I SA/Gd 1246/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2011r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miastka z dnia 27 lutego 2008r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej 3.016 zł (trzy tysiące szesnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 27 lutego 2007 r. Burmistrz określił A S.A. z siedzibą w P. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 19.954 zł. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 sierpnia 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 1 sierpnia 1995 r. strona zawarła z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa umowę dzierżawy, mocą której objęła w posiadanie nieruchomości stanowiące Własność Skarbu Państwa, w skład których wchodziły m.in. grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe (B) związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 24.266 m². W dniu 7 marca 2008 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji na użytki rolne (RIIIb). Opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości zatem podlegają jedynie drogi (dr) o pow. 218 m2. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1. 2 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9. poz. 84 ze zm.) – dalej jako u.p.o.l.- obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m. in. na osobach prawnych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych ich części, stanowiących własność Skarbu Państwu lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego. Opodatkowaniu podlegają budynki, grunty oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust 1). Z kolei w myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005, Nr 240, poz. 2027) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że organ podatkowy jest zobowiązany do wymiaru podatku od nieruchomości, gdy w ewidencji nieruchomości nie zostały one oznaczone jako rolne. Strona zorganizowana jest w formie spółki akcyjnej, a zatem traktowana musi być jako przedsiębiorca. Przesądzają o tym przede wszystkim fakt wpisu do rejestru przedsiębiorców oraz przedmiot działalności ujawniony w KRS (w dziale 3 rubryce 1 pozycja od 7 do 49). Za działalność rolniczą nie można bowiem uznać np. produkcji napojów, metalowych elementów konstrukcyjnych czy też sprzedaży w sklepach, towarowego transportu drogowego, wywozu śmieci i odpadów a także pośrednictwa finansowego itp. W związku z powyższym opodatkowanie gruntów stawką związaną z działalnością gospodarczą uznano za prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie decyzji SKO. W uzasadnieniu wskazała, że zapisy w ewidencji gruntów były spowodowane błędami, w tym i pisarskimi, bez winy strony. Ponadto zwróciła uwagę, że 98% rocznych dochodów skarżącej spółki stanowi działalność rolnicza i z tego powodu nie można uznać, że prowadzi działalność gospodarczą. Wskazała, że za producenta rolnego Spółka była uznana w innych sprawach, np. dotyczących innych podatków. Podniosła też, że w sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wyrokiem z dnia 6 stycznia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 737/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd uznał, że organ podatkowy zasadnie oparł się na odpisie z rejestru przedsiębiorców, co zostało uwidocznione w decyzji. O tym, że podatnik jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą świadczył zarówno sam fakt wpisu do rejestru przedsiębiorców, jak i przede wszystkim uwidoczniony w tym wpisie w rubryce 1 działu 3 wersy: od 7 do 49, przedmiot działalności. Powołując się na treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., Sąd wskazał, że nie można uznać za działalność rolniczą np. produkcji napojów, metalowych elementów konstrukcyjnych, maszyn, sprzedaży w sklepach, towarowego transportu drogowego, wywozu śmieci i odpadów, pośrednictwa finansowego itp. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że podatnik jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej, której przedmiotem działalności jest prowadzenie różnych rodzajów działalności gospodarczej, zarówno wyżej wymienionych, jak i innych. Odpis z rejestru przedsiębiorców jest dokumentem urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ władzy publicznej i zgodnie z art.194 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W związku z powyższym twierdzenie podatnika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, zdaniem sądu, należało uznać za bezzasadne. W ocenie Sądu bez znaczenia dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości pozostawały proporcje pomiędzy poszczególnymi rodzajami prowadzonej działalności, jak i ustalenia dokonane w kontekście podatku dochodowego od osób prawnych przez organy kontroli skarbowej i biegłych rewidentów. Podatek od nieruchomości jest podatkiem odrębnym, wynikającym z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd podkreślił, że decydujące znaczenie miał tu sam fakt pozostawania przez podatnika przedsiębiorcą i posiadaniem przez niego gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Również fakt otrzymywania dopłat obszarowych, czy też zwrotu części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego sam w sobie nie świadczy o tym, że spółka nie była przedsiębiorcą i nie prowadziła, obok działalności stricte rolniczej, także działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Żaden przepis prawa nie wykluczał bowiem jednoczesnego prowadzenia tych rodzajów działalności przez jeden podmiot. Z akt sprawy wynikało, że obok prowadzenia działalności rolniczej, spółka prowadziła również działalność gospodarczą, co zgodnie z przepisami prawa podatkowego, skutkowało opodatkowaniem posiadanych przez spółkę gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.g.k., podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości i rolnym na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1 a ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 1 ustawy o podatku rolnym, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. W tej sytuacji za prawidłowe uznano stanowisko organów podatkowych, że do czasu zmiany sposobu zakwalifikowania posiadanych przez spółkę gruntów, która nastąpiła w dniu 7 marca 2008 r., należało orzekając o wysokości przedmiotowego podatku, uwzględnić dotychczasowy zapis w ewidencji gruntów, że spółka jest posiadaczem gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Akcentowany w skardze zarzut braku winy, czy też błędów pisarskich, jako przyczyn takich zapisów w ewidencji, w świetle powyższego nie wpływa na ocenę legalności decyzji. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie wyroku WSA w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: • mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez WSA przepisu postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej: p.p.s.a., polegające na naruszeniu przepisów art. 145 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 122, art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że wystarczającą podstawą do ustalenia, iż skarżąca podlega podatkowi od nieruchomości co do działek 68 i części działek nr 70 i 71 o ogólnej powierzchni 2,5266 ha, położonej w obrębie P. – tak jak od działalności gospodarczej – na podstawie samego opisu przedmiotu działalności wg Polskiej Klasyfikacji Działalności zawartego w rejestrze Przedsiębiorców (KRS) Spółki, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego – ustalenia jaki rodzaj działalności (gospodarcza czy rolnicza) prowadzi skarżąca na opodatkowanych gruntach i bez rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym nie wzięcia pod rozwagę dowodów złożonych przez Spółkę w postaci umowy dzierżawy nieruchomości rolnej, dowodów w postaci otrzymanych dopłat obszarowych oraz zwrot przez Gminę części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego – na poparcie tezy, iż na objętych podatkiem gruntach Spółka prowadzi działalność rolniczą; • mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez WSA przepisu, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – przepisu prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, przez przyjęcie, że skarżąca podlega podatkowi od nieruchomości co do działek 68 i części działek 70 i 71 o ogólnej powierzchni 2,4266 ha, położonej w obrębie P. – tak jak od działalności gospodarczej, podczas gdy działki te w ewidencji gruntów i budynków, zaklasyfikowano jako tereny mieszkaniowe oznaczone literą "B", nie podlegają podatkowi od działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt II FSK 830/09 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Gdańsku w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie NSA wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest ocena czy będące w posiadaniu spółki grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów, jako tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni 24.266 m² będą podlegać opodatkowaniu na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podatkiem od nieruchomości. O tym zaś czy na podstawie tego przepisu grunty te będą opodatkowane podatkiem od nieruchomości decydować będzie to, czy są to grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej czy też rolniczej. W ocenie Sądu II instancji przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające przez organy podatkowe, a zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, nie daje jasnej odpowiedzi na to pytanie. Na obecnym etapie postępowania za niepodważalną należy uznać jedynie informację wynikającą z ewidencji gruntów, że zajęte grunty były w 2004 r. sklasyfikowane, jako tereny mieszkalne (B). Zdaniem Sądu oceny wymaga fakt, czy Spółka prowadziła tylko działalność gospodarczą, czy też oprócz działalności gospodarczej prowadziła działalność rolniczą. Organy podatkowe a w ślad za nimi i sąd pierwszej instancji nie dokonały oceny, czy zajmowane przez spółkę sporne grunty są związane z działalnością gospodarczą, czy tez rolniczą. Powoływanie się przez sąd na art. 21 ust. 1 u.p.g.k. należy uznać za prawidłowe, jednakże ewidencja ta wskazuje na to, że działki te zostały sklasyfikowane, jako działki mieszkalne (B). Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w przypadku przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W tej sytuacji organy podatkowe powinny były przeprowadzić na podstawie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy faktycznie w tej sytuacji grunty te są wykorzystywane na cele mieszkalne, czy też są one związane z prowadzoną działalności gospodarczą, czy też może z działalnością rolną. Wątpliwości w zakresie prowadzonej działalności na znajdującym się w posiadaniu Spółki terenie powinna wzbudzić, już na etapie postępowania podatkowego, informacja przedstawiona przez Spółkę w piśmie z dnia 27 grudnia 2007 r. Z załączników do tego pisma wynikało, że na spornych gruntach została przeprowadzona likwidacja środków trwałych (protokół z dnia 30 września 1999 r.) w postaci np. budynku adm. – mieszkalnego. Ponadto cały teren został uprzątnięty oraz zniwelowany. Poważne wątpliwości, co do charakteru prowadzonej na danej nieruchomości działalności, wprowadza także przedstawiona w toku postępowania przed organami podatkowymi informacja o uzyskiwanych corocznie od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa opłatach obszarowych. Sąd drugiej instancji podkreślił, że w zaskarżonym wyroku brak jest jakiejkolwiek analizy sądu pierwszej instancji co do tego, czy sporne grunty faktycznie były związane z prowadzaniem działalności gospodarczej. Dopiero wyjaśnienie, czy na zajmowanych przez Spółkę nieruchomościach była prowadzona działalność gospodarcza pozwoli na przyjęcie, że Spółka powinna płacić podatek od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Przy tak ustalonym stanie faktycznym niemożliwe jest dokonanie oceny, czy sporne grunt faktycznie są wykorzystywane w działalności gospodarczej, czy też są wykorzystywane, jako grunty rolne. Końcowo NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie sąd pierwszej instancji mając na uwadze powyższe wskazania dokona ponownej analizy akt sprawy pod kątem prawidłowości ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co do rodzaju prowadzonej działalności spółki na spornych działkach. Ewentualnie sąd powinien ustalić, jaka cześć ze spornych nieruchomości jest przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej, a jaka na działalność rolną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest ustalenie, że podatnik prowadzi zarówno działalność gospodarczą, jak i działalność rolniczą. Organy podatkowe nie dokonały ustaleń, czy sporne grunty były faktycznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę winien rozpatrzyć zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalić jaką formą działalności Spółki objęte były sporne nieruchomości. Ocenie organu zostanie poddana informacja podana przez Spółkę w piśmie z dnia 27 grudnia 2007 r., załączony protokół z 30 września 1999 r. oraz informacja o uzyskiwanych opłatach obszarowych. Wyjaśnienie, czy na zajmowanych przez Spółkę nieruchomościach prowadzona była działalność gospodarcza umożliwi ocenę czy strona jest zobowiązana z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w niniejszej sprawie wskazano, że stan faktyczny nie został jednoznacznie ustalony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został poddany w tym zakresie ocenie organów podatkowych, zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest możliwe ustalenie, jaka część spornych nieruchomości jest przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej, a jaka na działalność rolną. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy uwzględni, że zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w przypadku przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Organ podatkowy ponownie przeprowadzi na podstawie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy faktycznie po uprzątnięciu i zniwelowaniu terenu grunty te są wykorzystywane na cele mieszkalne, czy też są one związane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub rolną. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. wyżej powoływanej orzekł jak w punkcie 1. Na mocy art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w punkcie 2. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 209 powołanej ustawy.