I SA/Gd 1190/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2015 r., którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 14 września 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżący P. P. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 2.000 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Koszty niniejszego postępowania kształtuje: 1) wpis sądowy od skargi określony w kwocie 2.000 zł; 2) ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, który wyniesie 1.000 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.); 3) ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia) oraz 4) ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie ani w całości ani też w części. Za taką oceną przemawia sytuacja finansowa skarżącego przedstawiona przez niego w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką małoletnich dzieci (8 i 6 lat), w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, skarżący nie posiada żadnego majątku, posiada zaś zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, które przekraczają kwotę 2 mln 600 tys. zł, natomiast jego żona posiada dom, którego zakup sfinansowała kredytem bankowym (zadłużenie z tego tytułu wynosi 720.000 zł, a jego całkowita spłata ma nastąpić w 2035 r.), z uwagi na brak dochodów skarżącego koszty utrzymania czteroosobowej rodziny w całości ponosi jego małżonka, która prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 20.000 zł miesięcznie, z czego kwotę około 18.000 zł przeznacza na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem rodziny oraz spłatę kredytu mieszkaniowego. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że obciążenie skarżącego kosztami sądowymi spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania dla niego i jego rodziny. Zauważyć należy, że po uiszczeniu przez małżonkę skarżącego kosztów związanych z utrzymaniem rodziny do jej dyspozycji pozostaje kwota około 2.000 zł. Konieczność jej przeznaczenia na wpis sądowy od skargi może zachwiać sytuacją materialną i bytową skarżącego i jego rodziny. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.