I SA/Gd 1203/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-01-12
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, których jedynym źródłem utrzymania są emerytury, posiadający znaczne zaległości podatkowe i korzystający z odpłatnego leczenia, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Małżonkowie, których jedynym źródłem utrzymania są emerytury, nie posiadają oszczędności, mają znaczne zaległości podatkowe i ponoszą wysokie koszty leczenia, wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W związku z tym przyznano im prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący J. i H. F. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawcy wykazali, że ich jedynym źródłem utrzymania są emerytury, nie posiadają majątku, mają znaczne zaległości podatkowe i ponoszą wysokie koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. i H. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
J. i H. małżonkowie F. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, wskazując na radcę prawnego C. L.
Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF oraz podpisanie skarżący uzupełnili w dniach 2 i 29 grudnia 2011 r.
Zgodnie z brzmieniem 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez skarżących oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych do wniosku dokumentów, ustalono, że źródłem utrzymania małżonków są emerytury, które podlegają zajęciu i wypłacane są w łącznej wysokości 2.654,03 zł netto miesięcznie, nie są właścicielami żadnych nieruchomości, nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zaś na zarejestrowanym na wnioskodawcę samochodzie marki [...], rok produkcji 1997, ustanowiony został zastaw skarbowy, posiadają zaległości podatkowe, które wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wynoszą 327.742,20 zł, są wpisani do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Miesięczne koszty utrzymania małżonków, do których zaliczono opłaty związane z eksploatacją lokalu, za energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy, usługi telekomunikacyjne (UPC) oraz podatek od nieruchomości, kształtują się na poziomie około 917 zł. Do kosztów bieżącego utrzymania małżonków należy zaliczyć ponadto wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w kwocie około 700 zł miesięcznie. Konieczność ponoszenia tych wydatków potwierdza przedstawiona dokumentacja medyczna.
Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku wnioskodawców nie budzi wątpliwości, gdyż korzystali oni z instytucji prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w których udokumentowali swoje możliwości płatnicze. Na dzień wydania niniejszego postanowienia sytuacja finansowa małżonków nie uległa poprawie.
Wobec powyższego uznano, iż wnioskodawcy wykazali zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie mają oni realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji małżonków po potrąceniu stałych i koniecznych obciążeń, a która wynosi około 1.037,03 zł, a zatem jedynie 518,50 zł na osobę. Wpływ na przyjęte stanowisko miała też okoliczność, iż małżonkowie nie mają żadnych oszczędności, natomiast posiadają znaczne zaległości podatkowe, dochodzone w ramach prowadzonej względem nich od wielu lat egzekucji. Nie bez znaczenia jest także znana referendarzowi sądowemu z urzędu okoliczność, że małżonkowie od roku 2006 korzystali ze zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach toczących się przed sądem administracyjnym.
Z tych względów uznano, że skarżący spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło