I SA/Gd 1212/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-12-03
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, dokonując zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, ma obowiązek zwracać się do podatnika o dodatkowe oświadczenie co do sposobu zaliczenia wpłaty, jeśli podatnik wskazał sposób zaliczenia w poleceniu przelewu, a wpłata przewyższa wysokość zaległości za dany okres?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku zwracać się do podatnika o dodatkowe oświadczenie co do sposobu zaliczenia wpłaty, jeśli podatnik wskaże sposób zaliczenia w poleceniu przelewu. Zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, wpłata jest zaliczana na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i potwierdza czynność materialno-techniczną.Stan faktyczny
Skarżący T.J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu części wpłaty z dnia 18 kwietnia 2014 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2014 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zaliczenie wpłaty, nieuwzględnienie jego dyspozycji co do sposobu zaliczenia i brak wezwania do precyzyjnego określenia tytułu wpłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia T. J., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 kwietnia 2014 r., którym dokonano zaliczenia części wpłaty z dnia 18 kwietnia 2014r. w kwocie 543,89 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. – kwotę 534,00 zł oraz zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2014r. – kwotę 9,89 zł.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na treść art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") wyjaśnił, że organ - dokonując rozliczenia kwoty wpłaconej przez podatnika – w pierwszej kolejności zaliczył ją zgodnie z wolą podatnika wyrażoną w poleceniu przelewu, tj. na należność z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. Pozostała po ww. rozliczeniu kwota w wysokości 9,89 zł rozliczona została zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej - na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, tj. na poczet należności w podatku od towarów i usług za luty 2014 r. (z terminem płatności 25 marca 2014 r.).
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zaliczając wpłatę (przewyższającą stan zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r.) zgodnie z dyspozycją podatnika, nie miał obowiązku zwrócić się do podatnika o złożenie oświadczenia co do sposobu zaliczenia przedmiotowej wpłaty, gdyż przepisy dotyczące zaliczania wpłat nie wyznaczają takiego obowiązku. Z przepisów tych wynika natomiast jednoznacznie obowiązek dokonania zaliczenia wpłaty na poczet istniejących zaległości.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie wydane na podstawie art. 62 Ordynacji podatkowej, ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w Ordynacji podatkowej. Postanowienie to jest aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Nie ma znaczenia materialnego, gdyż zaliczenie następuje z mocy prawa, co do zasady - na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności chyba, że podatnik inaczej wpłatą zadysponuje. Ma ono charakter formalny i nie kreuje nowego stanu faktycznego i prawnego, tylko nakazuje go zastosować przy indywidualnej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. J. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2014 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Postanowieniom organów I i II instancji skarżący zarzucił naruszenie: art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 62 § 1, § 4, art. 55 § 2 i oraz art. 217 § 1 pkt 4 i 5 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ podatkowy nieprawidłowo zaliczył wpłatę w łącznej kwocie 555,49 zł, po potrąceniu kosztów upomnienia – 543,89 zł, na skutek nieuwzględnienia dyspozycji podatnika co do sposobu zaliczenia wpłaty. Wpłata dokonana została na bieżące należności z tytułu VAT, a tymczasem zaliczenia dokonano na poczet uznaniowo wytypowanej należności.
Zdaniem skarżącego organ w przypadku wątpliwości co do dyspozycji na przelewie winien był zwrócić się do podatnika o precyzyjne określenie tytułu wpłaty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale
i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa.
Stosownie do treści z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
Z powyższego przepisu wynika, że wniosek podatnika ma w tym zakresie charakter wiążący dla organu podatkowego. Skoro zatem organ zaliczył dokonaną przez skarżącego wpłatę na wskazane w przelewie bankowym zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r., to uczynił zadość ww. zasadom postępowania.
Natomiast różnica między wysokością wpłaty a wysokością wskazanego zobowiązania podlegała zaliczeniu zgodnie z regułą określoną w treści przywołanego przepisu art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, co też organ prawidłowo uczynił zaliczając pozostałą kwotę 9,98 zł na zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2014r.
W tym miejscu warto zauważyć, że zaliczanie wpłaty, na poczet zaległości jest czynnością materialno - techniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych.
Podkreślić należy, że zapis art. 62 § 1. Ordynacji podatkowej jest w swojej treści jednoznaczny i zawiera nakaz zaliczenia z urzędu wpłaty na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, o ile podatnik nie wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
Organ podatkowy nie jest przy tym zobowiązany do wzywania podatnika o wskazanie kolejności zaliczenia dokonanej wpłaty.
Organ dokonujący zaliczenia wpłaty na zobowiązania podatkowego nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji czy decyzji określających wysokość zobowiązania. Stwierdza jedynie istnienie nadpłaty lub fakt dokonania wpłaty oraz istnienie zaległości podatkowej. Postanowienia wydane w tych sprawach informują jedynie podatnika o sposobie rozliczenia konkretnych kwot (nadpłaty, wpłat i zaległości podatkowych). Z chwilą doręczenia takich postanowień organ podatkowy jest nimi związany, zaś ich ostateczność oznacza, że do czasu wyeliminowania w sposób przewidziany prawem funkcjonują w obrocie prawnym.
Końcowo odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 217 w zw. z art. 219 i 210 Ordynacji podatkowej, należy podkreślić, że obydwa postanowienia odpowiadają wymogom przepisu art. 217 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej są czytelne, należycie uzasadnione z uwzględnieniem ich charakteru (są to akty formalne) dotyczące określonej materii tj. zaliczenia wpłaty na określone należności, przy czym należności te (ich wysokość) wynikają ze złożonych przez skarżącego deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń i luty 2014 r.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło