I SA/Gd 1221/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesienie oddala skargę. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Kierownik Biura Powiatowego ARiMR) decyzją z dnia 17 kwietnia 2012 r. odmówił W. K. przyznania pomocy na zalesienie. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z § 13 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 ze zm.) – dalej jako "rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r." wniosek o wypłatę składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ stwierdził, iż termin składania wniosków o wypłatę pomocy na zalesianie przypadał w 2011 r. na dzień 10 czerwca 2011 r. Tymczasem wniosek o wypłatę pomocy został złożony przez W. K. w dniu 21 lutego 2012 r., co uzasadnia odmowę przyznania pomocy zalesieniowej. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanej pomocy na zalesienie. W ocenie odwołującego decyzja została wydana w oderwaniu od okoliczności towarzyszących sprawie. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Dyrektor Oddziału ARiMR) decyzją z dnia 28 sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił, że W. K., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 30 września 2008 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2008. Rolnik wystąpił o wsparcie na zalesienie i premię pielęgnacyjną do łącznej powierzchni 2,45 ha. Decyzją z dnia 6 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał rolnikowi pomoc na zalesienie w łącznej wysokości 7.425,50 zł., w tym z tytułu wsparcia na zalesienie w wysokości 4 363,00 zł, płatnej jednorazowo po wykonaniu zalesienia i premii pielęgnacyjnej w wysokości 3 062,50 zł płatnej corocznie przez okres 5 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia. Kontrola przeprowadzona na miejscu wykazała rozbieżność pomiędzy powierzchnią do zalesienia deklarowaną przez rolnika a stwierdzoną w czasie kontroli. Powyższe skutkowało wydaniem decyzji o uchyleniu, w trybie wznowienia postępowania, decyzji z dnia 6 lutego 2009 r., oraz o odmowie przyznania pomocy na zalesienie. Ostatecznie o uchyleniu decyzji z dnia 6 lutego 2009 r. i o odmowie przyznania pomocy na zalesienie orzekł Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z dnia 26 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 784/11 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W. K. złożył wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie w dniu 21 lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 27 lutego 2012 r. wydał decyzję, o uchyleniu decyzji z dnia 6 lutego 2009 r. oraz o przyznaniu pomocy na zalesienie w łącznej wysokości 5 364,60 zł. Organ odwoławczy przytoczył treść § 13 ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., z których to przepisów wynika tryb i termin składania wniosków o przyznanie pomocy. Organ wskazał także na art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), z których wynika, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja, zaś termin ten nie podlega przywróceniu. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że przedmiotem postępowania jest zasadność odmowy wypłaty pomocy na zalesienie w kolejnym, trzecim roku kontynuacji programu tj. w 2011 r. Odnotowano, że strona dwukrotnie, w latach 2009 i 2010 składała wniosek o wypłatę pomocy (premii pielęgnacyjnej) przyznanej decyzją z dnia 6 lutego 2009 r. Podkreślono, że wniosek dotyczy wyłącznie wypłaty premii pielęgnacyjnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, uwzględniając ustalony w sprawie stan faktyczny i stan prawny, stwierdził, że zarówno postępowanie o przyznanie pomocy jak i o wypłatę przyznanej pomocy następuje wyłącznie na wniosek rolnika. Skoro więc żądanie wypłaty pomocy na zalesienia w 2011 r. zostało złożone z uchybieniem terminu wskazanego w przepisach prawa, to wystąpiła przesłanka negatywna przyznania tej pomocy. Organ odwoławczy wskazał także na odrębność przedmiotową niniejszego postępowania i postępowania, które zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 784/11. Nadto stwierdził, że z wyroku tego nie wynikają żadne zalecenia wiążące dla organu w postępowaniu w sprawie wypłaty premii pielęgnacyjnej na zalesienie w 2011 r. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że jedynym i zarazem koniecznym warunkiem do wypłaty premii pielęgnacyjnej w sprawie pomocy na zalesienie przyznanej po raz pierwszy w 2009 r. było złożenie wniosku o jej wypłatę w określonym terminie. Uzasadnieniem uchybienia terminu nie może być toczące się postępowanie wznowieniowe, gdyż dopóki nie zostało ono zakończone decyzją ostateczną w obrocie prawnym istniała decyzja z dnia 6 lutego 2009 r. i na jej podstawie rolnik powinien składać żądanie wypłaty premii pielęgnacyjnej na 2011 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że decyzja została wydana w oderwaniu od wszystkich okoliczności jakie miały miejsce w sprawie. Skarżący zarzucił, że w sprawie przyznania pomocy na zalesiania od początku spotykał się z błędami ze strony Agencji i dopiero wyrok WSA w Gdańsku zdecydował, iż otrzymał pomoc, tak jak powinna być ona przyznana od początku. Skarżący podkreślił, że uchybienie terminu do złożenia wniosku nie jest przez niego zawinione. Stwierdził, że o pomoc z Agencji mógł wystąpić dopiero, gdy decyzje Agencji okazały się wadliwe i zostały uchylone. W ocenie skarżącego, skoro decyzje zostały uchylone przez Sąd, to Agencja niejako z urzędu powinna rozpatrzyć jego wnioski pod kątem ich pozytywnego rozpatrzenia uwzględniając słuszny interes skarżącego. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania pomocy na zalesienie; odmówiono płatności zalesieniowej z powodu złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesienie po terminie. Jest okolicznością bezsporną w sprawie, iż wniosek o wypłatę premii pielęgnacyjnej za rok 2011 został złożony przez stronę skarżącą w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 21 lutego 2012 r. Nie budzi także wątpliwości, iż wniosek ten powinien zostać złożony najpóźniej do dnia 10 czerwca 2011 r. na co wskazują stosowne, powołane w treści uzasadnienia decyzji przepisy. Skarżący kwestionując zaskarżoną decyzję podnosi w istocie jeden zarzut, mianowicie nieuwzględnianie przez organ okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie. Wedle skarżącego organ powinien był wziąć pod uwagę i uwzględnić przy ocenie terminowości złożenia wniosku o wypłatę toczące się postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne w przedmiocie przyznania pomocy na zalesienie. Zdaniem skarżącego dopiero zakończenie tych postępowań, w szczególności wydanie przez WSA w Gdańsku wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 718/12, którym Sąd uchylił decyzję, wydaną po wznowieniu postępowania, o odmowie przyznania pomocy uprawniało go do złożenia wniosku o wypłatę pomocy. W ocenie Sądu stanowisko prezentowane przez skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w pierwszej kolejności należy wskazać zasady przyznawania pomocy na zalesienie oraz wypłaty przyznanej pomocy. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. (Dz. U. Nr 114, poz. 876 ze zm.) w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, obowiązującego w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie, pomoc na zalesienie dzieli się na 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia oraz na 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia (w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest istotna premia zalesieniowa). Przy czym, jak stanowi § 13 ust. 3 powołanego rozporządzenia pomoc na zalesianie wypłaca się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja określona w ust. 2 stała się ostateczna, zaś wedle § 13 ust. 4 premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po złożeniu wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie, zwanego dalej "wnioskiem o wypłatę". Nie może zatem budzić wątpliwości, że wypłata premii pielęgnacyjnej wymaga każdorazowo złożenia stosownego wniosku przez rolnika. Decyzja o przyznaniu pomocy nie jest wystarczającą i jedyną podstawą wypłaty premii pielęgnacyjnej, organ nie może także dokonać wypłaty premii pielęgnacyjnej z urzędu. Stosownie do § 13 ust. 6 w związku z § 24 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., wniosek o wypłatę składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Do wniosku o wypłatę przepisy § 9 ust. 3 pkt 1-3, 5 i 8 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Przepis art. 18 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że termin ten nie podlega przywróceniu. Może być zaś w określonych przypadkach przedłużony i tak stało się w 2011 r., kiedy został przedłużony do dnia 10 czerwca. Wyżej przedstawione przepisy prowadzą do wniosku, iż przyznania płatności z tytułu zalesienia i wypłata premii pielęgnacyjnej są odrębnymi sprawami; oceny tej nie zmienia okoliczność, iż uprawnianie do otrzymania premii pielęgnacyjnej wynika z decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przesłanką konieczną wypłaty premii pielęgnacyjnej jest złożenie odrębnego wniosku przez rolnika, w zakreślonym przepisami terminie, przy czym termin ten ma charakter materialny, co jednoznacznie wynika z treści art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Upływ terminu materialnego skutkuje wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Cechą tego rodzaju terminów jest też to, iż nie podlegają one przywróceniu. Nie są więc istotne przyczyny, które spowodowały uchybienie terminu przez rolnika i czy rolnik zawinił temu uchybieniu czy też nie. W ocenie Sądu nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego jakoby podstawa do złożenia wniosku o wypłatę premii pielęgnacyjnej pojawiła się dopiero po wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2011 r. Należy zauważyć, iż wyrok ten dotyczył decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Przesłanką zaś wypłaty premii pielęgnacyjnej była decyzja z dnia 9 lutego 2009 r. o przyznaniu pomocy na zalesienie. Jak słusznie zauważył Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR do czasu ostatecznego zakończenia postępowania wznowieniowego w obrocie prawnym istniała decyzja z dnia 9 lutego 2009 r. i to z niej wynikało uprawnienie rolnika do żądania wypłaty premii pielęgnacyjnej. Oczywiście błędne jest twierdzenie skarżącego jakoby organ powinien podejmować czynności zmierzające do wypłaty premii pielęgnacyjnej z urzędu. Twierdzenie to nie znajduje bowiem uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Pogląd taki nie może być także wyprowadzony z faktu, iż organ wadliwie przeprowadził inne postępowania. Zatem, w ocenie Sądu organ oceniając wniosek o wypłatę premii gwarancyjnej prawidłowo dostrzegł, iż został on złożony po terminie przewidzianym dla jego złożenia. Skutkiem zaś ustalenia tej okoliczności była odmowa wypłaty premii pielęgnacyjnej za 2011 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.