I SA/Gd 1238/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2013 r. postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF, załączonym do skargi, którego braki uzupełniono w dniu 19 października 2016 r., J. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, z którym mają na utrzymaniu troje dzieci, jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 i wartości 250.000 zł, dwóch nieruchomości rolnych o powierzchni: 0,9725 ha i 1,0906 ha i wartości 30.000 zł każda, samochodu marki [...] o wartości 6.000 zł, zaś jej córka jest właścicielem samochodu marki [...] o wartości 20.000 zł. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych ani wierzytelności, uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.500 zł netto miesięcznie, zaś jej małżonek z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.355,69 zł netto, co razem stanowi dochód w kwocie 3.855,69 zł netto. Do ponoszonych przez małżonków zobowiązań i stałych wydatków w łącznej kwocie 5.200 zł wnioskodawczyni zaliczyła: opłaty za media (1.500 zł), raty kredytu (1.200 zł i 1.800 zł) oraz czynsz za wynajem mieszkania dla studiującej córki (700 zł). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 28 listopada 2016 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów źródłowych: a) odpisów imiennych informacji o wysokości dochodów uzyskanych przez wnioskodawczynię, jej małżonka i córkę w 2015 r., odpisów zeznań podatkowych ww. osób za 2015 r. bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości tych dochodów, b) oświadczenia, czy osoby wspólnie gospodarujące z wnioskodawczynią prowadzą jakąkolwiek działalność gospodarczą; c) odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich czterech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawczynię lub ww. osoby działalności gospodarczej oraz odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7 lub VAT-7K, ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, ewidencji wyposażenia; d) zaświadczenia od pracodawcy w przedmiocie aktualnej wysokości wynagrodzenia męża wnioskodawczyni; e) oświadczenia, czy wnioskodawczyni ubiegała się o dopłaty w związku z posiadanymi nieruchomościami rolnymi z ARiMR, a jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących kwoty otrzymywanych dopłat w 2015 r.; f) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą, jej męża i córkę rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; g) kopii dokumentów potwierdzających aktualne zadłużenie wnioskodawczyni lub ww. osób wobec skarbu państwa, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów; h) kopii dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego (rachunków potwierdzających dokonywanie opłat związanych z nieruchomościami, opłat za media i innych); l) wyjaśnienia, z jakich dochodów wnioskodawczyni pokrywa stałe wydatki i zobowiązania w wysokości 5200 zł miesięcznie w sytuacji, gdy deklaruje dochody na poziomie 3855 zł miesięcznie. Powyższe wezwanie doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 2 grudnia 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru), jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawczyni nie wykonała nałożonego na nią obowiązku i nie przedłożyła w niniejszej sprawie żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym wyjaśnienie powstałych wątpliwości dotyczących jej faktycznej sytuacji finansowej. Wskazać należy, iż w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1380, w której wnioskodawczyni również zainicjowała postępowanie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy, w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych, przedłożyła dowody, które zaprzeczają istotnym okolicznościom dotyczącym wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonków, podanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. I tak wnioskodawczyni przedłożyła kopie list płac za okres od września 2016 do listopada 2016 r., które potwierdzają podaną we wniosku wysokość wynagrodzenia jej małżonka w kwocie 1.355,69 zł netto miesięcznie, jednakże w żaden sposób nie wyjaśniła, skąd wobec tego pochodziły środki pieniężne w łącznej kwocie 26.300 zł (wielokrotnie przewyższającej wysokość jego dochodów) wpłacone przez niego w październiku i listopadzie 2016 r. na jej rachunek bankowy. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawczyni za okres od 1 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. wynika bowiem, iż w dniach: 10, 17, 19 października oraz 8 listopada zaksięgowane zostały na nim wpłaty dokonane przez jej małżonka w kwotach odpowiednio: 500 zł, 1.000 zł, 10.200 zł oraz 14.600 zł. Uznania od wszystkich podmiotów zaksięgowane w ww. okresie na tym rachunku wynosiły łącznie 115.000 zł, zaś obciążenia stanowiły kwotę 112.814,86 zł. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, iż z przedłożonych przez wnioskodawczynię odpisów podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od września 2016 r. do listopada 2016 r. wynika, iż dochód z tytułu prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej we wrześniu 2016 r. wyniósł 28.461.01 zł (przy przychodzie w wysokości 117.213,97 zł i kosztach w wysokości 88.752,96 zł), w październiku 2016 r. stanowił zaś kwotę 21.055,51 zł (przy przychodzie w wysokości 106.825,95 zł i kosztach w wysokości 88.770,44 zł). W ocenie orzekającego nie można uznać, iż wnioskodawczyni osiągająca dochody na opisanym poziomie nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności należnego na obecnym etapie postępowania wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dokonanej oceny nie zmienia fakt, iż w grudniu 2016 r. wnioskodawczyni poniosła z tytułu prowadzonej działalności stratę w wysokości 33.089,03 zł (przy przychodzie w wysokości 65.320,60 zł i kosztach w wysokości 98.409,63 zł) ani okoliczność zajęcia jej rachunku bankowego do kwoty 74.025,89 zł, zawiadomieniem z dnia 3 października 2016 r. Wnioskodawczyni, działając przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wniosła skargę do tut. Sądu w dniu 29 sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego), do której załączony był wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z powyższego wynika, że już od tego momentu skarżąca liczyła się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych, winna zatem zabezpieczyć na ten cel stosowne środki finansowe z bieżących dochodów w znacznej wysokości. Z tych względów nie można przyjąć, iż wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie – bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny – uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.