I SA/Gd 1271/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadku i darowizn postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2011 r., złożonym na formularzu PPF, I. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę uzyskuje on dochód z tytułu renty w wysokości 615 zł netto i ze stosunku pracy (1/4 etatu) w wysokości 292 zł netto, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą i nieuzyskującą żadnych dochodów małżonką. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomości rolnej o obszarze 17.7255 ha, nabytej w drodze spadku, od którego – jak wskazał – ma zapłacić podatek. Małżonkowie posiadają ponadto oszczędności w wysokości 10.000 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty postępowania stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny. Tymczasem wnioskodawca uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury i wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 907 zł netto, jest właścicielem domu oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 17 ha, a przede wszystkim posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł, tj. wielokrotnie przewyższającej wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie – w tym wpisu od skargi określonego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału na kwotę 629 zł. Tym samym obiektywnie wnioskodawca nie jest człowiekiem ubogim, pozbawionym majątku i środków do życia. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że ww. wpis sądowy wnioskodawca uiścił w całości w dniu 2 stycznia 2012 r., co w prostej drodze potwierdza, że dysponował kwotą 629 zł i mógł ją przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.