I SA/Gd 1304/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-02-15

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy korekta deklaracji rozliczeniowej złożona po terminie, ale przed rozpatrzeniem wniosku o zwolnienie z opłacania składek, może wpłynąć na wysokość przyznanego zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nieprawidłowo odmówił uwzględnienia korekty deklaracji rozliczeniowej złożonej po pierwotnym terminie, ale przed rozpatrzeniem wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Zastosowanie przepisów ustawy COVID-19 nie wyklucza możliwości uwzględnienia takiej korekty, a formalistyczne podejście organu narusza zasady postępowania administracyjnego i cel wsparcia antykryzysowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. ZUS odmówił 100% zwolnienia, uznając, że na dzień 29 lutego 2020 r. Spółka zgłosiła 14 ubezpieczonych, a korekty dokumentów wyrejestrowujących pracowników złożyła dopiero w listopadzie 2020 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 oraz naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenie liczby ubezpieczonych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lipca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 kwietnia 2021 r. Zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki jawnej z siedzibą w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 6 kwietnia 2020 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w G. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") przesłała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "Zakład", "Organ") wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za osoby ubezpieczone, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r. ZUS, na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) - dalej: "ustawa COVID-19", w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił Spółce prawa do 100% zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W uzasadnieniu Organ podał, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Zakład wskazał, że w wyniku analizy wniosku stwierdził, iż Spółka jest płatnikiem składek, który prowadzi działalność od 1 stycznia 2016 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosiła do obowiązkowych ubezpieczeń 14 ubezpieczonych. Podkreślono, że prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności jest ustalane na wskazany dzień na podstawie dokumentów rozliczeniowych oraz wyrejestrowujących i nie podlega ponownej weryfikacji. Tymczasem dokumenty wyrejestrowujące pracowników z ubezpieczeń społecznych Strona złożyła dopiero 23 listopada 2020 r. Mając powyższe na uwadze Organ stwierdził, że Stronie przysługuje prawo jedynie do 50% zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka podniosła, że powód odmowy skorzystania ze zwolnienia opłacania składek jest nieistotny, a odmowa nie jest zgodna z intencją ustawodawcy. W ocenie Strony intencja ustawodawcy była bardzo jasno komunikowana przez organy państwa polskiego - podmioty, których sytuacja istotnie uległa pogorszeniu w wyniku pandemii COVID-19 miały otrzymać realne wsparcie od państwa. Realne wsparcie oznacza sprawdzenie głównych kryteriów, a nie szukanie błahych powodów do odmowy udzielenia wsparcia. Spółka wskazała, że w jej sytuacji pogorszenie realnie wystąpiło, a formalne, rzeczywiste i realne zatrudnienie wynosiło 9 osób. Tym samym Strona spełniła przesłanki do skorzystania z pomocy. Dodatkowo wyjaśniono, że stan zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r. wykazywał błędną ilość osób ubezpieczonych i wniosek RDZ został rozpatrzony w oparciu o przepisy związane z COVID-19 dla płatników zatrudniających powyżej 9 osób. Spółka wyrejestrowała błędnie zarejestrowanych zleceniobiorców oraz złożyła stosowne korekty dokumentów rozliczeniowych. Decyzją z dnia 21 lipca 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu Organ przytoczył treść przepisów art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: "k.p.a.". Zakład wskazał następnie, że w wyniku ponownej analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie podtrzymuje decyzję z dnia 26 kwietnia 2021 r. odmawiającą prawa do 100% zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Organ podał, że Spółka jest płatnikiem składek, który prowadzi działalność od 1 stycznia 2016 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosiła do obowiązkowych ubezpieczeń 14 ubezpieczonych. Powtórzono, że prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności jest ustalane na wskazany dzień na podstawie dokumentów rozliczeniowych oraz wyrejestrowujących i nie podlega ponownej weryfikacji. Tymczasem dokumenty wyrejestrowujące pracowników z ubezpieczeń społecznych Strona złożyła dopiero 23 listopada 2020 r. Mając powyższe na uwadze Organ stwierdził, że Spółce przysługuje prawo jedynie do 50% zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W skardze na decyzję z dnia 21 lipca 2021 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata [...], zarzuciła jej naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w rozumieniu tego przepisu nie można oceniać z uwzględnieniem korekt deklaracji rozliczeniowych dokonanych przez płatnika składek, podczas gdy stan ten należy oceniać z uwzględnieniem takich korekt, bowiem zastąpienie deklaracji dotkniętej błędem nowym dokumentem zawierającym prawidłowe dane powoduje, że deklaracja korygująca staje się jedyną właściwą deklaracją rozliczenia za wskazany w niej okres, a poprzednia traci znaczenie; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie ilości ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek - ustalenie, że zgłoszonych ubezpieczonych było nie mniej niż dziesięciu, podczas gdy było ich dziewięciu. Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia 26 kwietnia 2021 r., dopuszczenie przez Sąd w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", dowodów uzupełniających z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej od Organu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że w okresie wskazanym w art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 Skarżąca pierwotnie zgłosiła do ubezpieczeń społecznych większą liczbę ubezpieczonych (jedynie omyłkowo nie wyrejestrowując kilku z nich), w związku z czym ZUS zakwalifikował sytuację Strony jako spełniającą hipotezę art. 31zo ust. 1a ww. ustawy i zwolnił Skarżącą z 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej za te miesiące, nie zaś ze 100% tej kwoty. Zaznaczono, że Skarżąca nie otrzymała w czerwcu 2020 r. decyzji odmownej Prezesa ZUS, a jedynie informację o tym, że została zwolniony z obowiązku opłacania składek w konkretnej wysokości - bez wskazania, czy stanowi to 50%, czy 100% należnej kwoty składek (co zresztą spowodowało, że Skarżąca przez dłuższy czas pozostawała w nieświadomości co do rzeczywistej, ujętej procentowo, kwoty zwolnienia). W listopadzie 2020 r. Spółka, dostrzegłszy swój błąd, złożyła stosowne korekty deklaracji rozliczeniowych oświadczając, że w lutym, marcu i kwietniu 2020 r. zgłaszała do ubezpieczeń społecznych dziewięć osób. Za błędny i zasadzający się na nieprawidłowej interpretacji instytucji korekty deklaracji rozliczeniowej uznano pogląd Zakładu, że prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności jest ustalane na wskazany dzień na podstawie dokumentów rozliczeniowych oraz wyrejestrowujących i nie podlega ponownej weryfikacji. W tym zakresie odwołano się do orzecznictwa (uchwała SN z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II UZP 11/09) oraz poglądów doktryny (B. Gudowska, Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Komentarz, Legalis 2021, teza 11 do art. 41 ustawy), gdzie przyjmuje się, że korygowanie składanych przez płatników dokumentów rozliczeniowych jest dopuszczalne w pełnym zakresie. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że wskutek dokonanych przez płatnika składek korekt deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA uległ zmianie z mocą wsteczną stan osobowy Spółki, która "zgłosiła" w rozumieniu art. 31zo "tarczy antykryzysowej" w lutym, marcu i kwietniu 2020 r. do ubezpieczeń społecznych dziewięć osób. Tym samym, zwolnienie z obowiązku opłacania stosownych składek powinno w odniesieniu do Skarżącej dotyczyć 100% tych należności. ZUS w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym kontroli sądowej jest decyzja ZUS z dnia 21 lipca 2021 r., którą odmówiono Skarżącej zmiany kwot zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Organ przyjął, że kwota do zwolnienie jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przy czym kwota ta jest ustalana jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych. Zatem stronie skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia według korekt deklaracji, bowiem korekty te zostały złożone po załatwieniu wniosku o zwolnienie z uwzględnieniem deklaracji złożonej do 30 czerwca 2020 r. Skarżąca zatem skorzystała ze zwolnienia w zakresie określonym pierwotną deklaracją, o czym została zawiadomiona pismem z dnia 10 czerwca 2020 r. Na ten dzień (rozpoznania wniosku) znana była kwota składek wynikająca z pierwotnej deklaracji, a nie z korekty deklaracji przesłanej w listopadzie 2020 r. Zgodnie z treścią art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Z kolei przepis art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19 stanowił, że za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zatem warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W niniejszej sprawie ZUS stwierdził, że nie ma podstaw do zwolnienia Skarżącej z obowiązku opłacania należności składkowych za okres od marca do maja 2020 r. w wartościach wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowej za ten miesiąc, gdyż korekta deklaracji za ten okres rozliczeniowy została złożona w listopadzie 2020 r., czyli już po rozpatrzeniu wniosku o zwolnienie według pierwotnej deklaracji. Podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy k.p.a. stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Podjęte przez organ administracji rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w sprawach tożsamych co do stanu faktycznego i prawnego z niniejszą sprawą. W wyroku z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 690/21 (LEX nr 3228348) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że organ w ramach uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisów prawa, regulujących warunki zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Decyzja nie posiada jednak prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ odmawiając zwolnienia stwierdził, że kwota do zwolnienia z opłacania składek jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie, co stanowi negatywną przesłankę do podejmowania decyzji w zakresie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowych. Rzeczą ZUS było wykazanie, że po myśli przepisów wskazanych w sentencji jako podstawa materialnoprawna działania (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19) nie mogła zostać podjęta decyzja o zwolnieniu z opłacania składek, z uwagi na zmianę wartości składek wskutek korekty deklaracji rozliczeniowych. Zdaniem Sądu ZUS zadaniu temu nie sprostał. Organ po przywołaniu treści art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 nie wskazał dlaczego przepis ten uzasadnia podjętą decyzję, przez co nie dokonał subsumcji zastosowanego przepisu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Zdaniem Sądu z treści powołanego w sentencji decyzji przepisu żadną miarą nie wynika stanowisko Organu, aby kwota składek do zwolnienia była ustalana jednorazowo i nie mogła być korygowana do innej wysokości, a w konsekwencji nie wynika, z jakich przyczyn prawnych Organ nie mógł orzekać o zwolnieniu w wysokości składek wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowych. W ocenie Sądu z treści powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów ustawy COVID-19 w żadnej mierze nie wynika stanowisko Organu, aby kwota składek do zwolnienia była określana jednorazowo i nie mogła być korygowana do innej wysokości. Zdaniem Sądu nie sprzeciwia się temu treść art. 31zq ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Jeżeli zatem kwota składek w pierwotnej deklaracji była niższa niż należna, to późniejsza korekta deklaracji nie podważona przez organ także może być objęta zwolnieniem. Prawodawca nie wyłączył możliwości składania korekt błędnych deklaracji, ani też nie ograniczył w żadnym przepisie ustawy COVID-19 terminu złożenia skutecznej korekty deklaracji rozliczeniowej. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że późniejsza korekta tej deklaracji nie może skutkować odmową zwolnienia z należności składkowych. Przeciwny rezultat wykładni tego przepisu prowadziłby bowiem do niczym nieuzasadnionego i nadmiernego formalizmu postępowania administracyjnego. Należy w tym miejscu wskazać, że autor skargi - odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II UZP 11/09 i poglądu B. Gudowskiej (Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Komentarz, Legalis 2021) - wskazał, że korekta modyfikuje dane z mocą wsteczną, czyli od daty pierwotnego złożenia korygowanego dokumentu ubezpieczeniowego. Pogląd taki wyraził też Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt III AUa607/13 (LEX nr 1362780). Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 315/21 (LEX nr 3215455) Sąd nie rozważał skutku ex tunc korekty deklaracji, jednak trafnie wskazał, że pozbawienie wsparcia wynikającego z ustawy COVID-19 jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie wyrejestrował z ubezpieczeń ZUS ZWUA osób, które w rzeczywistości nie są już zatrudnione w jego firmie, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianego przepisu może doprowadzić do sytuacji, że pomocy nie otrzymają przedsiębiorcy, którzy w rzeczywistości zatrudniają mniej niż 10 osób - wbrew przepisom ustawy - z uwagi na błąd czy omyłkę, których nie da się skorygować. Zdaniem Sądu kluczowe w takich sytuacjach jest ustalenie, za ile osób płatnik ma obowiązek odprowadzić składki na chociaż jedno z wymienionych ubezpieczeń społecznych, nie powinno się zaś do tego limitu wliczać osób, które w rzeczywistości zakończyły już pracę w jego przedsiębiorstwie i figurują w dokumentacji jedynie w wyniku omyłki. Twierdzenia strony nie zostały przy tym zakwestionowane przez organ. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że Organ nie sprostał standardom i wymaganiom wynikającym z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza tych, które dotyczą liczby faktycznie zatrudnionych przez Skarżącą osób. Organ nie może z góry przyjmować, że wykluczony ze zwolnienia jest przedsiębiorca, który nie wyrejestrował z ubezpieczeń osób, które w rzeczywistości nie są już u niego zatrudnione, zwłaszcza gdy inni przedsiębiorcy, zatrudniający taką samą liczbę pracowników, wnioskowaną pomoc uzyskują. Reczą Organu jest bowiem ustalenie, czy oferowane przez Stronę twierdzenia pozwalają na wyjaśnienie, że dane, uwidocznione w rejestrach i deklaracjach, były (lub nie były) zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na udzielenie wsparcia dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez Organ, jako jedyny sposób spełnienia wymogu do otrzymania wsparcia wpis w deklaracji nie znajduje uzasadnienia ani jako uproszczenie procedur, ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych. Pomoc, w sytuacji pandemii COVID-19, nie powinna pomijać podmiotów, które w wyniku drobnego błędu w rzeczywistości spełniają warunki niezbędne do jej uzyskania. Takie ograniczenie nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie do celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Tak formalistyczne podejście mogłoby prowadzić do nieudzielenia pomocy tym, którzy jej potrzebują i do których została ona skierowana. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję Organu z dnia 26 kwietnia 2021 r. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło