I SA/Gd 1259/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 28 października 2014 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 listopada 2014 r., skarżący M. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wprawdzie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże rozpoznania wymaga jedynie część złożonego wniosku obejmująca żądanie ustanowienia pełnomocnika. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2013 r. skarżący został bowiem w niniejszej sprawie zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi sam gospodarstwo domowe, w kosztach związanych z eksploatacją domu o powierzchni 430 m2 pomaga mu brat, poza wymienioną nieruchomością skarżący posiada także dwa mieszkania o powierzchni 36,45 m2 i 38 m2, wszystkie wskazane nieruchomości skarżącego podlegają zajęciu komorniczemu, egzekucja prowadzona jest także z jego rachunków bankowych a łączna kwota zadłużenia wynosi około 500.000 zł, skarżący jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy od dnia 15 października 2012 r., utrzymuje się z tzw. prac dorywczych (przy czym nie podał wysokości dochodu z tego tytułu), przekazuje kwotę 500 zł na rzecz małoletniego syna tytułem alimentów. Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zarządzeniem z dnia 28 listopada 2014 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: 1/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; 2/ oświadczenia, czy w związku z posiadaniem dwóch lokali mieszkalnych o pow. 36,45 m2 i 38 m2, które nie są zajmowane przez wnioskodawcę osiąga on dochody z tytułu ich najmu (dzierżawy); jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących ich miesięczną wysokość; w przypadku, gdy organ egzekucyjny odebrał wnioskodawcy zarząd ww. nieruchomościami – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność; 3/ w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów i zasobów finansowych – oświadczenia, czy wnioskodawca w okresie ostatnich sześciu miesięcy korzystał ze świadczeń pomocy społecznej; jeżeli tak – przedłożenia dowodów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres na jaki pomoc została przyznana (decyzji z pomocy społecznej); 4/ dokumentu potwierdzającego przekazywanie alimentów na rzecz syna (oświadczenia matki, jeżeli dziecko jest małoletnie lub oświadczenia syna w przypadku, gdy jest on pełnoletni, przekazu pocztowego lub przelewów); 5/ dowodów obrazujących aktualny stan wymagalnych zobowiązań. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 8 grudnia 2014 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności złożonego wniosku. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. Jednocześnie z uwagi na znaczny upływ czasu, jak również zmianę okoliczności dotyczących jego majątkowego (w roku 2013 skarżący zadeklarował, że posiada wyłącznie dom), ocena możliwości płatniczych skarżącego nie mogła zostać dokonana na podstawie dokumentów przedłożonych przez skarżącego w związku z ubieganiem się przez niego o zwolnienie od kosztów sądowych w roku 2013. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.