I SA/Gd 1207/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-12-28
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy wykazali znaczące zadłużenie, brak bieżących dochodów i konieczność korzystania z pomocy rodziny, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Małżonkowie wykazali, że ich sytuacja materialna, charakteryzująca się brakiem bieżących dochodów, znacznym zadłużeniem (w tym hipotecznym i podatkowym), zajęciem majątku w toku egzekucji oraz koniecznością korzystania z pomocy rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja ta uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Małżonkowie A. i M. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 2007 r. Wnioskodawcy wykazali brak bieżących dochodów, znaczące zadłużenie, w tym kredyt hipoteczny i zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, zajęcie majątku w toku egzekucji oraz konieczność korzystania z pomocy rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. i M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 21 listopada 2012 r. (data stempla pocztowego), małżonkowie A. i M. S. zwrócili się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączyli odpisy swoich zeznań podatkowych za 2011 r., tj. PIT-36 i PIT-36L.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego przez wnioskodawców oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dowodów załączonych do wniosku oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych oświadczeń wnioskodawców z dnia 6 grudnia 2012 r. i dokumentów źródłowych (wyciągu z dokumentów księgowych, tj. ustalenia wyniku finansowego za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia br. oraz zapisów na kontach i spisu z natury na dzień 31 sierpnia 2012 r., odpisów deklaracji VAT-7 za czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r., odpisu decyzji z dnia [...] września 2011 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, wydruku z CEIDG, odpisów wypowiedzeń umów rachunków bankowych, zaświadczenia o zarobkach z dnia 6 grudnia 2012 r., odpisów pisma komornika z dnia 27 listopada 2012 r., zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia 27 listopada 2012 r., zawiadomień o zajęciu środka transportu z dnia 22 listopada 2012 r., protokołów zajęcia zabezpieczającego z dnia 21 listopada 2012 r., protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 19 maja 2010 r., protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, wezwania do zapłaty należności z dnia 27 listopada 2012 r., zestawienia zaległości względem ZUS, odpisu wyroku nakazowego z dnia 19 kwietnia 2012 r., wydruku dotyczącego szczegółów kredytu hipotecznego, odpisów faktur za wywóz nieczystości oraz za energię elektryczną, oświadczeń z dnia 6 grudnia 2012 r. matki i siostry wnioskodawczyni o przekazywanej pomocy finansowej) wynika, że wnioskodawczyni do dnia 31 sierpnia 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą, którą wykreślono z ewidencji w dniu [...] września 2012 r. W okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia br. działalność ta przyniosła łączny dochód w wysokości 3.073,49 zł. Aktualnie wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawca (będący małżonkiem wnioskodawczyni), zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] września 2011 r. (kończąc ją stratą za ubiegły rok w wysokości 12.450,93 zł), aktualnie otrzymuje zaś dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę (w wymiarze ¼ etatu) w wysokości 360,16 zł netto, które jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Małżonkowie mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, nie posiadają żadnych oszczędności ani papierów wartościowych, ich majątek stanowi dom o powierzchni 350 m2, którego hipotekę obciąża kredyt, którego aktualna (grudniowa) rata wynosi 2.957,10 zł. Aktualne zadłużenie małżonków z tytułu zaciągniętego kredytu wynosi 461.824,26 zł, nadto posiadają oni jeszcze znaczne zobowiązania względem Skarbu Państwa wynikające z zaskarżonej decyzji określającej im podatek dochodowy za 2007 r. na kwotę 1.478.038,00 zł. Należności te zostały również zabezpieczone hipoteką na nieruchomości wnioskodawców. Ruchomy majątek wnioskodawców stanowią: ciągnik siodłowy, 3 przyczepy ciężarowe i samochód osobowy o łącznej wartości rynkowej 40.000 zł, które w większości zostały zajęte (wraz z elementami wyposażenia domu) w toku prowadzonej względem wnioskodawczyni egzekucji należności podatkowych. Małżonkowie posiadają też dochodzone w drodze egzekucji komorniczej zobowiązania względem osoby prywatnej w wysokości 30.602,84 zł (stan na 27 listopada 2012 r.), a wnioskodawczyni zaległości względem ZUS w wysokości 10.646,98 zł (stan na grudzień br.). Wnioskodawcy korzystają obecnie ze stałej pomocy osób najbliższych, którzy przekazują im środki finansowe na spłatę rat kredytu i podstawowe wydatki.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawcy wykazali, że nie mają aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Za taką oceną przemawia wysokość uzyskiwanego dochodu, brak jakichkolwiek oszczędności, rozmiar posiadanego zadłużenia oraz konieczność korzystania z pomocy rodziny dla sfinansowania niezbędnych wydatków.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło