I SA/Gd 1203/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. M. K. wnioskiem z dnia 15 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, małżonkowie nie uzyskują żadnych dochodów, wnioskodawca utracił status osoby bezrobotnej z dniem 23 października 2012 r. na okres 180 dni, zaś jego żona od dnia 19 lipca 2011 r. zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna i nie otrzymuje z tego tytułu zasiłku, majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 40 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1528 m2. Do wniosku dołączono: zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 7 listopada 2012 r. potwierdzające status żony wnioskodawcy jako osoby bezrobotnej, wezwanie z dnia 15 października 2012 r. zobowiązujące wnioskodawcę do stawiennictwa w PUP oraz decyzję z dnia 5 listopada 2012 r. o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. – zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2013 r. (doręczonym w dniu 1 lutego 2013 r.) – wnioskodawca zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia złożonego przez każdego z nich o ich nieposiadaniu, (2) dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, kosztów utrzymania (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, telefon, innych), (3) w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów – oświadczenia, czy małżonkowie otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową, w tym także od członków rodziny, jak również czy korzystają obecnie z jakichkolwiek form pomocy społecznej; jeżeli tak – przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter przyznanej pomocy oraz jej wysokość, (4) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (5) oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących małżonkom na rok 2012 płatności przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty). Poinformowano przy tym wnioskodawcę, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Odpowiadając na powyższe wnioskodawca nadesłał oświadczenie złożone przez oboje małżonków, w którym wyjaśnili, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie osiągnęli dochodów, nie korzystają ze świadczeń pomocy społecznej, poza opłatą za energię elektryczną, która w styczniu 2013 r. wyniosła 45,55 zł (i której dowód wpłaty dołączono), nie uiszczają innych bieżących opłat i posiadają z tego tytułu zaległości, są właścicielami samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1991 r. o wartości 500 zł, którego nie użytkują. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne przyjąć należało, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozostaje nadal niejasna. Co więcej, przyjąć można, że wnioskodawca, poprzez wskazanie jedynie okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania kasacyjnego, przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jakiej części jest on w stanie ponieść koszty postępowania. Uzasadniając powyższą ocenę przede wszystkim wskazać należy, że wnioskodawca w żaden sposób nie odniósł się do kwestii posiadania przez małżonków rachunków bankowych, czym uniemożliwił weryfikację danych o nieposiadaniu przez nich zasobów pieniężnych. Z samego zaś faktu, że małżonkowie nie uzyskują dochodów nie sposób wywieść, że nie posiadają oni kont bankowych. Nie ustosunkował się również do kwestii przysługujących małżonkom na rok 2012 płatności przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zauważyć przy tym trzeba, że w sytuacji gdy małżonkowie otrzymują płatności do gruntów rolnych, to – w świetle obowiązujących przepisów – zobowiązani są do posiadania rachunku bankowego, gdyż środki z tego tytułu przekazywane są wyłącznie na konto. Nadto wnioskodawca podniósł, że małżonkowie posiadają zadłużenie z tytułu opłat za media, nie przedstawiając przy tym jakichkolwiek dokumentów, które tę okoliczność by potwierdzały. Podał jedynie, że małżonkowie nie osiągają dochodów, nie korzystają z pomocy finansowej od instytucji tego rodzaju pomoc świadczących, a mimo to utrzymują się sami. Nie wskazał również, czy w pokryciu niezbędnych kosztów utrzymania pomagają im członkowie rodziny. Jednocześnie wnioskodawca nie wyjaśnił, z jakich środków więc małżonkowie finansują zakup żywności, gdy nie dostarcza im jej rodzina, z czego opłacają choćby zakup środków czystości, czy rachunki za energię elektryczną, mimo że opiewają one na niewielką kwotę. W związku z powyższym uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Jak już wskazano wnioskodawca uniemożliwił, poprzez selektywne przedkładanie dokumentów, dokonanie pełnej oceny jego kondycji finansowej. Zaniechanie w tym zakresie skutkuje zaś niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Wprawdzie wnioskodawca złożył dodatkowe oświadczenia, w szczególności w kwestii braku dochodów, to jednak przyjmując, że małżonkowie ponoszą bieżące, konieczne wydatki, uznać należało że istotne wątpliwości dotyczące jego rzeczywistych możliwości płatniczych wciąż nie zostały wyjaśnione. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.