I SA/Gd 1210/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi P. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1251/11, oddalającym skargę P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 27 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1251/11. oddalił skargę P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 27 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. W dniu 23 września 2016 r. P. W. złożył skargę o wznowienie zakończonego prawomocnym wyrokiem postępowania sądowoadministracyjnego. Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania strona skarżąca wskazała środki dowodowe, o których mowa w art 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", tj. środki dowodowe w postaci zeznań świadków, które to środki istniały wcześniej, ale zostały wykryte później, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący wskazał, że wiedza, iż świadkowie istnieją i powinni być przesłuchani w postępowaniu administracyjnym, doprowadziłaby do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący wyjaśnił, że w trakcie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego nie wiedział o istnieniu środków dowodowych w postaci zeznań świadków wymienionych w III części uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania w numerach od nr 9 do nr 13, dlatego nie mógł ich powołać w postępowaniu administracyjnym. Organy podatkowe nie poszukiwały w sprawie dowodów i pracownicy P. W. nie zostali przesłuchani. Poza tym wszelkie wnioski dowodowe P. W., w których np. starał się uzyskać dane osób zatrudnionych w "A" Sp. z o.o. za pośrednictwem informacji z ZUS, były przez organy oddalane. Skarżący wskazał, że o istnieniu przedmiotowych środków dowodowych dowiedział się w trakcie postępowania karnego po doręczeniu mu uzasadnienia prawomocnego wyroku II instancji, uzasadnienia wyroku I instancji skarżący nie znał, ponieważ nie chciał go zaskarżać, a więc o uzasadnienie go nie wnosił, nie był także obecny na rozprawach, w których słuchano świadków, których wcześniej nie znał, a walor wiarygodnego środka dowodowego zeznania te otrzymały w chwili uprawomocnienia się wyroku karnego. Środki dowodowe w postaci zeznań świadków potwierdziły, że "A" Spółka z o.o. w 2007 r. nie była podmiotem fikcyjnym, stwarzającym jedynie formalne pozory istnienia, który w rzeczywistości nie uczestniczył w obrocie prawnym, a faktury wystawiane przez tę spółkę dokumentowały rzeczywistą sprzedaż paliwa na rzecz P. W., ewidentnie zatem mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Odnośnie zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wskazał, że walor wiarygodności środkom dowodowym w postaci zeznań świadków został nadany w dniu 23 czerwca 2016 r., tj. w dniu ogłoszenia przez Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Karny Odwoławczy wyroku w sprawie [...], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] w G. Wydział [...] Karny z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt [...], w którym oskarżony P. W. został uniewinniony od obu zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów. Od dnia 23 czerwca 2016 r. wyrok pierwszej instancji stał się prawomocny, a zatem najwcześniej od tego dnia P. W. miał pewność, że może złożyć skargę o wznowienie postępowania i że będzie ona mogła być skutecznie wniesiona oraz oparta o wiarygodne środki dowodowe, wykryte później. Zdaniem skarżącego, za dopuszczalne uznać należy także przyjęcie, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od chwili otrzymania przez P. W. uzasadnienia Sądu II instancji, co miało miejsca w dniu 2 sierpnia 2016 r. Skarżący wskazał, że przyjęcie innych terminów, np. terminu przesłuchania danego świadka lub terminu wydania wyroku pierwszej instancji lub terminu zaznajomienia się z uzasadnieniem Sądu pierwszej instancji byłoby niezasadne, albowiem wówczas skarżący musiałby składać kilka skarg o wznowienie postępowania w różnych terminach, w zależności od daty przesłuchania danego świadka. Za niezasadne skarżący uznał także przyjęcie, że P. W. miałby złożyć niniejszą skargę w chwili zaznajomienia się z uzasadnieniem wyroku Sądu karnego I instancji. Skarga taka byłaby przedwczesna, bowiem wyrok ten mógł zostać uchylony. W tych okolicznościach, skarżący stwierdził, że termin do wniesienia skargi został w sprawie zachowany, termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. biegnie bowiem od dnia, w jakim strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik poprzedniego postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zatytułowanym: "Wznowienie postępowania". Jak stanowi art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wymienione w przywołanym rozdziale przepisy art. 271-273 p.p.s.a. stanowią zamknięty katalog podstaw wznowienia. Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 p.p.s.a. Warunkiem formalnym wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest zachowanie terminu do jej wniesienia. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Z przepisu tego wynika, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Stosownie do jego treści sąd bada bowiem na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie określonym w art. 272 § 2 i 3 lub art. 277 p.p.s.a., właściwym w zależności od wskazanej podstawy wznowienia, i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 271-273 p.p.s.a.). W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuca. Pierwszy etap sprowadza się jedynie do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Na tym etapie nie chodzi więc o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący dochował wymaganych prawem warunków formalnych, które umożliwiają merytoryczne rozpatrywanie skargi. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania strona skarżąca wskazała na wykrycie środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Dowodami tymi są zeznania świadków, stanowiące podstawę ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy w G. [...] Wydział Karny Odwoławczy, który wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r. wydanym w sprawie [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] w G. Wydział [...] Karny z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt [...], którym oskarżony P. W. został uniewinniony od zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów. Skarżący nie dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa wyżej, co skutkuje odrzuceniem skargi. Skarżący uważa, że o podstawie wznowienia w niniejszej sprawie, tj. istnieniu ww. środków dowodowych, dowiedział się dopiero z dniem ogłoszenia przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku utrzymującego w mocy uniewinniający skarżącego od postawionych zarzutów wyrok sądu karnego pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, stanowisko to nie jest uzasadnione. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 277 p.p.s.a., rozpoczął bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia a więc o istnieniu dowodu. W toku postępowania przed sądem I instancji, jak wynika z przedłożonych odpisów protokołów rozpraw, skarżący bądź jego pełnomocnik byli obecni na rozprawach, na których przesłuchiwani byli świadkowie już w 2014 czy 2015 r. Postępowanie przed sądem i instancji zakończyło się wydaniem wyroku w dniu 12 lutego 2016 r. Najpóźniej w tej dacie skarżący winien mieć świadomość istnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w tym postępowaniu. Przeciwne twierdzenia skarżącego nie są, w ocenie Sądu, wiarygodne. Pozostają one w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i logiki oraz treścią protokołów rozpraw. Trzymiesięczny termin liczony od 12 lutego 2016 r. upłynął z dniem 12 maja 2016 r. Nadto wskazać należy, że rozprawa przed sądem odwoławczym odbyła się w dniu 14 czerwca 2016 r. Za niewiarygodne uznać należy stwierdzenie, że skarżący do tej daty nie posiadał wiedzy o przeprowadzonych dowodach i dowiedział się o nich dopiero z uzasadnienia wyroku sądu II instancji. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania w dniu 23 września 2016 r. uchybia zatem terminowi z art. 277 p.p.s.a. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. uzasadnia żądanie wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z uzasadnienia skargi wynika, że dowody stanowiące podstawę żądania strony skarżącej ujawnione zostały w toku postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w [...] w G. Sąd wobec wielości dowodów ze świadków, przyjął jako datę graniczną, w której strona niewątpliwie posiadała już wiedzę o podstawie wznowienia datę zakończenia tego postępowania, podczas którego przeprowadzano postępowanie dowodowe. Dalsze, postępowanie, prowadzone przed Sądem Okręgowym w G., nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia przedmiotowej skargi, a to z tego względu, że nie ocena zabranego materiału dowodowego, dokonana w postępowaniu karnym, lecz a ujawnione w jego toku środki dowodowe, mogły stanowić przesłankę wznowienia postępowania. W myśl art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Na mocy tego przepisu Sąd administracyjny jest jednak związany jedynie ustaleniami co do popełnienia przestępstwa. Wyrok ten rozstrzyga więc o winie oskarżonego. Przepis ten nie daje podstaw do związania sądu administracyjnego uzasadnieniem orzeczenia sądu karnego. Sąd administracyjny w dalszym ciągu zobowiązany jest samodzielnej oceny występujących na gruncie sprawy karnej okoliczności faktycznych lub środków dowodowych. Nie jest zatem prawdziwy wyrażony przez skarżącego pogląd, że wykryte zeznania uzyskały walor wiarygodności dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego. Wobec niedochowania trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zbędne było prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność rzeczywistego istnienia wskazywanej przez skarżącego podstawy wznowienia postępowania, gdyż niespełnienie choćby jednej z kumulatywnych przesłanek skargi o wznowienie postępowania czyni tę skargę niedopuszczalną. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania.