I SA/Gd 1248/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-02-09
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przejął gospodarstwo rolne od rodziców w związku z rentą strukturalną, może ubiegać się o płatność cukrową, jeśli jego małżonek (wnioskodawca płatności) nie jest ustawowym spadkobiercą osoby przekazującej gospodarstwo?Ratio decidendi
Rolnik, który przejął gospodarstwo rolne w związku z rentą strukturalną, może ubiegać się o płatność cukrową tylko wtedy, gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy z przekazującym gospodarstwo i gdy rolnik wnioskujący o płatność cukrową mógłby dziedziczyć to gospodarstwo z ustawy. W sytuacji, gdy gospodarstwo zostało przekazane synowi, a płatność cukrową wnioskuje jego małżonka, która nie jest ustawowym spadkobiercą teścia, nie spełnia ona warunku dziedziczenia ustawowego, a tym samym nie jest uprawniona do płatności cukrowej.Stan faktyczny
Rolnik E.P. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r., w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej. Organ I instancji przyznał płatności obszarowe, ale odmówił przyznania płatności cukrowej, uznając, że E.P. nie jest ustawowym spadkobiercą, a gospodarstwo rolne zostało przekazane jej mężowi przez jego rodziców w związku z rentą strukturalną. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. E.P. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i błędne zastosowanie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 września 2010 r. , nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 września 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym:
E. P., działając jako rolnik, wystąpiła w dniu 1 kwietnia 2009 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 96,66 ha oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 73,96 ha oraz płatności cukrowej.
W toku przedmiotowego postępowania na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż E. P. zgłosiła we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 m.in. działki rolne przejęte przez współmałżonka, któremu gospodarstwo rolne zostało przekazane przez rodziców w związku z wypłaconą rentą strukturalną. G. i S. P. w ramach przejścia na rentę strukturalną aktem notarialnym Repertorium A nr [...], będącym umową darowizny, przekazali synowi R. P., gospodarstwo rolne składające się z działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 24/2, [...], o łącznej powierzchni 35,56 ha, jednocześnie S. P. przekazał synowi nieruchomość rolną składającą się z działek ewidencyjnych 271, 272, 283, 284, 257, 308 o powierzchni 9,51 ha. Przekazane gospodarstwo rolne składające się z ww. działek ewidencyjnych weszło do majątku osobistego R. P.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych zgodnie z żądaniem strony. Organ w odniesieniu do ww. systemów pomocy stwierdził powierzchnię kwalifikującą się do płatności odpowiednio 96, 583 ha oraz 73,9052 ha.
Zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował stronę, że powierzchnia referencyjna dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], wynosi odpowiednio 0,3355 ha, 3,1609 ha i 1,4323 ha. Zawiadomienie zostało odebrane dnia 28 sierpnia 2009 r.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał E. P. płatności na rok 2009 w łącznej wysokości 75369,21 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 49004,69 zł do powierzchni 96,66 ha oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 26364,52 zł do powierzchni 73,96 ha.
W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że powierzchnia zadeklarowana w przedmiotowym wniosku wynosiła 96,66 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła 96,583 ha. W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych powierzchnia zadeklarowana wynosiła 73,96 ha, zaś stwierdzona 73,9052 ha. Wobec powyższego jednolita płatność obszarowa oraz uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych została przyznana do powierzchni deklarowanej, zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18, ze zm.).
Równocześnie organ, odmówił przyznania płatności cukrowej wskazując, że w rozumieniu art. 24 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) E. P. nie była spadkobiercą ustawowym więc nie spełniła warunków do jej przyznania.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. P. podniosła, że z zapewnień jakie otrzymała w Biurze Powiatowym ARiMR płatność jej się należała. Jednocześnie wskazała, że to maż przejął gospodarstwo rolne po swoim ojcu i musiał wyrazić zgodę na przejęcie płatności, gdyż nie posiadał numeru gospodarstwa nadanego przez Agencję.
Pismem z dnia 14 września 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustosunkowanie się do zarzutów rolnika zawartych w odwołaniu.
Pismem z dnia 15 września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyjaśnił, że E. P. udzielano informacji odnośnie przepisów dotyczących nadania numeru gospodarstwa jak również warunków przejęcia płatności cukrowej. Jednocześnie wskazał, iż z uwagi na czas jaki upłynął od momentu złożenia wniosku nie jest w stanie ustosunkować się do treści udzielanych informacji, a na podstawie złożonych dokumentów oraz obowiązujących w tym okresie przepisów prawa należało wydać decyzję odmawiającą przyznania płatności cukrowej.
Po rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 36, poz. 197, dalej jako "ustawa zmieniająca") w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, Nr 214, poz. 1349 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 105, dalej jako "ustawa o płatnościach" - wraz z przepisami wykonawczymi.
Dyrektor ARiMR podniósł, że na podstawie art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U L 316 z 2.12.2009 ze zm., dalej jako "rozporządzenie Komisji 1122/2009") - w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm., dalej jako rozporządzenie 796/2004").
Organ powołując się na art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 1a pkt 3, ust. 3 u.p.r.s.w.b. wskazał, że uzyskanie płatności bezpośrednich, oprócz spełnienia warunków określonych w ww. ustawie, uzależnione jest również od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy, a która została przewidziana przepisami prawa unijnego. W tym miejscy przytoczył treść art. 12 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia Komisji 796/2004. Organ zaznaczył, że wnioski o płatność są sprawdzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania wsparcia. W tym celu państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003.
Organ przeprowadzając kontrolę w związku z błędem przekroczenia dopuszczalnej powierzchni uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej dla działek rolnych zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr [...], 271, [...], [...] i 5 na podstawie ortofotomapy dokonał ich pomiaru.
W wyniku czynności kontrolnych organu I instancji ustalono, że maksymalna powierzchnia użytkowana rolniczo dla działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 96,583 ha a do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych wyniosła 73,9052 ha. W związku z powyższym, organ I instancji zmniejszył łączną powierzchnię kwalifikującą się do jednolitej płatności obszarowej o 0, 077 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych o 0,055 ha. Zważywszy, iż przedeklarowanie nie przekracza 0,10 ha, zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji 796/2004, płatność została przyznana do powierzchni zadeklarowanej.
W odniesieniu do płatności cukrowej organ podniósł, że w przypadku przekazania gospodarstwa w związku z wypłacana rentą strukturalna płatność ta przysługuje, gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą z przekazującym gospodarstwo rolne, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność cukrową mógłby dziedziczyć przekazane gospodarstwo rolne z ustawy.
Organ podkreślił, że ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako "K.c.") do spadkobierców ustawowych zalicza zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwo i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy. W jego ocenie E. P. jako wnioskodawca płatności cukrowej nie spełnia definicji ustawowego spadkobiercy. Wobec czego nie mogła ona otrzymać ww. płatności. W niniejszej sprawie przesłankę tę spełnia małżonek E. P., który jednak nie jest wnioskodawcą płatności cukrowej, którą zgodnie z art. 24 ust. 3 ust. 3 w zw. z art. 18 ustawy przyznaje się na wniosek rolnika.
Organ wskazał, że zgodnie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm., dalej jako "ustawa o ewidencji"): Wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję.
Ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.
Organ podkreślił, że rolnik oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nakazane ARiMR dokonanie wnioskowanej płatności wraz z odsetkami za zwłokę.
Skarżąca zarzuciła organom, że decyzje zostały wydane z pominięciem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zasady zaufania obywateli do organów państwa, udzielenia pomocy prawnej stronom, szybkości i prostoty postępowania oraz pisemności postępowania.
Skarżąca wskazała, że jest osobą uprawnioną do skutecznego złożenia wniosku o płatność cukrową. Jej zdaniem wynika to z wykładni językowej i systemowej art. 24 ust. 1a ustawy zmieniającej. Zdaniem strony małżonek zgodnie z zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2009 r. o przyznaniu prawa do uprawy i dostawy buraków cukrowych stał się dostawcą , natomiast skarżąca jako jego małżonka stała się przez to uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie płatności cukrowej. Jej zdaniem z ww. przepisu należy wywieść, że skoro uprawnienie do złożenia wniosku przysługuje małżonkowi, również w przypadku, gdy nie pozostawał on w związku małżeńskim w dniu zawarcia umowy dostawy, to tym bardziej uprawnienie takie przysługuje małżonkowi pozostającemu w związku małżeńskim.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 26 stycznia 2011 r. na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę wraz ze złożonymi wnioskami i wyjaśniła, że aktualne brzmienie ustawy jest zgodne z przepisami unijnymi i dlatego organ II instancji naruszył przepisy unijne w decyzji powołując się na brzmienie ustawy obowiązującej w 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie kwestię sporną stanowi jedynie ta cześć rozstrzygnięcia, która odmawia skarżącej przyznania płatności cukrowej. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy ocenić, czy słuszność ma skarżąca podnosząc, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – do zaistniałego w 2009 r. stanu faktycznego.
Zdaniem skarżącej decyzja została oparta na nieobowiązującym przepisie prawnym ww. ustawy, który uniemożliwił jej otrzymanie dopłaty cukrowej. W jej ocenie zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw.
W pierwszej kolejności omówienia wymaga art. 4 oraz 9 ustawy zmieniającej. Art. 4 ww. ustawy stanowi bowiem, że do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - stosuje się przepisy dotychczasowe. Z kolei zgodnie z art. 9. - ww. ustawa weszła w życie z dniem 15 marca 2010 r., z wyjątkiem art. 5 ust. 4b i 4c ustawy wymienionej w art. 3, które wchodzą w życie z dniem 15 marca 2011 r.
Z treści powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed dniem 15 marca 2010 r. i nie zakończyło się do tej daty - należy stosować przepisy ustawy wcześniejszej, czyli ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
Mając na uwadze, że postępowanie z wniosku E. P. zostało wszczęte w 2009 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej - do postępowania w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - wraz z przepisami wykonawczymi. W tym względzie stanowisko organu jest prawidłowe.
Wskazać również należy na mający w sprawie zastosowanie art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji 1122/2009, który stanowi: rozporządzenie 796/2004 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczący lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r., w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Komisji 796/2004.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 7 ust. 2. ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Stosownie do art. 18 ust. 1 ww. ustawy, płatności są przyznawane na wniosek strony.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł:
1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowy dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) albo,
2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L58 z 28.02.2006, str. 42)
- przysługuje płatność cukrowa.
Zgodnie z art. 24 ust.1a pkt 3 ustawy o płatnościach, płatność cukrowa przysługuje również w przypadku gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą z przekazującym gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność cukrową mógłby dziedziczyć przekazane gospodarstwo rolne z ustawy.
W myśl art. 24 ust. 3 cyt. ustawy, płatność cukrową przyznaje się na wniosek rolnika w decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych, o której mowa w art. 19 ust. 1.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów wskazać należy, że płatność cukrowa - w przypadku przekazania gospodarstwa w związku z wypłacaną rentą strukturalna przysługuje, gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą z przekazującym gospodarstwo rolne, z tym zastrzeżeniem, że rolnik wnioskujący o płatność cukrową mógłby dziedziczyć przekazane gospodarstwo rolne z mocy ustawy.
Słusznie zatem w tym zakresie organ powołał się na zapisy Kodeksu cywilnego, który w Księdze IV Tytuł II określa dla spadkodawcy następujący krąg ustawowych spadkobierców, czyli są to jego: zstępni, małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy.
Wobec zapisów zawartych w Kodeksie cywilnym, E. P. nie spełnia definicji ustawowego spadkobiercy. Powyższy fakt dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma zasadnicze znaczenie, bowiem zgodnie z art. 24 ust.1a pkt 3 ustawy o płatnościach przyznanie płatności cukrowej następuje rolnikowi, który mógłby być ustawowym spadkobiercą. Zatem słusznie zauważył organ, że w rozpatrywanej sprawie przesłanki tej nie spełnia skarżąca, która nie jest uprawniona do dziedziczenia ustawowego po swoim teściu. Natomiast przesłankę tę wypełnia jej małżonek, który jednak nie jest wnioskodawcą. Art. 24 ust. 3 ust. 3 w zw. z art. 18 ustawy o płatnościach stanowi, że płatność cukrową przyznaje się na wniosek rolnika, wobec czego wnioskodawcą może być jedynie E. P..
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie art. 11 ust. 1 ustawy o ewidencji wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ww. ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.
Zatem skoro w dniu 6 marca 2006 r. E. P. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych za zgodą współmałżonka wyrażoną podpisem R. P. brak jest podstaw do przyznania płatności cukrowej R. P., będącemu zstępnym przekazującego gospodarstwo, gdyż w niniejszej sprawie nie jest osobą ubiegającą się bezpośrednio o płatność, a wobec wyrażonej zgody na wpis do ewidencji współmałżonki, brak jest możliwości nadania mu numeru.
Końcowo Sąd sygnalizuje, że nadanie nowego brzmienia przepisów ustawy o płatnościach nie było podyktowane dostosowaniem polskiego ustawodawstwa do przepisów unijnych. W uzasadnianiu do projektu zmian projektodawca wskazał, że wynikało to ze zmian w przepisach Unii Europejskiej, do których należy zaliczyć m.in. wejście w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, ze. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 73/2009.
Przyjęte przez Radę Unii Europejskiej rozporządzenie nr 73/2009 jest wynikiem, zakończonego w listopadzie 2008 r., przeglądu funkcjonowania Wspólnej Polityki Rolnej. Zastąpiło ono rozporządzenie nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2[...]/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.), dotychczas regulujące kwestie związane z przyznawaniem płatności bezpośrednich. Wyżej wymienione rozporządzenia Komisji są natomiast aktami wykonawczymi do rozporządzenia nr 73/2009.
W art. 24 ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy zmieniającej rozszerzono katalog osób, z którymi mogła być zawarta umowa dostawy buraków cukrowych w okresie referencyjnym uprawniająca do otrzymania płatności cukrowej. Poza dotychczasowymi: małżonkiem wnioskodawcy, jego spadkodawcą oraz przekazującym mu gospodarstwo rolne, została również uwzględniona umowa zawarta ze spadkodawcą małżonka rolnika wnioskującego o płatność cukrową oraz przekazującym gospodarstwo małżonkowi tego rolnika. Dotychczasowe przepisy dotyczące płatności cukrowej uniemożliwiały spadkobiercy lub nabywcy gospodarstwa rolnego wnioskowanie o przyznanie płatności cukrowej, gdy jego małżonek był rolnikiem zarejestrowanym w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i ubiegającym się o płatności, co z kolei wykluczało możliwość nadania temu spadkobiercy lub nabywcy drugiego numeru identyfikacyjnego i ubiegania się przez niego o płatność cukrową, gdyż w małżeństwie tylko jedna osoba może mieć nadany numer identyfikacyjny. Wprowadzona zmiana umożliwiła małżonkowi spadkobiercy lub nabywcy gospodarstwa ubieganie się o płatność cukrową przysługującą dotychczas spadkodawcy lub zbywcy gospodarstwa. Konsekwencją tej zmiany jest nadanie nowego brzmienia art. 24 ust. 4 ustawy zmieniającej, które wobec brzmienia art. 4 w zw. z art. 9 ustawy zmieniającej w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, jak również naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy Agencji działały bowiem w sposób budzący zaufanie do organów Państwa, przeprowadzając postępowanie bez zbędnej zwłoki, w formie pisemnej, starannie i merytorycznie poprawnie, traktując równo interesy podatnika i Skarbu Państwa.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło