I SA/Gd 1225/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do września 2007 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2011 r., złożonym na formularzu PPF, A. K. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych (odpisów: zaświadczenia o wysokości dochodu z dnia 6 grudnia 2011 r., podsumowania księgi za okres od stycznia do października 2011 r., przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego za styczeń 2012 r., postanowienia z dnia 26 sierpnia 2011 r. w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, wyciągów z rachunków bankowych oraz opinii banku z dnia 7 grudnia 2011 r., zawiadomień z dnia 7 stycznia i 23 grudnia 2011 r. o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat oraz o wszczęciu egzekucji, żądań udzielenia wyjaśnień i zarządzeń komornika z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie połączenia akt, tytułów wykonawczych z dnia 10 i 29 listopada 2011 r., upomnień z dnia 10 listopada 2011 r., zawiadomień z dnia 14 listopada 2011 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, zajęcia wierzytelności z dnia 7 stycznia 2011 r., dowodu obrazującego wysokość opłat za wodę i ścieki) wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie z małżonką, z którą mają na utrzymaniu dwoje dorosłych, kontynuujących naukę dzieci. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która jest jego jedynym źródłem dochodów. W okresie od 1 stycznia do 31 października 2011 r. wnioskodawca uzyskał z prowadzonej działalności gospodarczej dochód w wysokości 219.984,51 zł brutto, przy przychodach w wysokości 643.320,30 zł i kosztach w kwocie 423.335,79 zł. Małżonka wnioskodawcy otrzymuje emeryturę w wysokości 540,07 zł netto. Majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 280 m2, warsztat o powierzchni 500 m2 i dwie działki o obszarze 4,10 ha i 12 arów, nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, wnioskodawca posiada natomiast znaczne długi dochodzone przez wierzycieli w toku prowadzonych względem niego postępowań egzekucyjnych. Wysokość zobowiązań publicznoprawnych (zaległości podatkowych) wnioskodawcy egzekwowanych przez komornika sądowego na wniosek naczelnika urzędu skarbowego wynosi 127.960,75 zł (stan na dzień 23 grudnia 2011 r.), zaś na wniosek dyrektora izby celnej – 239.159,85 zł (stan na dzień 7 stycznia 2011 r.). W ramach prowadzonej egzekucji zajęto rachunek bankowy wnioskodawcy, którego saldo na dzień 30 listopada 2011 r. wynosiło 0 zł. Bank prowadzący ten rachunek w opinii z dnia 7 grudnia 2011 r. wskazał, że wnioskodawca nie ma zdolności kredytowej, posiada przeterminowane zadłużenie z tytułu udzielonych kredytów, na rzecz banku prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Na pozostałych dwóch rachunkach wnioskodawcy (prowadzonych przez inny bank) widnieje zadłużenie w wysokości 124.143,33 zł z tytułu windykacji przeterminowanego kapitału i odsetek, odsetek karnych i należnych kosztów. W piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2011 r. wskazano, że łączna kwota zobowiązań wnioskodawcy wynosi około 650.000 zł oraz że na spłatę zadłużenia (względem banku, ZUS i Skarbu Państwa) wydatkuje on 7.100 zł miesięcznie. Podniesiono też, że ze względu na skalę zadłużenia wnioskodawca utracił – pomimo wysokich dochodów – płynność finansową. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wskazać należy, że wnioskodawca choć uzyskuje wysokie dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, to nie może nimi swobodnie dysponować z uwagi na prowadzoną z jego majątku przez komornika sądowego egzekucję należności rzędu kilkuset tysięcy złotych. Nie posiada też oszczędności, z których mógłby uiścić koszty sądowe, ani zdolności kredytowej. Nadto faktycznie jest głównym żywicielem czteroosobowej rodziny, gdyż dochody małżonki wynoszą zaledwie 540 zł, a dzieci wnioskodawcy nie osiągają dochodów. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.