I SA/Gd 1243/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-12-04

Skład orzekający: Bogusław Woźniak, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty egzekucyjne naliczone na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym opłaty manipulacyjne i opłaty za zajęcie rachunku bankowego, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami państwa prawa i równości, nawet jeśli nie są powiązane z faktycznymi kosztami organu egzekucyjnego lub efektywnością postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące kosztów egzekucyjnych, w tym opłat manipulacyjnych i opłat za zajęcie rachunku bankowego, nie naruszają Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że ustawodawca ma prawo kształtować zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych, a przyjęte rozwiązania, obciążające zobowiązanego kosztami niezależnie od efektywności postępowania, mieszczą się w granicach jego uprawnień. Sąd stwierdził również, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej prawidłowo naliczyło koszty egzekucyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
Spółka "A" została obciążona przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego kosztami egzekucyjnymi w wysokości 5 318,73 zł w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie pięciu tytułów wykonawczych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Kpa dotyczących uzasadnienia oraz niekonstytucyjność przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie naliczania kosztów egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. wydanym na podstawie m. in. art. 64 §, § 6, § 9, § 10 w zw. z art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o. o. (Spółka) o ustalenie kosztów egzekucyjnych ustalił i obciążył Spółkę kosztami egzekucyjnymi w wysokości 5 318,73 zł; koszty przypisane zostały do tytułów wykonawczych o nr: 1, 2, 3, 4, 5. Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez Spółkę Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej podał, że wierzyciel - Prezes B (Wierzyciel) wystawił na zobowiązaną Spółkę tytuły wykonawcze o nr: 1, 2, 3, 4, 5. Organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego dokonał na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, na podstawie indywidualnie wskazanych w uzasadnieniu postanowienia zawiadomień. Wierzyciel pismem nr [...] z dnia 18 marca 2013 r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Spółki a wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych nr: 1 z 30.11.2010 r., 2 z 08.12.2010 r., 5 z 30 marca 2011 r. w związku z wygaśnięciem zobowiązań. Koszty postępowania egzekucyjnego obciążają dłużnika. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w myśl zasady wyrażonej w art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne (na które składa się: opłata manipulacyjna, opłaty za czynności egzekucyjne i wydatki egzekucyjne) obciążają zobowiązanego. W niniejszej sprawie na koszty egzekucyjne złożyły się opłaty manipulacyjne, opłaty za zajęcie rachunku bankowego oraz wydatki egzekucyjne w postaci kosztów korespondencji. Zgodnie z art. 64 § 6 organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Jeżeli wysokość opłaty egzekucyjnej jest określona stosunkowo do egzekwowanej lub pobranej należności pieniężnej, w podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty (art. 64 § 7). Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (§ 10). Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że w niniejszej sprawie kwoty opłaty manipulacyjnej kształtują się następująco: - doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr 1 nastąpiło w dniu 14.12.2010 r. Kwota należności głównej wynosiła 3.709,00 zł. Odsetki: od dnia naliczania 01.12.2010 r. do dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wyniosły 17,07 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 2.597,00 zł. Daje to łączną kwotę: 6.323,07 zł. Opłata manipulacyjna wynosi 1% ww. należności, co daje kwotę: 63,23 zł - po zaokrągleniu 63,20 zł. - doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr 2 nastąpiło w dniu 23.12.2010 r. Kwota należności głównej wynosiła 42.011,00 zł. Odsetki: od dnia naliczania 09.12.2010 r. do dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wyniosły 207,18 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 26.814,00 zł. Daje to łączną kwotę: 69.032,18 zł. Opłata manipulacyjna wynosi 1 % ww. należności, co daje kwotę: 690,32 zł - po zaokrągleniu - 690,30 zł. - doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr 3 nastąpiło w dniu 26.04.2011 r. Kwota należności głównej wynosiła 32.352,00 zł. Odsetki: od dnia naliczania 31.03.2011 r. do dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wyniosły 308,45 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 17.504,00 zł. Daje to łączną kwotę: 50.164,45 zł. Opłata manipulacyjna wynosi 1 % ww. należności, co daje kwotę: 501,64 zł - po zaokrągleniu - 501,60 zł. - doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr 4 nastąpiło w dniu 26.04.2011 r. Kwota należności głównej wynosiła 16.630,00 zł. Odsetki: od dnia naliczania 31.03.2011 r. do dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wyniosły 158,55 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 7.678,00 zł. Daje to łączną kwotę: 24.466,55 zł. Opłata manipulacyjna wynosi 1 % ww. należności, co daje kwotę: 244,66 zł – po zaokrągleniu- 244,70 zł. - doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr 5 nastąpiło w dniu 26.04.2011 r. Kwota należności głównej wynosiła 1.803,00 zł. Odsetki: od dnia naliczania: 31.03.2011 r. do dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wyniosły 17,19 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 1.093,00 zł. Daje to łączną kwotę: 2.913,19 zł. Opłata manipulacyjna wynosi 1% ww. należności, co daje kwotę: 29,13 zł - po zaokrągleniu - 29, 10 zł. Za zajęcie wierzytelności innych niż wynagrodzenie za prace i świadczenie z ubezpieczenia społecznego, pobiera się opłatę w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych (art. 64 § 3 ww. ustawy). Opłaty za zajęcia, o których mowa w § 1 pkt 2 - 6, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane (art. 64 § 4 ww. ustawy). Zgodnie z art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6, powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych istnieje nawet wtedy, gdy nastąpiło uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 58 § 2 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie za dokonanie czynności zajęcia wierzytelności w "C" Bank S. A. w W. zawiadomieniem nr [...] z dnia 12.04.2011 r. należna jest opłata w wysokości 5 % należności egzekwowanej wraz z odsetkami na dzień doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (20.04.2011 r.). Naliczenie kosztów egzekucyjnych z niniejszego zajęcia egzekucyjnego podyktowane jest art. 64 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej, dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr. W przypadku tytułu wykonawczego nr 1 O opłata ta wyniosła: kwota należności głównej wynosiła 3.709,00 zł. odsetki: od dnia naliczania - 01.12.2010 r. do dnia doręczenia ww. zawiadomienia wyniosły 177,32 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 2.597,00 zł.; daje to łączną kwotę: 6.483,32 zł. Opłata wynosi 5% ww. należności, co daje kwotę: 324,16 zł - po zaokrągleniu 324,20 zł. W przypadku tytułu wykonawczego nr 2 O opłata ta wyniosła: kwota należności głównej wynosiła 42.011,00 zł. Odsetki: od dnia naliczania - 09.12.2010 r. do dnia doręczenia ww. zawiadomienia wyniosły 1.897,98 zł, natomiast odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wyniosły 26.814,00 zł. Daje to łączną kwotę: 70.722.98 zł. Opłata wynosi 5% ww. należności, co daje kwotę: 3.536,14 zł - po zaokrągleniu - 3.536,10 zł. Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że zobowiązana Spółka powinna zostać obciążona także kwotą 11,20 zł stanowiącą wydatek egzekucyjny z tytułu nadania w placówce pocztowej zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skierowanego do dłużnika zajętej wierzytelności – "K" Bank SA IV Oddział G. oraz jego odpisu skierowanego do Spółki. Niemniej jednak, ponieważ w postanowieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego kwotę kosztów egzekucyjnych określono na poziomie 5 318,73 zł, kierując się zasadą określoną w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego przyjęto, że kwota kosztów egzekucyjnych, które obciążają zobowiązanego winna być kwota niższa tj. 5 318,73 zł. Odnosząc się natomiast do zarzutów zobowiązanej Spółki, iż naliczone koszty egzekucyjne są nieadekwatne do celu i zakresu działań podjętych przez organ egzekucyjny oraz są bez związku z ostatecznym wynikiem postępowania w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że kwestię kosztów reguluje w sposób bezwzględnie obowiązujący ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawę naliczania przedmiotowych kosztów stanowią wskazane w treści niniejszego postanowienia przepisy prawne. Określają one sposób naliczenia wskazanych kosztów, w szczególności procent stanowiący o ich wysokości oraz minimalną kwotę należną. Opłaty przewidziane przez przepisy art. 64 u.p.e.a. nie są powiązane zarówno ze sposobem zakończenia egzekucji, jak i z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ państwowy w związku z podjęciem określonych czynności. Z kosztami faktycznie poniesionymi przez organ egzekucyjny są związane jedynie wydatki egzekucyjne należne na mocy art. 64b u.p.e.a. "A", Sp. z o. o. wniosła skargę na wyżej opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżając to postanowienie w całości. Skarżąca zarzuciła: 1) naruszenia przepisów art. 124 § 1 i § 2, art. 107 § 3, oraz art. 11 Kpa stosowanych w związku z przepisem art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia prawnego oraz faktycznego zaskarżonego postanowienia, 2) naruszenia przepisów art. 138 § 1 i § 2 Kpa oraz art. 7 Kpa stosowanych w związku z przepisem art. 144 tej samej ustawy, stosowanych zgodnie z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak rozpoznania sprawy w zakresie zarzutu skarżącej dotyczącego braków uzasadnienia. decyzji organu I instancji oraz zastąpienie uzasadnieniem decyzji organu II instancji braków uzasadnienia decyzji organu I instancji, 3) naruszenie przepisów art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a pośrednio art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji naruszenie przepisów art. 6 i 7 Kpa stosowanych zgodnie z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie zasadności obciążenia skarżącego kosztami egzekucyjnymi. chociaż ich wysokość, a zwłaszcza wysokość opłat egzekucyjnych, pozostaje nieadekwatna i nieproporcjonalna wobec celu, zakresu i kosztów czynności podjętych przez organ egzekucyjny, szczególnie przy istnieniu jego uprawnienia do obciążenia zobowiązanego poniesionymi wydatkami - niezgodność z Konstytucją RP przepisów art. 64 u.p.e.a. W związku z podniesionymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego względnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając zarzuty skargi jej autor wskazał w szczególności na wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach P 6/04 z 17 maja 2005 r. oraz SK 4/10 z 30 kwietnia 2012 r. i przytoczył obszerne fragmenty uzasadnień tych wyroków. Odnotował, że wyroki te zapadły na gruncie badania zgodności z Konstytucja RP przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, lecz w jego ocenie cechuje je walor ogólności i powszechności, odnoszący się do kosztów powstających we wszelkich postępowaniach egzekucyjnych, to jest postępowaniach, w których organ państwa korzystając z przysługującego mu imperium doprowadza do przymusowego wykonania określonego obowiązku. Skarżący podkreślił, że opłaty przewidziane w art. 64 u.p.e.a. co do zasady nie są powiązane ze sposobem zakończenia egzekucji, brak jest zwłaszcza uregulowań związanych z sytuacją dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela w toku egzekucji, ani z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ państwowy w związku z podjęciem określonych czynności. Zwrócono uwagę, że opłaty egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie są uzasadnione koniecznością zapewnienia źródła dochodu organowi egzekucyjnemu. Organ ten jest utrzymywany z dochodów Państwa. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw zatem podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów skarżącej podważających domniemanie konstytucyjności przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiących podstawę prawną zaskarżonego aktu administracyjnego. Przy czym trzeba wyjaśnić, że Sąd nie może sam uwolnić się od obowiązku zastosowania niekonstytucyjnej ustawy. Przesądza o tym treść art. 178 ust. 1 Konstytucji i art. 4 p.u.s.a., ustanawiająca podległość sędziów Konstytucji oraz ustawom. W tak określonych granicach normatywnych sądy sprawują wymiar sprawiedliwości (art. 175, 177 Konstytucji) polegający na stosowaniu prawa (rozstrzyganiu konfliktów) w sprawach indywidualnych. Jeżeli sędzia podnosi zarzut niezgodności ustawy z Konstytucją, winien wystąpić z pytaniem prawnym przewidzianym w art. 193 ustawy zasadniczej. Odmowa zastosowania przepisu ustawy, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy z tego powodu, że w ocenie sądu orzekającego jest on niezgodny z Konstytucją, nie mieści się w kompetencjach sądu, gdyż sąd jest związany ustawą i Konstytucją (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Sędzia orzekając w konkretnej sprawie nie może odmówić zastosowania przepisu ustawy stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia stosunku prawnego ani nie może orzekać na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy, lecz w tej sytuacji powinien we właściwym trybie przedstawić TK pytanie prawne. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje niemal pełna zgodność stanowisk, że w wypadku wątpliwości co do konstytucyjności ustawy należy uruchomić procedurę pytań prawnych do TK. Składy orzekające sądów administracyjnych nie uznają więc swojej kompetencji do odmowy zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu rangi ustawowej. Stanowisko takie jest w orzecznictwie przyjmowane jako wyraz ścisłego respektowania art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. (Kuczyński T., Masternak – Kubiak M. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz. LEX. 2009). Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przyjmuje się, że ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi konieczność wystąpienia przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest pozostawiona uznaniu sądu i to skład orzekający ocenia - na gruncie konkretnej rozstrzyganej sprawy - czy zachodzi taka konieczność (wyrok NSA z 21.12.2004 r. Sygn. akt OSK 971/04. LEX nr 236849). Sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdził, że na gruncie rozstrzyganej sprawy nie można zasadnie formułować pod adresem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które w sprawie niniejszej zostały zastosowane zarzutów niezgodności z art. 2 i art. 8 ust. 1 Konstytucji RP. Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca ma prawo kreować określone rozwiązania prawne i wprowadzać warunki ich funkcjonowania, a także różnicować obywateli zależnie od cech mających znaczenia prawne, oczywiście z poszanowaniem zasad wynikających z Konstytucji. Postępowanie egzekucyjne w administracji reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 18 tej ustawy jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym, jak zauważono w orzecznictwie uregulowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kwestii kosztów egzekucyjnych są kompleksowe i nie ma w tym zakresie podstaw do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 19.02.2007 r. Sygn. akt III SA/Wa 3046/06, LEX nr 311963). Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku o braku podstaw do tego aby stosować w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882. z późn. zm.). Zatem okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny orzekł niegodność z Konstytucją RP przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zakresie kosztów tego postępowania nie może przesądzać o niekonstytucyjności przepisów określających koszty postępowania egzekucyjnego w administracji. Według skarżącej niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika stąd, iż określają one wysokość kosztów tego postępowania w oderwaniu od efektywności prowadzonej egzekucji oraz faktycznych kosztów postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu rozwiązanie to nie stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) jak i zasadą równości (art.32 ust. 1 Konstytucji RP.). Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 maja 2005 r. Sygn. akt P 6/04 stwierdził m. in., że nie neguje prawa ustawodawcy do "oderwania" wszelkich należności komorników od nakładu ich pracy i skuteczności dokonywania egzekucji. Powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego pozwala wyprowadzić wniosek, że sposób określania kosztów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym także w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, mieści się w graniach uprawnień ustawodawcy, a ustawodawca nie jest związany w tym zakresie żadnymi dyrektywami co do wyboru sposobu określenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca przyjął zasadę, że koszty tego postępowania nie mają związku z efektywnością postępowania. Obciążają zobowiązanego już w momencie, gdy swoim zachowaniem polegającym na uchylaniu się od obowiązków, doprowadził do konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (doręczenie odpisu tytułu wykonawczego). Tym samym ustawodawca na zobowiązanego przerzucił ryzyko ponoszenia wszelkich kosztów powstałych w toku postępowania egzekucyjnego niezależnie od efektywności tego postępowania i wydatków organu egzekucyjnego z tym postępowaniem związanych. Jako chybiony uznać należy argument, iż państwowy organ egzekucyjny pokrywać powinien swoje wydatki z dochodów Państwa, w tym z dochodów podatkowych. W istocie oznaczałoby to, że podmioty, które nie wywiązują się ze swoich ustawowych obowiązków kosztami z tego tytułu powstałymi obciążają te podmioty, które swoje obowiązki realizują rzetelnie i terminowo. W ocenie Sądu dla przyjęcia takiego argumentu nie ma żadnych racjonalnych podstaw. W doktrynie zaś podnosi się, że ustawa w art. 64c ustanawia zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie może budzić wątpliwości. Wszak całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanych od wykonywania nałożonych na nich obowiązków (R. Hauser. Ochrona obywatela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Poznań 1988) Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, iż nie narusza ono prawa. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest między stronami sporny. Wierzyciel - Prezes B wystawił na zobowiązaną Spółkę tytuły wykonawcze o nr: 1, 2, 3, 4, 5. Organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego dokonał na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, na podstawie indywidualnie wskazanych w uzasadnieniu postanowienia zawiadomień. Wierzyciel pismem nr [...] z dnia 18 marca 2013 r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Spółki a wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych nr: 1 z 30.11.2010 r., 2 z 08.12.2010 r., 3-5 z 30.03.2011 r. w związku z wygaśnięciem zobowiązań. Koszty postępowania egzekucyjnego obciążają dłużnika. W ocenie Sądu koszty postępowania egzekucyjnego zostały naliczone w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych powodowało obowiązek uiszczenia opłaty za tą czynność egzekucyjna w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. co w realiach sprawy niniejszej oznacza kwotę 3 860,10 zł. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 64 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organ egzekucyjny zachował powyższy warunek. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstał, w myśl art. 64 § 10 u.p.e.a., z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Opłata manipulacyjna, stosownie do art. 64 § 6 tej ustawy stanowi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł. co w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza, że wynosi ona 1 528,90 zł. Wygaśniecie dochodzonej w drodze egzekucji administracyjnej należności poza postępowaniem egzekucyjnym nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatki egzekucyjne co wynika z treści art. 64 8 u.p.e.a. W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2, art. 107 §1 oraz art. 11 Kpa poprzez brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie ustawowo określone elementy, w szczególności zaś zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne; organ podał pełną podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił ją w sposób prawidłowo, podał także stan faktyczny sprawy oraz dowody, na podstawie których stan faktyczny sprawy został ustalony. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło