi w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaś w razie nieuwzględnienia powyższego;
2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na mocy art. 135 p.p.s.a. o rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji ją poprzedzającej tj. decyzji Wójta Gminy z dnia 11 maja 2020 roku;
3) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. o zwrot na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych;
4) na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wnoszę o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a w przypadku braku uwzględnienia ww. wniosku wnoszę o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji przez Sąd na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. jako że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
5) zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania w całości.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują regulacje ustawy dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z której art. 2 ust. 1 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. wyjaśnił, że pod pojęciem gruntów, budowli i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zgodnie z zastrzeżeniem do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 1 lit. b i d - pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych oraz niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji,
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania;
4) gruntów:
a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art, 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 80), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej,
b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń;
c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach.
Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych.
W okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego - złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości oraz wypisów z ewidencji gruntów i budynków wynikało, że skarżąca jest właścicielem działek nr [...],[...],[...] (obręb geodezyjny "A") oraz [...] (obręb geodezyjny P.), o łącznej powierzchni 17,95 ha. Podatnik w roku 2020 złożył deklarację na podatek leśny, w której wykazał jako grunty leśne podlegające opodatkowaniu 4,85 ha oraz deklarację na podatek rolny, w której wykazał grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym o pow. 7,7467 ha oraz 4,20 ha jako nieużytki. Odnośnie pozostałej powierzchni nieruchomości gruntowej (1,1533 ha oraz posadowionych na niej budynków i budowli) podatnik na wezwanie organu złożył deklarację, w której wykazał podatek w kwocie 0 zł.
Okolicznościami bezspornymi w sprawie pozostaje własność nieruchomości oraz fakt, że skarżąca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą (co wynika z wpisów dokonanych w Krajowej Radzie Sądownictwa). Spór natomiast koncentruje się na zasadności opodatkowania nieruchomości gruntowych, budynków i budowli. W ocenie skarżącej, grunty nie powinny być w ogóle opodatkowane, ponieważ nie jest możliwe prowadzenie na nich działalności gospodarczej, gdyż sprzedano w postępowaniu egzekucyjnym maszyny i urządzenia do niej niezbędne, natomiast hale produkcyjne uległy zniszczeniu.
W ocenie Kolegium, sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, iż grunt ten związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dlatego też grunty w danym momencie niewykorzystywane gospodarczo, zdaniem organu należy także uznać za związane z działalnością gospodarczą.
Odnosząc się do tego problemu, w ocenie Sądu nie można pominąć, że w wyroku z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie III FSK 895/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowie, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane ze związane z tą działalnością. W ustaleniu istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne mogą być na przykład takie okoliczności jak: wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych, ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej. O istnieniu takiego związku może też świadczyć charakter rzeczy (np. budowli), wskazujący na jej gospodarcze przeznaczenie. W każdym przypadku ustalenie związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej podmiotu, który prowadzi także inny rodzaj działalności, nie może ograniczać się tylko do wykazania posiadania tych nieruchomości.
Biorąc powyższe pod uwagę, za zasadny należy uznać kluczowy dla omawianej kwestii zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą uzasadnia jej związek z prowadzoną działalnością gospodarczą".
Respektując powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu poczynienia ustaleń faktycznych pod kątem związku posiadanej przez spółkę nieruchomości z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.
Powyższe prowadzi do wniosku, że niezbędne jest uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło