I SA/Gd 1218/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2014 r., złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pełnomocnik R. R. B. A. R. zwrócił się o przyznanie skarżącemu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia skarżącemu należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Referendarz sądowy na podstawie oświadczenia złożonego przez pełnomocnika o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy ustalił, że skarżący jest współwłaścicielem (na prawach wspólności majątkowej z byłą żoną) domu o powierzchni 87 m2, przy czym nieruchomość obciążona jest hipoteką umowną z tytułu kredytu udzielonego na dokończenie budowy domu oraz hipotekami przymusowymi z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne oraz wszczęta została z niej egzekucja na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego (dowód: wyciąg z księgi wieczystej), innego majątku nie posiada, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, żona skarżącego nie posiada żadnego majątku, każde z małżonków jest zarejestrowane jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku – skarżący od dnia 5 lutego 2014 r., jego żona od dnia 6 marca 2013 r. (dowód: zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy z dnia 7 i 10 marca 2014 r.), rodzina utrzymuje się z prac dorywczych podejmowanych przez skarżącego (w maju br. osiągnął on z tego tytułu dochód w kwocie 2.140 zł) oraz z przyznanych żonie skarżącego na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. zasiłków rodzinnych w łącznej kwocie 154 zł miesięcznie (dowód: odpis decyzji z dnia 20 września 2013 r. o przyznaniu świadczeń rodzinnych), z uwagi na trudną sytuację rodzina wnioskodawcy w styczniu br. korzystała z zasiłku celowego na zakup żywności przyznanego w kwocie 200 zł a w marcu br. pomocy rzeczowej w postaci żywności (dowód: zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej z dnia 26 marca 2014 r.), małżonkowie korzystają również z pomocy udzielanej im przez ojca skarżącego, który ponosi opłaty za wodę, wywóz odpadów oraz przekazuje środki pieniężne na zakup żywności (dowód: potwierdzenia wpłat oraz nadania przekazu pieniężnego dołączone do skargi). W tak ustalonym stanie faktycznym referendarz sądowy stwierdził, że skarżący obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Dokonane ustalenia potwierdzają, że sytuacja finansowa, w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina jest bardzo zła. Małżonkowie pozostają bez pracy i nie mają stałych dochodów, w związku z czym korzystają ze świadczeń celowych pomocy społecznej oraz z pomocy finansowej udzielanej im przez ojca skarżącego, na którego utrzymaniu faktycznie pozostają. Z tych względów uznano, że skarżący wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.