I SA/Gd 1228/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2016 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego tytułów wykonawczych z dnia 26 października 2015 r. o numerach: [...]; z dnia 27 października 2015 r. nr [...] oraz z dnia 5 listopada 2015 r. o numerach: [...], z uwagi na wniesienie ich po terminie. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego – R.B. oraz jego małżonki na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono R.B. i A.B. w dniu 20 listopada 2015 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. R.B. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, i 8 art. 61a § 2 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599, ze zm., dalej jako" u.p.e.a."). W związku ze złożonymi zarzutami zobowiązanego, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2015 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne, a następnie przekazał wierzycielowi pismo strony z dnia 4 grudnia 2015 r. Wierzyciel zajął stanowisko wobec zgłoszonych zarzutów i postanowieniem z dnia [...] 2016 r. uznał zarzuty strony za niezasadne. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez R.B. zażalenia -Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W toku dalszych czynności, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2016 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne, a następnie postanowieniem z dnia [...] 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów z uwagi na ich wniesienie po terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, że dotrzymała terminu na złożenie zarzutów. Skarżący wskazał, że z otrzymanego od organu egzekucyjnego zawiadomienia nabył informację o możliwości wniesienia skargi w terminie 14-tu dni, zatem składając zarzuty w dniu 4 grudnia 2015 r. uczynił to w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie organu, naczelnik urzędu skarbowego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów z uwagi na wniesienie ich po terminie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie zastosowanie miał bowiem art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako "k.p.a."), stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w tym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania i taką właśnie przyczyną jest niewątpliwie upływ terminu do złożenia zarzutów, stanowiący brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a., są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, co wynika z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów czyni natomiast czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną, o czym zobowiązany został prawidłowo pouczony w części H "Pouczenie" tytułów wykonawczych z dnia 26 października 2015 r., 27 października 2015 r. i 5 listopada 2015 r. Skoro zatem odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu, za pośrednictwem poczty, w dniu 20 listopada 2015 r., to ustawowy termin na wniesienie zarzutów upłynął w dniu 27 listopada 2015 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych zobowiązany wniósł pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. (nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu). W związku z powyższym, składając zarzuty po upływie 7-dniowego terminu, strona uchybiła zawitemu terminowi, przewidzianemu dla tej czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R.B. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zarówno zarzutów jak i skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż pomylił rodzaj czynności i w terminie 14-stu dni złożył zarzuty zamiast skargi na czynność egzekucyjną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga R.B. jest niezasadna. Przedmiot sporu, w rozpatrywanej sprawie ogranicza się do kwestii zasadności uznania przez organy, że doszło do uchybienia terminowi do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W sprawie znajdują zastosowanie przede wszystkim przepisy art. 27 § 1 pkt 9, art. 32 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. I w ocenie sądu przepisy te zostały w sposób prawidłowy zastosowane przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zgodnie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 32 u.p.e.a., organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Ustawa określa więc siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów. Termin ten upływa z końcem siódmego dnia liczonym od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Termin na zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie. Termin ten uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego, nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, złożone w polskim urzędzie konsularnym, złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego (art. 57 § 5 k.p.a.). W tym miejscu zasadne jest wskazanie, że stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, nie stanowi przedmiotu sporu. Skarżący nie kwestionował daty doręczenia mu odpisu tytułów wykonawczych w dniu 20 listopada 2015 r. Niesporna była również data nadania w placówce operatora pocztowego przesyłki zawierającej zarzuty, co miało miejsce w dniu 4 grudnia 2015 r. Odnotowania wymaga, że odpisy tytułów wykonawczych zostały przesłane na właściwy adres skarżącego i zawierały prawidłowe pouczenia o terminie i trybie wniesienia zarzutów. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy oraz uwzględniając brzmienie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a, należy stwierdzić, że siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów w niniejszej sprawie wobec doręczenia stronie odpisów tytułów wykonawczych w dniu 20 listopada 2015 r. - upływał w dniu 27 listopada 2015 r. Tym samym, skarżący składając zarzuty w dniu 4 grudnia 2015 r., uczynił to po upływie ustawowego terminu przewidzianego do dokonania powyższej czynności. W tej sytuacji, zasadnym było wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zauważyć należy, że ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą - zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to tych sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W świetle powyższego, bez wątpienia wniesienie zarzutów po upływie 7 dni od otrzymania odpisu tytułu wykonawczego jest bezskuteczne. Jeszcze raz należy zasygnalizować, że termin do wniesienia zarzutu jest terminem procesowym zawitym, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego. Jeśli zaś, pomimo uchybienia terminu organ egzekucyjny i wierzyciel prowadzą merytoryczne postępowanie odnośnie zarzutu, to naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu (patrz: wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt SA/Wr 1463/93, z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 712/99, R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995, s. 63). Odnoście zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, że wniosek ten składa się do właściwego organu, natomiast wniosek złożony na etapie skargi nie może zostać przez sąd merytorycznie rozpoznany z uwagi na to, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest kwestia odmowy wszczęcia postępowania, nie zaś ocena wniosku o przywrócenie terminu. Uwzględniając treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, wyznaczonych jej przedmiotem- uznać należało, że kwestia przywrócenia uchybionego terminu wykraczała poza ramy niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że skoro zarzuty egzekucyjne zostały wniesione po terminie - to nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. Organ I instancji zasadnie zatem odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w trybie art. 61a k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.