I SA/Gd 126/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-06-22
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest zasadne, gdy strona złożyła wniosek na nieobowiązującym formularzu, mimo wezwania do uzupełnienia braków na prawidłowym formularzu?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, uznając je za zasadne. Strona otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku na urzędowym formularzu PPF, jednak złożyła wniosek na nieobowiązującym wzorze. Złożenie wniosku na nieaktualnym formularzu nie stanowi wykonania wezwania, co zgodnie z art. 257 P.p.s.a. skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od wpisu sądowego. Otrzymała wezwanie do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżąca złożyła wniosek na nieobowiązującym formularzu, pobranym ze strony internetowej innego sądu. Starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując, że została wprowadzona w błąd przez informacje na stronie internetowej sądu.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 5 marca 2018 r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi określonego w kwocie 2.000 zł.
Dnia 29 marca 2018 r. (dowód: potwierdzenie odbioru) doręczono skarżącej urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 5 kwietnia 2018 r. skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy na nieobowiązującym formularzu PPF, według wzoru określonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), które utraciło moc z dniem 15 sierpnia 2015 r. na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658).
W związku z powyższym starszy referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Pismem z dnia 9 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca złożyła sprzeciw od ww. zarządzenia, w którym wyjaśniła, że wzór formularza PPF, jaki złożyła do akt sprawy pobrała z strony internetowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wskazała także, że po wpisaniu w wyszukiwarce internetowej hasła "formularz PPF" sąd w Bydgoszczy był najwyżej pozycjonowany. Założyła więc, że skoro jest to oficjalna strona internetowa, to urzędowe formularze do pobrania zamieszczone na tej stronie pozostają jak najbardziej aktualne. Zatem nie może ponosić ujemnych konsekwencji procesowych w sytuacji, gdy de facto została wprowadzona w błąd przez dane zamieszczone na stronie internetowej sądu.
Skarżąca podkreśliła, że nie rozumie sytuacji, w której tut. Sąd nie wysyła jej aktualnego formularza PPF celem jego uzupełnienia, a następnie kwestionuje wzór tego formularza, jaki pobrała ze strony internetowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżąca zaznaczyła, że gdyby został jej doręczony wraz z wezwaniem formularz PPF, to wykonałaby zobowiązanie na tym formularzu PPF, a tak sama musiała go szukać.
W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zarządzenia i udzielenie jej prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl zaś art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie rozpoznaje sprawę na nowo.
Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Jeżeli o przyznanie prawa pomocy ubiega się osoba fizyczna, to winna ona złożyć wniosek na formularzu PPF. Wzór aktualnie obowiązującego urzędowego formularza PPF został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257, dalej jako: rozporządzenie). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 sierpnia 2015 r., o czym stanowi § 5. Zatem od tej daty wnioskujący o przyznanie prawa pomocy są obowiązani składać wnioski według wzorów stanowiących załączniki do rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2015 r.
Wymaga podkreślenia, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W konsekwencji niezłożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy nie na formularzu PPF. Wobec tego skarżącej doręczono wezwanie do złożenia wniosku w prawidłowej formie wraz z drukiem obowiązującego formularza PPF. Dla dokonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę zawierającą wezwanie w powyższym zakresie wraz z urzędowym formularzem PPF skarżąca odebrała w dniu 29 marca 2018 r., a zatem termin do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza upłynął z dniem 5 kwietnia 2018 r. W tym dniu skarżąca nie nadesłała wniosku sporządzonego na prawidłowym formularzu, lecz złożyła wniosek na formularzu według nieobowiązującego wzoru. Złożenie przez skarżącą takiego formularza nie stanowiło wykonania wezwania referendarza sądowego, a więc prawidłowo referendarz sądowy uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje argumentacja podnoszona w sprzeciwie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że prawidłowy formularz PPF został przesłany skarżącej wraz z wezwaniem do jego wypełnienia, lecz skarżąca z niego nie skorzystała. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, to strona ma obowiązek nim się posługiwać, nie ma zaś podstaw, aby korzystała z formularza nieaktualnego, albowiem w takim przypadku dochodziłoby do akceptowania czynności sprzecznych z prawem.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 257 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło