I SA/Gd 1258/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-12-21
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego, gdy doręczenie decyzji nastąpiło na adres do korespondencji wskazany w rejestrze podatników, mimo że strona wskazuje inny adres zamieszkania?Ratio decidendi
Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wymaga spełnienia trzech przesłanek: złożenia wniosku w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu oraz dokonania czynności, której termin dotyczył. Doręczenie decyzji na adres do korespondencji wskazany w rejestrze podatników jest skuteczne i wywołuje bieg terminu do odwołania. Brak winy w uchybieniu terminu nie został wykazany, gdyż strona nie wykazała przeszkody nie do przezwyciężenia uniemożliwiającej dochowanie terminu.Stan faktyczny
Skarżący, członek zarządu spółki, zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Decyzja została doręczona na adres do korespondencji wskazany w rejestrze podatników, a nie na adres zamieszkania skarżącego, który zawiesił działalność gospodarczą. Skarżący powołał się na wadliwe doręczenie i brak winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi T.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 i art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.) – dalej: O.p., po rozpatrzeniu wniosku T. B. (dalej: Skarżący lub strona) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) z dnia 22.12.2020r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu A Sp. z o. o. (dalej: Spółka) ze Spółką oraz drugim członkiem zarządu M. B. za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, październik, listopad i grudzień 2015 r., styczeń i luty 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości i kosztami egzekucyjnymi, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US.
W uzasadnieniu Dyrektor IAS stwierdził, że ww. decyzją z dnia 22.12.2020r. Naczelnik US orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu ww. Spółki z tą Spółką oraz drugim członkiem zarządu za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za wskazany okres wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości i kosztami postępowania egzekucyjnego. Decyzja została doręczona w dniu 11.01.2021 r. w trybie art. 150 O.p.
Pismem z dnia 18.05.2021 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) Skarżący zwrócił się do Dyrektora IAS z wnioskiem m.in.
- o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z dnia 22.12.2020 r.;
- przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy postępowania karno-skarbowego na okoliczność wiedzy Naczelnika US o wskazanym przez Stronę adresie zamieszkania i adresie do doręczeń oraz dokumentów postępowania egzekucyjnego na okoliczność wskazanych przez Naczelnika US danych adresowych Strony tj. adresu [...];
- przeprowadzenie dowodów z wydruku z CEIDG na okoliczność zawieszenia przez Stronę z dniem 1.12.2019 r. prowadzonej działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w dniu 11.05.2021r. zostało mu doręczone zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, w następstwie czego dowiedział się o wydaniu wobec niego decyzji Naczelnika US z dnia 22.12.2020r. Po zapoznaniu się w dniu 17.05.2021r. z aktami sprawy Skarżący powziął informację, że cała korespondencja w sprawie była wysyłana na adres: [...] - mimo, iż niniejsze postępowanie nie jest związane z prowadzoną przez Stronę działalnością gospodarczą - i wracała jako niepodjęta w terminie. Skarżący podniósł, iż Naczelnik US przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie posiadał wiedzę, że wskazywanym przez Stronę adresem zamieszkania i do doręczeń jest adres w [...]. Poinformował, że z dniem 1.12.2019r. zawiesił działalność gospodarczą i mimo to Naczelnik US nie podjął próby doręczenia mu korespondencji pod adresem zamieszkania, wysyłając korespondencję na adres zawieszonej działalności gospodarczej, która wracała jako niepodjęta. W ocenie Strony korespondencja kierowana do niej w ramach niniejszego postępowania od samego początku była wadliwie doręczana, co uniemożliwiło Stronie uczestniczenia w postępowaniu. Wadliwość doręczenia skutkuje również tym, że przedmiotowa decyzja nie stała się ostateczną, gdyż nie rozpoczął się bieg terminu do jej zaskarżenia.
Jednocześnie wraz z wnioskiem Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji z dnia 22.12.2020 r.
Postanowieniem z dnia 25.06.2021 r. Dyrektor IAS odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US.
Dyrektor IAS przywołując treść art. 162 § 1 i 2 O.p. stwierdził, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek:
- złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu,
- uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego,
- jednoczesnego dokonania czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano.
Ponadto zauważa, że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w pierwszej kolejności uzależnione jest od rozstrzygnięcia czy miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji, albowiem ww. wniosek opiera się na założeniu, że decyzja od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona. Doręczenie, które nie jest skuteczne nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, a decyzja wskutek jej niedoręczenia nie weszłaby do obrotu prawnego. W kontekście powyższego Dyrektor IAS wyjaśnił, iż zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. W razie niemożności doręczenia pisma w w/w sposób zastosowanie znajduje art. 150 O.p., zgodnie z którym w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 w/w artykułu).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Dyrektor IAS wskazał, że decyzja Naczelnika US z dnia 22.12.2020 r. została wysłana na adres Strony: [...], widniejący w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP jako wskazany przez Stronę adres korespondencyjny. W dniu 28.12.2020 r. z powodu niemożności doręczenia ww. przesyłki operator pocztowy zawiadomił adresata o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym w terminie 7 dni. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie w dniu 5.01.2021 r. W dniu 12.01.2021 r. operator pocztowy zwrócił ww. przesyłkę do Naczelnika US z powodu jej niepodjęcia. Zgodnie zatem z art. 150 O.p. przesyłkę zawierającą ww. decyzję uznaje się za doręczoną w dniu 11.01.2021 r.
Mając na uwadze treść art. 162 § 2 O.p. Dyrektor IAS stwierdził, że Skarżący wskazał, że informację o wydanej wobec niego decyzji Naczelnika US z dnia 22.12.2020 r. powziął w dniu 11.05.2021 r. w związku z doręczeniem zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania Strona złożyła z zachowaniem 7-dniowego terminu, również z wnioskiem wniosła odwołanie od ww. decyzji. W ocenie organu odwoławczego wniosek Strony nie może być jednak uwzględniony z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi.
W rozpatrywanym przypadku Skarżący podając przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania we wniosku z dnia 18.05.2021 r. podniósł, iż Naczelnik US wszelką korespondencję w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia 22.12.2020 r. kierował na adres zawieszonej od dnia 1.12.2019 r. działalności gospodarczej tj. [...], mimo iż znany był mu adres zamieszkania Strony tj. [...], bowiem kierował już korespondencję pod ten adres w postępowaniu egzekucyjnym i karno-skarbowym. Odnosząc się do powyższego Dyrektor IAS wskazał, że osoby posiadające status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wszelkie dane rejestracyjne i aktualizacyjne są zobowiązane zgłaszać przez rejestr Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, stosownie do art. 5a ustawy z dnia 13.10.1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. t.j. z 2020 r. poz.170). Dane wskazane w zgłoszeniu aktualizacyjnym w ramach wniosku o wpis do CEIDG zostają odzwierciedlone w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP, stosownie do art. 13 ww. ustawy. Jeżeli zgłoszenie aktualizacyjne dotyczy wskazania adresu do korespondencji, to dane w tym zakresie wiążą organ podatkowy, który jest zobowiązany wszelką korespondencję dotyczącą tej osoby kierować na ten właśnie adres, bez względu na to, czy korespondencja dotyczy sprawy związanej z działalnością gospodarczą czy też nie. W niniejszej sprawie Skarżący w dniu 24.03.2017 r. zgłosił do rejestru CEDIG adres do korespondencji: [...]. Dane wskazane w ww. zgłoszeniu aktualizacyjnym zostały odzwierciedlone w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP. Na dzień wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej Skarżącego wraz ze Spółką i drugim członkiem zarządu za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wskazany okres wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości i kosztami egzekucyjnymi oraz wydania decyzji Naczelnika US z dnia 22.12.2020 r. wyżej wskazany adres nadal był adresem do korespondencji Skarżącego, widniejącym w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP. Zatem w opinii Dyrektora IAS ww. decyzja została prawidłowo wysłana na adres korespondencyjny, wskazany do rejestru przez Skarżącego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 148 § 1 O.p. przewiduje jako podstawową zasadę doręczanie pism osobom fizycznym pod adresem zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Dyrektor IAS podkreślił, że jeżeli strona wskazuje adres do doręczeń, a więc adres inny niż adres miejsca zamieszkania, ten wybór wiąże organ. Funktor "albo" zawarty w art. 148 § 1 O.p. oznacza, że organ nie może swobodnie przerzucać się z doręczeniami pism między adresem zamieszkania i adresem do doręczeń. Doręczenia mogą następować w jednym czasie tylko na jeden adres. Tym adresem jest adres wskazany przez stronę w oparciu o regulacje zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.05.2020 r. sygn. akt III SA/Wa 339/20). Podobnie w wyroku z dnia 6.10.2020 r. sygn. akt II GSK 3949/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jakkolwiek art. 148, art. 149 i art. 150 O.p. zawierają pełny katalog sposobów doręczania pism kierowanych do osób fizycznych, to jednak wskazanie przez stronę adresu do doręczeń, w tym również innego niż wymieniony w art. 148 § 1 O.p., ma tę konsekwencję, że organ zobowiązany jest uwzględnić dyspozycję strony i skierowane do niej pisma doręczać na podany przez nią adres do doręczeń (adres do korespondencji). W świetle powyższego Dyrektor IAS stwierdził, że korespondencja w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki, w tym decyzja Naczelnika US z dnia 22.12.2020 r. została prawidłowo wysłana na znany organowi podatkowemu i uwidoczniony w systemie rejestracyjnym CRP KEP adres korespondencyjny Strony. Doręczenie pism w ww. postępowaniu nastąpiło w sposób przewidziany w art. 150 O.p. tj. z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia. Przepis ten stanowi część polskiego porządku prawnego i obowiązuje zarówno organy podatkowe, jak i strony postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe Dyrektor IAS stwierdził, że Skarżący nie wykazał okoliczności, które świadczyłyby o braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania i które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie tego terminu.
W kontekście podniesionej kwestii, iż Naczelnik US w postępowaniu egzekucyjnym oraz karno-skarbowym kierował korespondencję na adres zamieszkania Strony tj. [...] Dyrektor IAS wskazał, że w postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, natomiast zarówno w postępowaniu karnoskarbowym, jak i postępowaniu egzekucyjnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 42 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. t.j. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, zatem Naczelnik US był zobowiązany kierować korespondencję na adres zamieszkania Strony, a nie na adres do doręczeń.
W konsekwencji w tym stanie faktycznym i prawnym w opinii Dyrektora IAS nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z dnia 22.12.2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 228 § 1 pkt 1, art. 223 § 2 pkt 1, art. 150 § 1, § 2, § 3, § 4, art. 148 § 1, art. 162 § 1, art. 163 § 2, art. 217 O.p. poprzez niezasadną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, gdy z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przypisać Stronie winę za uchybienie terminowi na wniesienie odwołania, w szczególności, że w niniejszym postępowaniu Strona występowała w charakterze osoby trzeciej, a nie jako podatnik lub płatnik w zakresie prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że prowadzona przeze niego działalność gospodarcza w dacie wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania pozostawała zawieszona - co znajduje odzwierciedlenie w CEIDG. Naczelnik US posiadał wiedzę o adresie zamieszkania i adresie pod którym Strona odbierała i odbiera korespondencję, a mimo to zaniechał wysyłania korespondencji w niniejszej sprawie na ten adres;
- art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 191, art. 235, art. 229 O.p. poprzez niezasadną odmowę przeprowadzenia przez organ zgłoszonych dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karno-skarbowego oraz postępowania egzekucyjnego, gdy są to dowody istotne dla oceny wiedzy Naczelnika US co do adresu zamieszkania oraz adresu pod którym organ ten dotychczas doręczał Stronie korespondencję, z wyłączeniem niniejszego postępowania, co w konsekwencji wpłynęło na błędną ocenę zasadności zgłoszonego przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i skutkującego ostatecznie odmową przywrócenia tego terminu.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Otóż zgodnie z treścią art. 223 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zgodnie z art. 163 § 2 O.p. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Jak prawidłowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu stosownie do postanowień art. 162 O.p. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek:
- złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu,
- uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego,
- jednoczesnego dokonania czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano.
Ponadto rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w pierwszej kolejności uzależnione jest od rozstrzygnięcia czy miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji, albowiem ww. wniosek opiera się na założeniu, że decyzja od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona. Doręczenie, które nie jest skuteczne nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, a decyzja wskutek jej niedoręczenia nie weszłaby do obrotu prawnego. W kontekście powyższego należy wskazać, iż zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. W razie niemożności doręczenia pisma w ww. sposób zastosowanie znajduje art. 150 O.p., zgodnie z którym w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 ww. artykułu).
Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu decyzja Naczelnika US z 22 grudnia 2020 r. została wysłana na adres Skarżącego: [...], widniejący w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP jako wskazany przez Stronę adres korespondencyjny. Operator pocztowy 28 grudnia 2020 r. z powodu niemożności doręczenia ww. przesyłki zawiadomił adresata o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym w terminie 7 dni. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie 5 stycznia 2021 r. Operator pocztowy 12 stycznia 2021 r. zwrócił ww. przesyłkę do Naczelnika US z powodu jej niepodjęcia. Zgodnie zatem z art. 150 O.p. przesyłkę zawierającą ww. decyzję uznaje się za doręczoną 11 stycznia 2021 r.
W myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Natomiast zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 ww. ustawy, przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. W niniejszej sprawie Skarżący wskazał, że informację o wydanej wobec niego decyzji Naczelnika US z dnia 22 grudnia 2020 r. powziął w dniu 11 maja 2021 r. w związku z doręczeniem zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania Strona złożyła z zachowaniem 7-dniowego terminu, również z wnioskiem wniosła odwołanie od ww. decyzji.
Dyrektor IAS trafnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznał, że wniosek Strony nie może być jednak uwzględniony z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Należy wskazać, że kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy np. powódź lub pożar. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Nie ulega zatem wątpliwości, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi w sytuacji, gdy termin nie mógł być dochowany ze względu na niezależne od strony okoliczności, których Strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy dołożeniu najwyższej staranności, jakiej można oczekiwać od osoby, która należycie dba o swoje interesy.
W niniejszej sprawie Skarżący podając przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania we wniosku z 18 maja 2021 r. oraz w skardze podniósł, że Naczelnik US wszelką korespondencję w sprawie zakończonej ww. decyzją z 22 grudnia 2020 r. kierował na adres zawieszonej od 1 grudnia 2019 r. działalności gospodarczej tj. [...], mimo iż znany był mu adres zamieszkania Strony tj. [...], bowiem kierował już korespondencję pod ten adres w postępowaniu egzekucyjnym i karno-skarbowym. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu osoby posiadające status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wszelkie dane rejestracyjne i aktualizacyjne są zobowiązane zgłaszać przez rejestr Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, stosownie do art. 5a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2020 r. poz. 170, z późn. zm.). Dane wskazane w zgłoszeniu aktualizacyjnym w ramach wniosku o wpis do CEIDG zostają odzwierciedlone w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP, stosownie do art. 13 ww. ustawy. Jeżeli zgłoszenie aktualizacyjne dotyczy wskazania adresu do korespondencji, to dane w tym zakresie wiążą organ podatkowy, który jest zobowiązany wszelką korespondencję dotyczącą tej osoby kierować na ten właśnie adres, bez względu na to, czy korespondencja dotyczy sprawy związanej z działalnością gospodarczą czy też nie. Zgodnie z art. 14 a ww. ustawy rejestr CRP KEP jest wykorzystywany między innymi przez dyrektorów izb administracji skarbowych oraz naczelników urzędów skarbowych do realizacji celów i zadań ustawowych, co oznacza, że wymienione organy podatkowe mają obowiązek bazować na danych zawartych w tej ewidencji.
Z niespornych ustaleń wynika, że Skarżący w dniu 24 marca 2017 r. zgłosił do rejestru CEDIG adres do korespondencji: [...]. Dane wskazane w ww. zgłoszeniu aktualizacyjnym zostały odzwierciedlone w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP. Na dzień wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego solidarnej ze Spółką i drugim członkiem zarządu za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wskazany okres wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości i kosztami egzekucyjnymi oraz wydania decyzji Naczelnika US z 22 grudnia 2020 r. wyżej wskazany adres nadal był adresem do korespondencji Skarżącego, widniejącym w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP. Zatem Dyrektor IAS uznał zasadnie, że korespondencja w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki, w tym decyzja Naczelnika US z dnia 22 grudnia 2020 r., została prawidłowo wysłana na znany organowi podatkowemu i uwidoczniony w systemie rejestracyjnym CRP KEP adres korespondencyjny Skarżącego.
Ponadto należy wskazać, że przepis art. 148 § 1 O.p. przewiduje jako podstawową zasadę doręczanie pism osobom fizycznym pod adresem zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Jak wskazuje orzecznictwo sądowe "dwa sposoby doręczania pod adresem miejsca zamieszkania adresata oraz pod adresem do doręczeń w kraju są równorzędne i wykluczają się, na co wskazuje użycie spójnika "albo". Spójnik "albo" to bowiem alternatywa rozłączna, która wskazuje nam, że możemy wybrać tylko jeden z dwóch. Jeżeli strona wskazuje adres do doręczeń, a więc adres inny niż adres miejsca zamieszkania, ten wybór wiąże organ. W niniejszej sprawie doręczenie pism w ww. postępowaniu nastąpiło w sposób przewidziany w art. 150 O.p. tj. z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia. Przepis ten stanowi część polskiego porządku prawnego i obowiązuje zarówno organy podatkowe, jak i strony postępowania podatkowego.
Mając zatem na uwadze powyższe podzielić należy stanowisko Dyrektora IAS, że Skarżący nie wykazał okoliczności, które świadczyłyby o braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania i które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie tego terminu.
W kontekście zarzutów skargi, iż Naczelnik US w postępowaniu egzekucyjnym oraz karno-skarbowym kierował korespondencję na adres zamieszkania Strony tj. [...] Dyrektor IAS trafnie zauważył, że w postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, natomiast zarówno w postępowaniu karno-skarbowym, jak i postępowaniu egzekucyjnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, zatem Naczelnik US był zobowiązany kierować korespondencję na adres zamieszkania Strony, a nie na adres do doręczeń.
Z tych przyczyn, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło