I SA/Gd 1233/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: 1. umorzyć postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 12 września 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżąca S. K. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia skarżącej należności z tytułu nieuregulowanych przez nią składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie sprawy rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika (adwokata) wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz małoletnim synem, małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 140 m2, którego zakup sfinansowali kredytem hipotecznym zaciągniętym w walucie obcej (CHF), mąż skarżącej jest współwłaścicielem 16-letniego pojazdu marki [...] o wartości 1.200 zł, skarżąca posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, których miesięczna spłata wynosi 1.349 zł, jedynym stałym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącej ze stosunku pracy, którego wysokość uzależniona jest od ilości godzin przepracowanych przez skarżącą, i które w okresie od czerwca do sierpnia br. (po uwzględnieniu składki na ubezpieczenie na życie, kasę zapomogowo-pożyczkową oraz spłatę pożyczki) wyniosło średnio 1.298,25 zł netto miesięcznie, skarżącej został także przyznany zasiłek rodzinny na syna w kwocie 106 zł miesięcznie, na okres od 1 marca do 31 października 2015 r., mąż skarżącej od marca 2012 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wymaga stałej opieki lekarskiej, skarżąca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej – decyzją z dnia 12 marca 2015 r. przyznano jej zasiłek celowy na zakup posiłku/żywności w wysokości 100 zł jednorazowo, zaś jej syn, na mocy decyzji burmistrza z dnia 29 kwietnia 2014 r. otrzymał stypendium socjalne na rok szkolny 2014/2015 w wysokości 552 zł na zakup pomocy o charakterze edukacyjnym, pomocy finansowej udziela skarżącej także teściowa, która przekazuje środki na spłatę części rat kredytów, średnie miesięczne stałe koszty, jakie małżonkowie ponoszą w związku z utrzymaniem rodziny, i do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, wodę, wywóz odpadów i nieczystości, gospodarowanie odpadami komunalnymi, telefon komórkowy, internet, telewizję satelitarną, zakup opału, raty podatku od nieruchomości, składki na ubezpieczenie na życie każdego z małżonków (ubezpieczenie skarżącej stanowi zabezpieczenie kredytu) i ubezpieczenie domu oraz zakup niezbędnych leków dla męża, kształtują się na poziomie około 1.000 zł. Powyższe okoliczności referendarz sądowy ustalił na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącą o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które potwierdzają zarówno wysokość dochodów skarżącej, jak i kwotę miesięcznych wydatków, w tym z tytułu spłat kredytów, a także okoliczność korzystania przez skarżącą ze świadczeń socjalnych (k. od 19 do 57, k. 111). W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Zdaniem orzekającego skarżąca nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Sytuacja finansowa skarżącej i jej rodziny jest trudna. Świadczy o tym przyznanie skarżącej i jej synowi świadczeń socjalnych, do których uprawione są jedynie osoby o bardzo niskich dochodach. Skarżąca korzysta także z pomocy najbliższej rodziny, która współfinansuje spłatę jej zobowiązań kredytowych. Wysokość osiąganych przez skarżącą dochodów jest bowiem niewystarczająca na pokrycie wszystkich bieżących koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.