I SA/Gd 1241/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-01-16
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, w szczególności zwolnienie od kosztów sądowych, gdy nie wykazała dostatecznie trudnej sytuacji finansowej i nie przedłożyła wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić odpowiednie dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową. Brak współpracy i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za rok 2005. W oświadczeniu podała m.in. wysokość kapitału zakładowego, brak środków trwałych, zysk i straty z ostatnich lat oraz ujemne saldo rachunku bankowego. Spółka wyjaśniła, że od 2009 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracowników. Referendarz sądowy wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentów finansowych, których spółka nie przedłożyła.Rozstrzygnięcie
Odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2005 postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i uzupełnionym na formularzu PPPr w dniu 6 listopada 2014 r. (data stempla pocztowego), skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W postanowieniu z dnia z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, nie posiada ona środków trwałych, w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 119.000 zł, zaś w latach ubiegłych poniosła stratę w łącznej wysokości 158.750,66 zł, na dzień złożenia wniosku, tj. 5 listopada 2014 r. saldo jej rachunku bankowego było ujemne i wynosiło 114,08 zł. W uzasadnieniu skarżąca spółka wyjaśniła, że od 2009 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracowników, nie posiada także żadnego majątku.
Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącej spółki za niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zarządzeniem z dnia 17 listopada 2014 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1/ odpisu zeznania podatkowego za 2013 r.; 2/ sprawozdań finansowych za lata 2012-2013 (bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej); 3/ wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją z banku, czy ww. rachunki zostały zajęte, a jeżeli tak to do jakiej kwoty; 4/ dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) oraz poniesionych kosztów za okres ostatnich trzech miesięcy; 5/ oświadczenia, czy z majątku spółki jest prowadzona egzekucja, a jeżeli tak przedłożenia wszelkich dowodów jej dotyczących, w tym potwierdzających zajęcie środków trwałych oraz środków pieniężnych; 6/ oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne zobowiązania (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), których nie spłaca, jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; 7/ oświadczenia, czy spółka zawiesiła działalność gospodarczą, a jeżeli tak stosownych dokumentów potwierdzających tę okoliczność – odpisów uchwały w przedmiocie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę oraz zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego i ZUS o okresie zawieszenia wykonywania działalności. Poinformowano przy tym stronę, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania spółce prawa pomocy.
Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku.
W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że skarżąca spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zaniechanie skarżącej polegające na nieprzedstawieniu żądanych dokumentów stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy.
Jednocześnie podkreślić należy, że z danych ujawnionych w KRS na dzień 5 listopada 2014 r. (który to dokument został przedłożony przez pełnomocnika spółki) wynika, że spółka formalnie nie zawiesiła wykonywania działalności gospodarczej, o czym świadczy brak wpisów w Dziale 6 Rubryce 8, zaś za lata 2012-2013 sporządziła i złożyła roczne sprawozdania finansowe, co potwierdza wpis w Dziale 3 Rubryce 2, do których przedłożenia została zobowiązania.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło