I SA/Gd 1269/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Joanna Zdzienicka - Wiśniewska Protokolant Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 24 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 1999 rok 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz skarżącego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I SA/Gd 1269/03 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 24 września 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. odmówił panu E. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w L. z dnia 21 czerwca 2001 r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia roku 1999, zaległości w tym podatku i należne od tych zaległości odsetki za zwłokę. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej podał, co następuje: Podstawowym warunkiem wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpatrywanej sprawie decyzja Urzędu Skarbowego w L. z dnia 21.06.2001 r. znak: [...] określająca w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę za poszczególne miesiące od maja do grudnia 1999 roku (która została przesłana stronie - p. E. K. - przez organ pierwszej instancji przesyłką listową skierowaną do podatnika w dniu 21.06.2001 r.), została prawnie skutecznie i prawidłowo doręczona. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki, odbiór decyzji potwierdził podatnik (adresat) własnoręcznym podpisem w dniu 11.07.2001 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od doręczonej decyzji rozpoczął zatem bieg z dniem 12 lipca 2001 r. i upłynął z dniem 25.07.2001 r. (art. 233 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Natomiast odwołanie od ww. decyzji zostało przez podatnika nadane do Urzędu Skarbowego w L. listem poleconym w dniu 26.07.2001 r., a więc jeden dzień po terminie jaki przysługiwał do wniesienia odwołania. W związku z tym organ odwoławczy postanowieniem z dnia 5 października 2001 r. znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu nie stoi na przeszkodzie rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - jednakże pod warunkiem, że uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Pełnomocnik podatnika w złożonym wniosku z dnia 24.07.2003 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że ,,podatnik w okresie lipca 2001 r., a także wcześniejszym i obecnie był niezdolny do pracy z powodu choroby psychicznej". Na dowód powyższego załączył dwie kserokopie legitymacji inwalidzkich, ostatni odcinek renty oraz zaświadczenie lekarskie. Z kserokopii legitymacji inwalidzkich wynika, iż : 1. w pierwszym przypadku legitymacja jest ważna do dnia 31.01.2000 r. i oznacza całkowitą niezdolność do pracy do 31.01.2000 r., 2. w drugim przypadku legitymacja jest ważna do dnia 31.01.2001 r. i oznacza częściową niezdolność do pracy do 31.01.2001 r. Natomiast podatnik złożył odwołanie z l-dniowym opóźnieniem w dniu 26.07.2001 r. - czyli w okresie, gdy nie było jakichkolwiek przeciwwskazań do pracy. Również z przedłożonego zaświadczenia Poradni Zdrowia Psychicznego w Sławnie nie wynika, aby w okresie, w którym biegł termin do wniesienia odwołania (12-25 lipca 2001 r.) stan zdrowia podatnika uległ pogorszeniu i z tej przyczyny przeoczył termin. Treść przedłożonego zaświadczenia wskazuje bowiem, że pan E. K. leczy się w tamtejszej poradni od 17.08.1983 r. oraz, że ostatnia wizyta miała miejsce 14.03.2002 r. Przy czym z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że podatnik rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej dnia 1 marca 1992 r., a więc w czasie, gdy już od lat leczył się w ww. poradni. Odnosząc się zatem do przesłanek mających uprawdopodobnić brak winy strony w uchybieniu terminu - organ odwoławczy stwierdza, że przedłożone dokumenty nie potwierdzają niezdolności strony do pracy w okresie, w którym biegł termin do wniesienia odwołania. Zaś warunek co do braku zawinienia w uchybieniu terminowi jest konieczną przesłanką do przywrócenia terminu. Nie stanowi też takiej przesłanki fakt, że podatnik w listopadzie 2001 r. wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. W przedstawionym stanie rzeczy wniosek pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od spornej decyzji Urzędu Skarbowego w L. nie może zostać uwzględniony z powodu nie uprawdopodobnienia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Postanowienie to pełnomocnik strony zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik uzasadniając żądanie skargi podał, że skarżący z powodu wieloletniej choroby psychicznej, której leczenie w marcu 2002 r. zaprzestał, nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie jest w stanie - zdaniem pełnomocnika - zadbać o swoje interesy, a świadczy o tym chociażby sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Gd 2208/01, w której NSA odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Stan psychiczny skarżącego powoduje - wywodzi dalej pełnomocnik - iż wykazuje on bierną postawę do sprawy, jakkolwiek nie zgadza się z jej merytorycznym rozstrzygnięciem. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w G. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny kompetentny do rozpoznania skargi na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje: Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i również zostały spełnione pozostałe przesłanki wymienione w § 2 tego artykułu. W ocenie Sądu w badanej sprawie uprawdopodobniono brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od opisanej powyżej decyzji Urzędu Skarbowego w L. z dnia 21 czerwca 2001 r. Bezsporne w sprawie jest, iż skarżący - jak wynika to z zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 20 lipca 2003 r. - leczył się w Poradni Zdrowia Psychicznego od 1983 roku z rozpoznaniem zespołu psychoorganicznego ze stanami depresyjnymi. Choroba ta spowodowała, iż skarżący od 2000 roku przebywa na rencie, którą otrzymuje do chwili obecnej. Z oświadczenia zaś córki sprawującej opiekę nad skarżącym, które to oświadczenie załączono do skargi, wynika, że po śmierci matki, a żony skarżącego w 1999 roku, choroba ojca nasiliła się i jakkolwiek nie jest on agresywny, to stwarza w codziennym życiu poważne problemy, w tym przede wszystkim zaprzestał przyjmowania leków i od marca 2002 r. nie poddaje się kontroli lekarskiej. Z powyższego należy wnioskować, iż stan psychiczny skarżącego nie uległ poprawie i nie jest stabilny - jak w większości przypadków chorób psychicznych - a zatem nie można kategorycznie wywodzić - jak uczynił to organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu - iż w czasie, gdy biegł termin do wniesienia odwołania tj. w okresie od 12 lipca do 25 lipca 2001 r. stan skarżącego nie uległ pogorszeniu, bo nie potwierdza tego przysłane wcześniej zaświadczenie lekarskie, a wobec tego nie można mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. W chorobach psychicznych trudno jest, a niekiedy wręcz niemożliwe jest, aby uprawdopodobnić dokumentami stan psychiczny chorego. Brak dokumentów w poradni zdrowia psychicznego nie oznacza, iż chory w danym momencie nie mógł z powodu choroby należycie zadbać o swoje sprawy, a przede wszystkim prawidłowo ocenić skuteczność podejmowanych czynności prawnych. W świetle powyższego Sąd uznał, iż zachodzi prawdopodobieństwo, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy, a w konsekwencji, że należy przywrócić skarżącemu termin do wniesienia odwołania, skoro istnienie pozostałych przesłanek nie budzi zastrzeżeń. Uznając zatem, iż zaskarżone postanowienie podjęto z naruszeniem przepisu art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.