I SA/Gd 1219/96
WyrokWSA w Gdańsku1998-12-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, odmawiając podatniczce prawa do zwolnienia z podatku od towarów i usług z powodu niezłożenia oświadczenia w wymaganym terminie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że organy podatkowe starannie zebrały i oceniły materiał dowodowy, wyciągając logicznie poprawne wnioski. Sprzeczności w wyjaśnieniach podatniczki, brak dowodów na terminowe złożenie oświadczenia oraz brak umocowania świadka Joanny K. uzasadniały przyjęcie, że oświadczenie zostało złożone po terminie, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez organy podatkowe zobowiązania Ewy Sz. z tytułu podatku od towarów i usług za część 1993 roku. Podatniczka twierdziła, że złożyła oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku VAT w terminie, jednak organy uznały, że oświadczenie zostało złożone po terminie. W odwołaniu i skardze podatniczka zarzucała naruszenie przepisów KPA w postępowaniu dowodowym, w tym odmowę przesłuchania świadków i dowolną ocenę dowodów. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi Ewy Sz. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 29 maja 1996 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień, października, listopad i grudzień 1993 r. - oddala skargę.
Pierwszy Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 30 grudnia 1995 r. (...) określił wysokość zobowiązania Ewy Sz. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1993 r. w następującej wysokości:
za lipiec - 44.543.000 st.zł
za sierpień - 81.910.000 st.zł
za wrzesień - 97.052.000 st.zł
za październik - 22.135.000 st.zł
za listopad - 5.723.000 st.zł
za grudzień - 41.448.000 st.zł
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy podał, iż zgodnie z art. 48 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ podatnikowi przysługiwało prawo wyboru zwolnienia od podatku pod warunkiem złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia w urzędzie skarbowym w terminie 60 dni po dniu wejścia w życie ustawy tj. do dnia 3 września 1993 r.
W niniejszej sprawie podatniczka złożyła takie oświadczenie w dniu 30 listopada 1993 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, który prawomocnym postanowieniem Izby Skarbowej w G. z dnia 8 lutego 1994 r. (...) został oddalony.
Przyjmując, że oświadczenie o zwolnieniu od podatku VAT zostało złożone w dniu 30 listopada 1993 r. organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego na okoliczność daty złożenia tegoż oświadczenia nie dał wiary twierdzeniom podatniczki, iż przedmiotowe oświadczenie zostało złożone w terminie wcześniejszym, tj. w czerwcu 1993 r. lub 20 sierpnia 1993 r. W związku z tym, że podatniczka nie prowadziła ewidencji dla potrzeb podatku VAT, jak również nie składała deklaracji dla potrzeb tego podatku cały obrót wykazany w podatkowej księdze przychodów i rozchodów podlegał opodatkowaniu według stawki 22 procent, zaś wysokość należnego podatku za poszczególne miesiące wyliczono jako iloczyn wartości sprzedaży i stawki 18,03 procent.
W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego Ewa Sz. wnosząc o jej uchylenie zarzuciła, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, zaś ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ podatkowy jest całkowicie dowolna.
Zdaniem podatniczki organ podatkowy całkowicie niezasadnie odmówił wiary zeznaniom świadka Dariusza P., z których bezspornie wynikał fakt złożenia w formie ustnej w czerwcu 1993 r. oświadczenia o wyborze formy zwolnienia od podatku VAT.
Nadto organ podatkowy bezzasadnie odstąpił od przesłuchania świadka Joanny K. na okoliczność wysłania oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku VAT przesyłką poleconą nr 7568 w dniu 20 sierpnia 1993 r. wraz z deklaracją VAT-2 za miesiąc lipiec 1993 r.
W rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 29 maja 1996 r. (...) utrzymała w mocy przedmiotową decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w G..
W uzasadnieniu decyzji Izba oceniając zebrany materiał dowodowy odmówiła wiarygodności przedstawionym dowodom z uwagi na to, że składane przez stronę oświadczenia są sprzeczne co do formy i terminu złożenia wniosku o zwolnienie od podatku, gdyż:
- informacja, iż oświadczenie o wyborze zwolnienia było wysłane listem poleconym za numerem nadania 7568 wraz z deklaracją VAT-2, o czym mają świadczyć ślady po zszywaczu na deklaracji VAT-2 nie znajduje potwierdzenia w dowodach, natomiast są to ślady powstałe na skutek połączenia w Urzędzie deklaracji VAT-2 z kopertą, która znajduje się w aktach podatnika dotyczących podatku obrotowego pod numerem 43.
Izba Skarbowa nie uwzględniła wniosku strony o przymusowe doprowadzenie na podstawie art. 88 Kpa świadka Joanny K. /świadek trzykrotnie nie stawiła się na wezwanie Pierwszego Urzędu Skarbowego/, gdyż Joannę K. nie łączyła ze stroną ani umowa o pracę, ani stosunek pełnomocnictwa z art. 33 Kpa, ponieważ jak wynika z zeznań strony z dnia 4 grudnia 1995 r. Joanna K. w ramach przysługi koleżeńskiej - nieodpłatnie konsultowała wątpliwości strony i sprawdzała przygotowane dokumenty.
Ponadto Izba Skarbowa w G. nie uwzględniła również wniosku strony dotyczącego wysłania oświadczenia o wyborze zwolnienia w dniu 20 sierpnia 1993 r., gdyż z pisma strony z dnia 7 grudnia 1993 r. skierowanego do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wynika, że informacje o konieczności złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia /VAT-6/ uzyskała ona dopiero w dniu 25 listopada 1993 r. w Urzędzie Skarbowym. Natomiast z wystąpienia Pani Joanny K. z dnia 9 lipca 1994 r. wynika, że w dniu 20 sierpnia 1993 r. wysłała do Urzędu Skarbowego oświadczenie stron, o wyborze zwolnienia od podatku VAT, ponieważ uważała, że w dokumentach firmy Ewy Sz., której prowadzenie księgowości nadzorowała, powinno się to oświadczenie znajdować.
Skoro jak twierdzi strona po raz pierwszy dowiedziała się o konieczności złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia VAT-6 dopiero w dniu 25 listopada 1993 r., to twierdzenie to przeczy, aby oświadczenie o wyborze zwolnienia zostało wysłane w sierpniu 1993 r. łącznie z deklaracją VAT-2, ponieważ brak umocowania Pani Joanny K. do składania oświadczenia w imieniu strony, wyklucza możliwość złożenia takiego oświadczenia bez podpisu strony. Podważa również tezę istnienia oświadczenia o wyborze zwolnienia fakt wystąpienia śladów po zszywaczu z uwagi na to, że w aktach Urzędu dotyczących podatku obrotowego znajduje się koperta nosząca również ślady po zszywaczu.
W związku z powyższym Ewa Sz. nie złożyła zdaniem Izby Skarbowej stosownego oświadczenia w terminie wymaganym przez ustawę, a zatem od 5 lipca 1993 r. stała się podatnikiem podatku od towarów i usług z wszelkimi konsekwencjami prawnymi stąd wynikającymi.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ewa Sz. prowadząca działalność gospodarczą w ramach Przedsiębiorstwa Importowo-Eksportowego "A." zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77-81 Kpa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w G..
W obszernym uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniesionego, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy podatkowe z rażącym naruszeniem wyżej wymienionych przepisów Kpa.
Zdaniem skarżącej organy podatkowe bezzasadnie odmówiły przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka Joanny K. na okoliczność wysłania przez nią w dniu 20 sierpnia 1993 r. wraz z deklaracją VAT-2 oświadczenia o wyborze formy zwolnienia od podatku od towarów i usług. W tej sytuacji, skoro odmówiono przeprowadzenia dowodu na powyższą okoliczność, to organy podatkowe nie miały żadnych podstaw do przyjęcia, że przesyłka pocztowa zawierająca deklarację VAT-2 nie zawierała również oświadczenia o zwolnieniu podatkowym.
Skarżąca wywodzi również, że organy podatkowe niesłusznie odmówiły wiary zeznaniom świadka Dariusza P. oraz jej wyjaśnieniom w przedmiocie ustnego złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia podatkowego w czerwcu 1993 r. przed urzędnikiem skarbowym w sytuacji, kiedy to urzędnik ten był zobowiązany do sporządzenia stosowanego protokołu potwierdzającego fakt złożenia oświadczenia.
Powyższe okoliczności zdaniem skarżącej jednoznacznie wskazują na to, że postępowanie dowodowe zostało zawężone i nie doprowadziło do wyjaśnienia prawdy obiektywnej w związku z czym dokonaną przez organy podatkowe ocenę dowodów należało uznać za całkowicie dowolną i subiektywną.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną:
Z okoliczności sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór w istocie rzeczy sprowadza się do oceny zakresu i rozmiarów przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania dowodowego oraz zasadności dokonanych przez te organy ocen zgromadzonych w toku tego postępowania dowodów.
Zdaniem Sądu organy podatkowe w sposób staranny w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddały wnikliwej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Takie niesporne okoliczności stanu faktycznego sprawy, jak: brak wyszczególnienia zawartości przesyłki nr 7568, brak umowy o pracę czy umowy zlecenia dla Joanny K. na prowadzenie księgowości przedsiębiorstwa skarżącej, która nie była jej pełnomocnikiem w rozumieniu art. 33 Kpa oraz istotne sprzeczności w wyjaśnieniach samej skarżącej co do daty zgłoszenia oświadczenia o wyborze formy zwolnienia podatkowego dawały zdaniem Sądu organom podatkowym w pełni uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że stosowne oświadczenie w tym przedmiocie skarżąca złożyła w dniu 30 listopada 1993 r.
Mając na uwadze powyższe przy uwzględnieniu również zasad doświadczenia życiowego należy stwierdzić - wbrew twierdzeniom skarżącej, że dokonana przez organy podatkowe ocena zgromadzonego materiału dowodowego jak i wyciągnięte w wyniku tej oceny wnioski nie mają cech dowolności.
W tej sytuacji przy braku merytorycznych zarzutów odnośnie wysokości zobowiązania podatkowego Sąd uznając, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło bez naruszenia tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło