I SA/Gd 1219/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-12-28

Skład orzekający: Alicja Stępień, Janina Guść, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego, stosując kryteria oceny wniosków niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, w szczególności § 5 ust. 11 i 12 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Organy nie zastosowały prawidłowo kryteriów pierwszeństwa w przyznawaniu dofinansowania, uprzywilejowując osoby młodsze kosztem osób dorosłych ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a także nie uwzględniły w pełni oceny sytuacji społecznej wnioskodawcy oraz wpływu niepełnosprawności na kontakty społeczne.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie odmawiającą przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego dla J.J. ze środków PFRON. Odmowa wynikała z wyczerpania środków finansowych, mimo spełnienia przez wnioskodawczynię warunków formalnych i merytorycznych. Skarżąca zarzuciła organom dowolność w stosowaniu kryteriów przyznawania dofinansowania oraz naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R.J. jako opiekuna prawnego J.J. od decyzji z dnia [...] 2017 r. wydanej przez działającego z upoważnienia Starosty Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie odmawiającej przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla J.J. , utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Pismem z dnia 17 stycznia 2017 r. złożono wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla J.J. . Z załącznika nr 1 do "Zasady oceniania wniosków na dofinansowanie ze środków PEFRON uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych" – Karta oceny wniosku wynika, że: a) wnioskodawcza spełnia wszystkie warunki formalne, tj.: posiada ważne orzeczenie o niepełnosprawności, dołączył do wniosku wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje, nie uzyskał dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w roku poprzednim, wniosek jest kompletny, dochód wnioskodawcy nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 10e ust. 1 ustawy; b) wnioskodawca otrzymał z oceny merytorycznej łącznie 16 punktów, wg następującego kryterium: 1. Znaczny lub równoważny stopień niepełnosprawności - 10 pkt – przyznano 10 pkt, 2. Dziecko niepełnosprawne do 16 roku życia lub osoba w wieku do 24 lat ucząca się lub niepracująca bez względu na stopień - 10 pkt – przyznano 0 pkt, 3. Umiarkowany lub równoważny stopień niepełnosprawności - 8 pkt - przyznano 0 pkt, 4. Osoba niewidoma (znaczny st. niepełnosprawności 04-O) - 1 pkt - przyznano 0 pkt, 5. Osoba głucha (znaczny st. niepełnosprawności 03-L) - 1 pkt - przyznano 0 pkt, 6. Osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim (lekarz zaznaczył ten fakt we wniosku lekarskim) - 3 pkt - przyznano 0 pkt, 7. Wskazany pobyt opiekuna na turnusie - 3 pkt - przyznano 3 pkt, 8. Osoba zamieszkuje samotnie - 4 pkt - przyznano 0 pkt, 9. Osoba zamieszkuje na wsi — 3 pkt - przyznano 3 pkt, 10. Dochód wnioskodawcy nie przekracza połowy kryterium dochodowego zgodnie z art. 10e ust 1 ustawy - 3 pkt - przyznano 0 pkt. Oceniając sytuację społeczną stwierdzono, że istnieje potrzeba w zakresie rozwijania umiejętności społecznych oraz że niepełnosprawność ma wpływ na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu. We wnioskach końcowych stwierdzono, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki formalne i kryteria przewidziane w ustawie i rozporządzeniu, tym samym kwalifikuje się do przyznania dofinansowania. Wniosek należy umieścić na liście rankingowej. Przywołaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla J.J. . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów i przeprowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016r. poz. 2046), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa o rehabilitacji" oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. z 2007r. Nr 230, poz. 1694 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", do przyznania prawa do dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych. Jednakże w uwagi na wyczerpanie środków na dofinansowanie do uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych organ odmówił przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 35a ust. 1 pkt 7a ustawy o rehabilitacji oraz § 4 ust. 1, z § 5 ust. 10-13rozporządzenia. Organ wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne jest, że córka odwołującego J.J. urodzona [...] 1975 r. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 3 czerwca 2015 r. została zaliczona do stopnia niepełnosprawności - znacznego na stałe, niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W aktach przedmiotowej sprawy widnieje wniosek lekarza o skierowanie J.J. na turnus rehabilitacyjny. Z oświadczenia znajdującego się we wniosku wynika, że przeciętny miesięczny dochód obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku wynosi 1145,75 zł. Zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Powiatu z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2017 r. na realizację zadania z zakresu rehabilitacji społecznej - dofinansowanie uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych przeznaczono kwotę 45 000 zł. Organ odwoławczy wskazał, że z pisma organu I instancji z dnia 4 maja 2017 r. wynika, że spośród 106 złożonych wniosków, których wszyscy wnioskodawcy spełniali wszystkie warunki określone ustawą przy podziale środków zastosowano punktację wprowadzoną zarządzeniem nr 4/2017 Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie zasad oceny wniosków do dofinansowania ze środków PEFRON uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych. Do akt sprawy załączono: kserokopię zarządzenia Nr 4/2017, zasady oceny wniosków na dofinansowanie ze środków PEFRON uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych, kartę oceny wniosku, regulamin przyznawania dofinansowania. Wniosek J.J. został oceniony i otrzymał 16 punktów. SKO podkreśliło, że organ nie posiadał środków finansowych na realizację wszystkich wniosków. Wyłączną przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia jest wyczerpanie środków finansowych, a pozostałe przesłanki do przyznania tego dofinansowania zostały spełnione. W ocenie Kolegium przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana a organy pomocy społecznej nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca, działająca przez opiekuna prawnego, zaskarżyła w całości wyżej opisane decyzje wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca podkreśliła, że organy nie zastosowały jakichkolwiek kryteriów do przyznania dofinansowania - przy zaliczaniu osób uprawnionych do udziału w turnusach rehabilitacyjnych. Wskazała ona, że spełnia wszelki wymogi do przyznania jej dofinansowania, między innymi jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca stwierdziła, że dofinansowania odmówiono jej po raz trzeci. W skardze zarzucono, że w sprawie nie zostały określone kryteria dofinansowani ani też kryteria jego odmowy, zatem decyzje te cechują się dowolnością oraz wskazano, ze w sprawie istneija wątpliwości, czy Starosta mógł delegować swoje uprawnienia Powiatowemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie bez zapewnienia stosownych środków finansowych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ dodatkowo wskazał, że na liście rankingowej wniosek skarżącej został zakwalifikowany jako 33, a dofinansowanie przyznano 22 osobom z największą liczbą punktów. W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymując stanowisko i wnioski zawarte w skardze dodatkowo wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając jednocześnie naruszenie: 1. art. 10e ustawy o rehabilitacji poprzez błędne uznanie braku możliwości przyznania dofinansowania turnusu pomimo spełnienia kryterium niepełnosprawności oraz dochodu; takie stanowisko doprowadziło do niezasadnej odmowy przyzna dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego, mimo, iż J.J. spełniała wszystkie przesłanki ustawowe; 2. art. 10d ust. 8 pkt 2 ww. ustawy poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu przez organ własnych preferencji, nie znajdujących oparcia w przepisach powszechnie obowiązujących; 3. § 5 ust. 11 i 12 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji bez ścisłego zastosowania kryteriów przyznawania dofinansowania i ustalenie kryteriów w sposób, który powoduje ograniczenie dostępu do dofinansowania pełnoletnim osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdy rozporządzenie nie wskazuje na możliwość uprzywilejowania (osób niepełnoletnich o znacznym stopniu niepełnosprawności), jak również poprzez ustalenie dodatkowych kryteriów oceny wniosku i poprzez to faktyczne obniżenie punktacji u osób najbardziej wymagających rehabilitacji; 4. § 6 ust. 3 rozporządzenia poprzez niewskazanie w decyzji, czy zastosował ww. przepis z uwagi na znaczny niedobór środków Funduszu w danym roku; 5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na k.p.a. postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i wydanie decyzji skutkującej brakiem dofinansowania bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (w szczególności sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni), co nie pozwoliło na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja w sprawie dofinansowania uczestnictwa osoby niepełnosprawnej w turnusie rehabilitacyjnym. Instytucja turnusów rehabilitacyjnych unormowania jest w przepisach ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 10c ust. 1 tej ustawy, turnus oznacza zorganizowaną formę aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami wypoczynku, której celem jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie umiejętności społecznych uczestników, między innymi przez nawiązywanie i rozwijanie kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań. Dofinansowanie uczestnictwa w turnusie reguluje norma art. 10c ust. 1-3 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którą osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym, 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej. W przypadku przekroczenia kwot dochodu, o których mowa w ust. 1, kwotę dofinansowania pomniejsza się o kwotę, o którą dochód ten został przekroczony, z zastrzeżeniem ust. 3, który stanowi, że w przypadku uzasadnionym trudną sytuacją materialną lub losową osoby niepełnosprawnej dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie tej osoby lub dofinansowanie uczestnictwa jej opiekuna może zostać przyznane bez pomniejszania kwoty dofinansowania pomimo przekroczenia kwot dochodu, o których mowa w ust. 1. W art. 10 d ust. 8 pkt 2 ustawy o rehabilitacji ustawodawca powierzył ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego określenie, w drodze rozporządzenia warunków jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu. W wydanym w przedmiocie turnusów rehabilitacyjnych rozporządzeniu wskazano w § 4 pkt 1, że osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie pod określonymi warunkami. W sprawie bezspornym było, że skarżąca spełnia wszystkie wynikające z rozporządzenia warunki przyznania dofinansowania. Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy rozporządzenia mające zastosowanie w sytuacji, gdy wielkość środków finansowych pozostających w dyspozycji organu nie wystarcza na przyznanie środków wszystkim uprawnionym. Kwestie te unormowane są - w § 5 pkt 10 rozporządzenia, zgodnie z którym w rozpatrywaniu wniosków o dofinansowanie bierze udział pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych, oceniający sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych, - w § 5 pkt 11 rozporządzenia, stanowiącego, że przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim, - w § 5 pkt 12 rozporządzenia, zgodnie z którym pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności, - oraz w § 6 pkt 3 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20 % kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że wniosek został oceniony formalnie, w ocenie tej stwierdzono, że wnioskodawczyni posiada ważne orzeczenie o niepełnosprawności, dołączyła do wniosku wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje, nie uzyskała dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w roku poprzednim, wniosek jest kompletny, a dochód wnioskodawczyni nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 10e ust. 1 ustawy. Na etapie oceny merytorycznej wnioskodawczyni otrzymała 16 punktów, według następujących kryteriów: 1. Znaczny lub równoważny stopień niepełnosprawności - 10 pkt – przyznano 10 pkt, 2. Dziecko niepełnosprawne do 16 roku życia lub osoba w wieku do 24 lat ucząca się lub niepracująca bez względu na stopień - 10 pkt – przyznano 0 pkt, 3. Umiarkowany lub równoważny stopień niepełnosprawności - 8 pkt - przyznano 0 pkt, 4. Osoba niewidoma (znaczny st. niepełnosprawności 04-O) - 1 pkt - przyznano 0 pkt, 5. Osoba głucha (znaczny st. niepełnosprawności 03-L) - 1 pkt - przyznano 0 pkt, 6. Osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim (lekarz zaznaczył ten fakt we wniosku lekarskim) - 3 pkt - przyznano 0 pkt, 7. Wskazany pobyt opiekuna na turnusie - 3 pkt - przyznano 3 pkt, 8. Osoba zamieszkuje samotnie - 4 pkt - przyznano 0 pkt, 9. Osoba zamieszkuje na wsi — 3 pkt - przyznano 3 pkt, 10. Dochód wnioskodawcy nie przekracza połowy kryterium dochodowego zgodnie z art. 10e ust 1 ustawy - 3 pkt - przyznano 0 pkt. W sprawie została sporządzona opinia, o której jest mowa w § 5 pkt 10 rozporządzenia. Zgodnie z § 5 pkt 10 rozporządzenia, organ winien dokonać oceny i uwzględnić sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej. W aktach postępowania brak jest oceny w tym zakresie, bowiem opinia specjalisty pracy socjalnej mimo zawarcia w jej tytule kwestii sytuacji społecznej osoby niepełnosprawnej zawiera jedynie informacje odnośnie potrzeby rozwijania umiejętności społecznych oraz wpływu niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu. Wskazach także należy, że nakaz by pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych, ocenił sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych, obliguje organ do uwzględnienia tych okoliczności w układaniu listy uprawnionych do dofinansowania. Specjalista pracy socjalnej w sporządzonej opinii stwierdził potrzebę rozwoju umiejętności społecznych wnioskodawczyni, jednak z okoliczności sprawy nie wynika, by stwierdzenie to miało wpływ na przyznaną punktację. Wśród kryteriów oceny wymienionych w punktacji 1-10 brak jest bowiem kryterium potrzeb wnioskodawcy w zakresie rozwijania umiejętności społecznych. W § 5 pkt 11 rozporządzenia wprowadzono m.in. kryterium wpływu niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu. Istnienie takiego wpływu zostało potwierdzone sporządzoną opinią. Z dokumentacji zawartej w aktach sprawy nie wynika jednak by okoliczność ta miała wpływ na miejsce wniosku na liście rankingowej, nie została ona bowiem przez organ wskazana jako okoliczność punktowana. Organ oceniająca wniosek wziął pod uwagę dwa pozostałe kryteria oceny przewidziane w § 5 pkt 11 rozporządzenia t.j. stopień niepełnosprawności wnioskodawcy i uwzględnił fakt niekorzystania przez wnioskodawcę z dofinansowania w roku poprzednim, pominął natomiast kryterium wpływu niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu. Zarzut skargi naruszenia przepisów prawa, w tym § 5 pkt 11 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji bez ścisłego zastosowania kryteriów przyznawania dofinansowania zasługuje zatem na uwzględnienie. Za uzasadniony Sąd uznał także zarzut skargi naruszenia § 5 pkt 12 rozporządzenia poprzez ustalenie kryteriów w sposób, który powoduje ograniczenie dostępu do dofinansowania osobom pełnoletnim o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z powołanym przepisem przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie organ musi zachować pierwszeństwo osób niepełnosprawnych, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne oraz osób niepełnosprawnych w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczących się i niepracujących bez względu na stopień niepełnosprawności. Z unormowania tego wynika, że pierwszeństwo w tym zakresie zostało przez prawodawcę uznane za jednakowe. Sporządzona przez organ ocena merytoryczna – kryteria i punktacja takiego jednakowego pierwszeństwa nie zapewniają. Jak słusznie zarzucono w skardze, osoby w wieku do 16 i 24 lat o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mają bowiem pierwszeństwo w stosunku do osób starszych o znacznym stopniu niepełnosprawności, przez doliczenie dodatkowych 8 punktów, co stawia ich w sytuacji znacznie lepszej niż osoby dorosłe o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu, zróżnicowanie młodych osób niepełnosprawnych w zależności od stopnia posiadanej niepełnosprawności jest w świetle § 5 pkt 11 rozporządzenia uzasadnione, przepis ten stanowi bowiem, że przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy, niemniej jednak nie może ono prowadzić do przyznania dofinansowania wyłącznie osobom młodym, z pominięciem osób starszych ze znacznym stopniem niepełnosprawności. W świetle przepisów rozporządzenia wyłanianie osób, którym winno być przyznane dofinansowanie powinno uwzględniać, że w pierwszej kolejności organy winien zapewnić zastosowanie pierwszeństwa przewidzianego w § 5 pkt 12 rozporządzenia, przepis ten ma bowiem charakter kategoryczny i nie dopuszcza odmiennych ocen w tym zakresie. Organ kwalifikując wnioski winien uwzględnić treść § 5 pkt 11 rozporządzenia, stanowiącego, że przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie - bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy - bierze się pod uwagę wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, - uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim. Nadto organ, zgodnie z § 5 pkt 10 rozporządzenia, winien dokonać oceny sytuacji społecznej osoby niepełnosprawnej i jej potrzeb w zakresie rozwijania umiejętności społecznych, a wyniki tej oceny powinny mieć wpływ na kwalifikację wniosku. Sąd uznał także za uzasadniony zarzut skargi, że organ nie poczynił żadnych rozważań odnośnie możliwości zastosowania unormowania § 6 pkt 3 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20 % kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Organ nie ma obowiązku zastosowania tego unormowania ani analizy konieczności jego stosowania w każdym przypadku, niemniej jednak w sytuacji tak istotnej rozbieżności między ilością osób uprawnionych do otrzymania dofinansowania, a kwotą jaka pozostaje w dyspozycji organu, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie (w której wnioski złożyło 106 osób, a dofinansowanie przyznano 22 osobom) obowiązkiem organu było podanie przyczyn nieskorzystania z możliwości zmniejszenia dofinansowania i zwiększenia liczby osób uprawnionych do jego otrzymania. Wskazać należy, że kryteria dotyczące rodzaju niepełnosprawności (jak np. znaczna niepełnosprawność dotycząca narządu słuchy lub wzroku) organ winien uwzględnić przy ocenie wniosku zgodnie § 5 pkt 11 rozporządzenia. Rozporządzenie nie przewiduje natomiast kryteriów wymienionych w punktach 8-10. Okoliczności w nich wskazane organ może uwzględnić w ramach oceny sytuacji społecznej wnioskodawcy, niemniej ocena tej sytuacji powinna być całościowa i nie powinna sprowadzać się do wybiórczo przyjętych i punktowanych okoliczności. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie wskazać należy, że wydany wyrok nie przesądza obowiązku organu przyznania stronie skarżącej dofinansowania. Organ administracji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną powyżej ocenę prawną i wskazania sądu co do dalszego postępowania. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ winien dokonać ponownej oceny wniosku, uwzględniającej zasady pierwszeństwa w przyznawaniu dofinansowania wynikające z przepisów prawa (§ 5 pkt 12 rozporządzenia) oraz kryteria przyznania dofinansowania wynikające z przepisów § 5 pkt 11 i 12 rozporządzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło