I SA/Gd 1246/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na pismo Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 22 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: odrzucić skargę. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na pismo Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 22 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu świadczeń wypłaconych byłym pracownikom "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., w którym stwierdzono, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, określone w art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1256). W skardze zarzucono naruszenie art. 23 ust. 5 i ust. 9 cyt. ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1257), zwanej dalej "k.p.a.". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podkreślając, że skarga jest niedopuszczalna. Przepisy ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy nie przewidują bowiem sądowoadministracyjnej kontroli orzeczeń w zakresie umarzania należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Art. 18 cyt. ustawy, wskazuje, że jedynie w postępowaniu dotyczącym wypłaty świadczeń ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących wydawania decyzji i postanowień. Przepis ten jednak nie odnosi się do postępowania uregulowanego w art. 23 ust. 3-9 dotyczącego umarzania, odstępowania od dochodzenia oraz rozkładania na raty należności Funduszu, w którym przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza treści skargi prowadzi do konstatacji, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego, bowiem sprawa niniejsza nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Powołany w zaskarżonym piśmie przepis art. 23 ust. 5 cyt. ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, stanowi, że Dysponent Funduszu może określić warunki zwrotu należności, w szczególności rozłożyć na raty, odroczyć termin spłaty należności lub odstąpić w całości lub w części od dochodzenia zwrotu należności, lub umorzyć w całości lub w części należności, gdy dochodzi zwrotu należności lub prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do przedsiębiorców, zgodnie z zasadami udzielania pomocy de minimis, określonymi we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej, dotyczących pomocy de minimis. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, w art. 23 cyt. ustawy, ustawodawca wprowadził mechanizm przejścia wierzytelności zaspokojonych przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości dokonanej przez Fundusz spłaty na marszałka województwa. Skutek ten następuje z mocy prawa – marszałek województwa działający w imieniu dysponenta Funduszu "wchodzi" w miejsce pracownika i może dochodzić zwrotu wypłaconego świadczenia. Fundusz nabywa wierzytelność wobec pracodawcy, likwidatora lub innej osoby zarządzającej majątkiem pracodawcy lub roszczenia do masy upadłości o zwrot wypłaconych świadczeń (por. Monika Latos-Miłkowska, Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Komentarz, 2017) W ocenie Sądu, czynność załatwienia wniosku dotyczącego umorzenia należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie będzie stanowić żadnego z aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., dlatego też na taką czynność nie będzie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stosunek prawny, jaki zachodzi na podstawie art. 23 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ma cywilnoprawny charakter. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt V CZ 31/07, przysługujące Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych roszczenie regresowe ma charakter cywilnoprawny (regres ustawowy), a spory dotyczące zwrotu wypłaconych przez Fundusz świadczeń, w tym i spory, dla których podstawę stanowi przewidziane w art. 10 ust. 3 poprzednio obowiązującej ustawy z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy uprawnienie Funduszu do określenia warunków zwrotu wypłaconych świadczeń, odstąpienia od dochodzenia ich zwrotu należą do sądów powszechnych i rozpoznawane są w postępowaniu cywilnym zwykłym, nie zaś w postępowaniu odrębnym, stworzonym dla spraw z zakresu prawa pracy. Tożsamy pogląd wyrażono w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 28 marca 1995 r., I ACz 100/95. Powyższe stanowisko pozostaje aktualne w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że badana czynność dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. Ponadto, jak słusznie podkreślono w odpowiedzi na skargę, przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie tylko w postępowaniu, o którym mowa w art. 15-17 tej ustawy - tj. tylko w postępowaniu o wypłatę świadczeń ze środków Funduszu - z wyjątkiem przepisów dotyczących wydawania decyzji i postanowień, a więc w tym postępowaniu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w bardzo ograniczonym zakresie, co wynika z art. 18 tej ustawy. Spory powstałe w związku z odmową wypłaty świadczenia ze środków Funduszu rozstrzyga sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, o czym wprost stanowi art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Powołane przepisy jednoznacznie wskazują o niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej. Zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.