I SA/Gd 1261/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. i W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 12 lutego 2002 r. Nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 286,50 zł (słownie: dwieście osiemdziesiąt sześć złotych 50/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) opisane w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane. I SA/Gd 1261/02 U z a s a d n i e n i e W dniu 11 grudnia 1996 r. J. i A.S. oraz W. i R.M. nabyli od Gminy Miejskiej nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...]. Umową z dnia 27 stycznia 2000 r. nastąpiło zniesienie współwłasności ww. nieruchomości, w wyniku czego jej jedynymi właścicielami stali się W. i R.M. W związku z tą zmianą, podatnicy złożyli kolejny wykaz nieruchomości z dnia 31 maja 2001 r. Decyzją z dnia 12 lutego 2002 r. Burmistrz Miasta ustalił R. i W.M. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł. Organ ten zakwestionował wskazaną w wykazie nieruchomości informację, iż usytuowany na działce przy ul. [...] budynek, o wskazanej powierzchni 459,10 m2, stanowi budynek wykorzystywany na własne, niezarobkowe cele podatników. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. budynek jest związany z działalnością gospodarczą podatnika i jak dotąd nie został on przekwalifikowany, ani nie otrzymał nowego przeznaczenia, co warunkuje zastosowanie przy określaniu wysokości zobowiązania odpowiedniej stawki podatkowej. W. i R.M. w odwołania od powyższej decyzji wnieśli o uchylenie tej decyzji celem ponownego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. W ocenie podatników ww. rozstrzygnięcie narusza art. 5 ust. 3 pkt 2 lit.a oraz ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), gdyż za budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą można uznać wyłącznie te, w których taka działalność jest prowadzona lub które choćby pośrednio związane są z tą działalnością, natomiast przedmiotowy budynek nigdy nie był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, nawet pośrednio czy sporadycznie. Podatnicy wskazali, iż sam fakt władania budynkami i gruntami przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie oznacza automatycznego ich związania z prowadzoną przez niego działalnością. Zdaniem podatników organ pominął kwestię własności, gdyż nieruchomość została nabyta przez J. i A.S. oraz W. i R.M. a nie przez podmiot gospodarczy. Analogicznie obecni właściciele, czyli W. i R.M. nie nabyli przedmiotowej nieruchomości jako przedsiębiorcy. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrz Miasta. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w złożonym wykazie nieruchomości, oprócz zasadnej zmiany powierzchni budynków podatnicy dokonali także zmiany dotyczącej sposobu użytkowania budynków i gruntów, co nie znalazło uzasadnienia w dokumentach, gdyż jak wynika z aktu notarialnego strony zakupiły nieruchomość zabudowaną budynkiem administracyjno-biurowym z przeznaczeniem na działalność przemysłowo-składową. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że zmiany wprowadzone do przepisów o podatkach i opłatach lokalnych od roku 1997, spowodowały rozszerzenie obowiązku podatkowego na wszystkie podmioty gospodarcze posiadające grunty i budynki bez względu na to, czy są one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym do związania budynków i gruntów z prowadzoną działalnością gospodarczą wystarczy, iż znajdują się one w posiadaniu przedsiębiorcy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. i R.M. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 186 § 2 i art. 187 Ordynacji podatkowej, art. 10 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2, 5 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podtrzymując dotychczasowe zarzuty podniesione w odwołaniu, dodatkowo podkreślono, że organ nie wezwał podatnika do udzielenia niezbędnych wyjaśnień, co do złożonego wykazu nieruchomości, lecz samowolnie go skorygował. Ponadto organ nie zapewnił podatnikowi uczestnictwa w każdym ze stadiów postępowania oraz nie umożliwił mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w skardze są częściowo uzasadnione i to skutkuje tym, że zaskarżona decyzja winna być uchylona, a podatek skorygowany do prawidłowej wysokości. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło w sprawie przepisy postępowania art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i obowiązującego w przedmiotowym roku podatkowym art. 186 § 2 Ordynacji podatkowej w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Wskazać bowiem należy, iż nie podjęło w niniejszej sprawie wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy i zgromadzenia wszystkich istotnych w sprawie dowodów świadczących o innej wysokości zobowiązania podatkowego. W szczególności należy wskazać, iż organy podatkowe dysponując aktem notarialnym zbycia przez gminę przedmiotowej nieruchomości, miały możliwość porównania treści deklaracji podatkowej i tego aktu notarialnego. Z dokumentów tych wprost i jednoznacznie wynikało, że skarżący zawyżyli wartość budowli posadowionych na przedmiotowym gruncie określając w wykazie nieruchomości istnienie budowli o wartości [...],- zł. Niezwykle istotne w sprawie niniejszej jest to, że to gmina, na rzecz której miał być uiszczany podatek od przedmiotowej nieruchomości, zbyła skarżącym tą nieruchomość i tym samym uznać należy, że gminie było dokładnie wiadome co zbywa i jaka jest wartość całej nieruchomości, co jest na niej posadowione (tj. m.in. czy są na niej budowle) i jaka jest wartość poszczególnych składników. Późniejsze ustalenie przez organ tejże gminy podatku od nieistniejących budowli lub w wartości budowli znacznie zawyżonej, świadczyć może jedynie o tym, że w toku postępowania nie zebrano i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, a w szczególności nie wzięto pod uwagę wiedzy jaką organ gminy powziął z urzędu. W ocenie Sądu organy podatkowe winny, jak wyżej wskazano, dostrzec w toku postępowania, że zachodzą w sprawie wątpliwości co do rzetelności złożonej deklaracji skarżących (tj. że dokonywane w deklaracji zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, bowiem zachodzi ewidentna rozbieżność między deklaracją a zapisami aktu notarialnego – zawyżenie wartości budowli) i tym samym powinny co najmniej zastosować normę wynikają z obowiązującego wówczas art. 186 § 2 Ordynacji podatkowej. Organy powinny zatem co najmniej dać skarżącym możliwość skorygowania deklaracji, a w braku takiej korekty, zobowiązane były ustalić wartość budowli samodzielnie po przeprowadzeniu stosownych dowodów w tym z oględzin tej nieruchomości i ww. aktu notarialnego – umowy sprzedaży tej nieruchomości z dnia 11 grudnia 1996 r. W tym zakresie Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony w sprawach I SA/Gd [...] i I SA/Gd [...] dotyczących wymiaru podatku od spornej nieruchomości. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, iż są nieuzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) obowiązującej w spornym okresie, za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy i mieć należy na względzie, że tylko to kryterium istotne jest przy dokonywaniu kwalifikacji gruntu pod względem wymiaru podatku od nieruchomości. Jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości przesądza o tym to, że przepis ten został znowelizowany i porównanie jego poprzedniego brzmienia, zgodnie z którym za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważano grunty zabudowane i nie zabudowane służące prowadzonej działalności gospodarczej i brzmienia aktualnie obowiązującego, prowadzi do wniosku, że ustawodawca odszedł od kryterium bieżącego przeznaczenia nieruchomości i ustalił, iż sam fakt posiadania określonej nieruchomości przez podmiot gospodarczy przesądza o jej zakwalifikowaniu jako związanej z działalnością gospodarczą i w konsekwencji uzasadnia wymiar podatku od nieruchomości według wyższej stawki. Takie stanowisko zajął również NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2000 r. w sprawie I SA/Bk 1311/99, ponadto w uchwale pięciu sędziów z dnia 28 grudnia 1995 r. w sprawie VI SA 21/95 NSA stwierdził, że "w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r.". W ocenie Sądu bez znaczenia jest okoliczność, że współwłaścicielem na prawach majątkowej wspólności małżeńskiej przedmiotowej nieruchomości jest, nie będąca podmiotem gospodarczym, żona skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą. Mieć bowiem należy na uwadze, że ustawodawca posługuję się pojęciem posiadania gruntu przez przedsiębiorcę, a w sprawie niniejszej przedmiotowa nieruchomość niewątpliwie znajdowała się również w posiadaniu przedsiębiorcy – męża. Tym samym zasadnie organy obu instancji uznały, że w sprawie niniejszej mieć będą zastosowanie stawki określone w art. 5 ust. 1 pkt 2, 5 i 6 w zw. z art. 5 ust. 3 ww. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z uwagi na powyższe art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w pkt 1 wyroku. W pkt 2 na zasadzie art. 152 ww. ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.