I SA/Gd 1310/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-12-13
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako 'dom letniskowy' może być dla celów podatku od nieruchomości uznany za budynek mieszkalny, jeśli faktycznie zaspokaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela?Ratio decidendi
Budynek zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako 'dom letniskowy' może być dla celów podatku od nieruchomości uznany za budynek mieszkalny, jeśli faktycznie zaspokaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich. Organy podatkowe nie mogą ograniczać się jedynie do danych z ewidencji, ale muszą zbadać faktyczne użytkowanie budynku, w tym przeprowadzić postępowanie dowodowe.Stan faktyczny
Skarżący zostali opodatkowani podatkiem od nieruchomości za 2017 r. według stawki dla budynków i gruntów letniskowych. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz pozwoleniu na budowę, które wskazywały na letniskowy charakter nieruchomości. Skarżący twierdzili, że budynek jest ich całorocznym miejscem zamieszkania i zaspokaja ich podstawowe potrzeby mieszkaniowe, a stawki podatku powinny być niższe, jak dla budynków mieszkalnych. W poprzednim roku sąd uchylił decyzję dotyczącą tej samej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K., E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 12 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. i E.K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2017 r., w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że powołaną wyżej decyzją Wójt Gminy ustalił dla K.K. podatek od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 1.946 zł uznając, że przedmiotem opodatkowania są budynki letniskowe o powierzchni 168,70 m2, 9,60 m2 i 14,30 m2 oraz grunt letniskowy o powierzchni 1136 m2.
Właściciele nieruchomości – E. i K.K. nie zgadzając się z ustalonym wymiarem podatku złożyli odwołanie, wskazując, że ich zdaniem podatek został ustalony niezgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz deklaracją, a organ zastosował niewłaściwe stawki podatku. W sprawie powinny mieć zastosowanie stawki dla budynku mieszkalnego, a dla gruntu jak za teren mieszkaniowy. W ocenie strony, dla wymiaru podatku ważne są dane z deklaracji i ewidencji oraz okoliczność faktycznego wykorzystywania budynku na potrzeby mieszkaniowe i faktyczne zaspokajanie takich potrzeb. Podatnicy wskazali, że budynek zaspokaja ich całoroczne potrzeby mieszkaniowe, posiada wszelkie atrybuty całorocznego budynku mieszkalnego i tak jest wykorzystywany. Podatnicy są w nim na stałe zameldowani, ponoszą całoroczne opłaty z tytułu korzystania z nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że wymiar podatku został ustalony na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Odwołujący się są właścicielami działki nr [...] położonej w obrębie K. Działka ta ma powierzchnię 1.136 m2 i sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów i budynków jako teren mieszkaniowy, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem "B". Na działce tej znajduje się budynek uznany przez organ pierwszej instancji za letniskowy o powierzchni zabudowy 183 m2 w tym 168,70 m2 powyżej 2,20 m i 14,30 m2 powierzchni o wysokości do 2,20 m oraz budynek o powierzchni 9,60 m2.
SKO wskazało, że organ jest zobowiązany przyjąć dane z ewidencji gruntów budynków stosownie do dyspozycji art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.g.k." Organ podatkowy nie może przeprowadzać ustaleń faktycznych co do rzeczywistego wykorzystywania nieruchomości i samodzielnie ustalać jego funkcji, co zostało potwierdzone uchwałą NSA z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09. Z uwagi na powyższe, Wójt Gminy uprawniony był do uznania opodatkowanego gruntu i budynku jak za letniskowy. W ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla tej nieruchomości budynki na tejże działce mają funkcję budynki mieszkalne jednorodzinne o funkcji letniskowej.
Organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność, iż odwołujący się są właścicielami domu letniskowego wynika także z pozwolenia na budowę z dnia [...] 2006 r., wydanego przez Starostę, zawiadomienia o zakończeniu budowy (o rozbudowie) z dnia 15 czerwca 2015 r. i potwierdzenia przyjęcia przez PINB w dniu 27 maja 2009 r. zgłoszenia o zakończeniu robót budowlanych.
Odnośnie wysokości stawek SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716) powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", rada gminy w drodze uchwały ustaliła wysokość stawek podatku od nieruchomości, a stawki nie przekroczyły rocznie kwot określonych w ww. przepisie. Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych został utrwalony pogląd, że dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości - istotna jest podstawowa funkcja użytkowa budynku, bowiem ta jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniej kategorii w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Podczas ustalania stawki opodatkowania istotna jest kwalifikacja konkretnego budynku do jednej kategorii budynków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) - e) u.p.o.l., tj. z punktu widzenia potrzeb, jakie zaspakaja dany budynek. Decydujące znaczenie ma tu dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu. Skoro zgodnie z dokumentacją architektoniczno-budowlaną podatnik uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego i taki rodzaj zabudowy zgłosił w informacji, to prawidłowo zakwalifikowano ten budynek do kategorii budynków pozostałych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.I. (np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn.. akt I SA/Ke 645/14 publ. L EX nr 1662935). Tym samym SKO nie podzieliło stanowiska zawartego w wyroku WSA w Gdańsku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1620/16, dotyczącej podatku od przedmiotowej nieruchomości wymierzonego E. i K. K. za 2016 r.
Zdaniem SKO, organ pierwszej instancji stosując stawkę 0,47 zł za 1 m2 dla gruntu uznanego za przeznaczonego na cele rekreacyjne (letniskowe) i 7,62 zł/m2 dla budynku "pozostałego - letniskowego", prawidłowo ustalił wysokość kwestionowanego podatku.
W skardze na powyższą decyzję, skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisowych, zarzucili:
1. naruszenie przepisów postępowania poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a także dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału;
2. naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. oraz art. 21 p.g.k., co doprowadziło do nieprawidłowego zakwalifikowania nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania i niewłaściwego ustalenia podstawy wymiaru podatku.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy błędnie ustalił podatek od nieruchomości za 2017 r. według stawek jak za dom letniskowy oraz grunt letniskowy zamiast odpowiednio budynku mieszkalnego i terenu mieszkaniowego.
Skarżący wskazali, że przy identycznym stanie faktycznym i prawnym w sprawie podatku za rok 2016 został wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1620/16, którym uchylono decyzję SKO, wyrok ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem Sąd podkreślił w nim, że dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego istotne są parametry techniczne budynku oraz to, jakie potrzeby podatnika zaspokaja ten obiekt. Organ podatkowy powołując się na dokumentację techniczną budynku nie może mieć wątpliwości, że obiekt skarżących spełnia wszystkie parametry techniczne budynku mieszkalnego. Nie ma też żadnych przesłanek by można było przyjąć, że nieruchomość skarżących służy im do okazjonalnego korzystania w celach wypoczynkowych i rekreacyjnych, a taka jest przecież istota domu letniskowego.
Skarżący stwierdzili, że wbrew twierdzeniom SKO nie zgłosili w informacji dla celów podatkowych zabudowy o charakterze letniskowym. Wręcz przeciwnie, w "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" podali w przedmiocie opodatkowania powierzchnię terenu mieszkaniowego i powierzchnię budynku mieszkalnego. Skarżący wskazywali wielokrotnie na faktyczne mieszkaniowe wykorzystywanie nieruchomości, a wszystkie dane i okoliczności potwierdzające fakt, że obiekt zaspokaja własne, podstawowe potrzeby mieszkaniowe skarżących są organowi podatkowemu znane.
Skarżący wskazali, że ocena prawna dotycząca rozumienia pojęcia budynku mieszkalnego na gruncie prawa podatkowego dokonana przez Sąd w cytowanym w skardze wyroku jest aktualna także w niniejszej sprawie. Stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ bowiem żadnej zmianie, a jedynie dotyczy kolejnego 2017 r.
SKO w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu miedzy stronami była zastosowana stawka podatku od nieruchomości, uzależniona od przeznaczenia nieruchomości.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Powyższa ustawa różnicuje stawki podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części. W art. 5 ust. 1 pkt 2 określono górne granice stawek dla budynków mieszkalnych (lit. a), budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (lit. b), budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (lit. d) i budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (lit. e). Z przedstawionej regulacji wynika, że za budynki pozostałe należy uznać wszystkie budynki niemieszczące się w pojęciu budynków mieszkalnych i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki te nie mogą przekroczyć rocznie od budynków mieszkalnych lub ich części - 0,75 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. uchwalone przez radę gminy stawki nie mogą przekroczyć rocznie od tzw. budynków pozostałych lub ich części - 7,62 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Maksymalna stawka ustawowa od "pozostałych budynków" jest wielokrotnie wyższa od stawki mającej zastosowanie do budynków mieszkalnych. W związku z tym ustalenie, że dany budynek należy zaliczyć do budynków mieszkalnych opodatkowanych preferencyjnie, ma dla ochrony interesu podatnika istotne znaczenie.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji wymienionych rodzajów budynków. Wskazać także należy na art. 5 ust. 3 u.p.o.l., który stanowi, że przy określaniu wysokości stawek od budynków lub ich części, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Sąd, co do zasady, podziela stanowisko organów podatkowych, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Go 45/16, LEX nr 2029180; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1436/15, LEX nr 1947650; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 686/15, LEX nr 1813875, czy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 89/15, LEX nr 1759627). Zasada ta ulegać jednak może modyfikacji w przypadku budynków mających w rzeczywistości charakter mieszkaniowy, mimo ich odmiennej kwalifikacji w ewidencji, jako obiektów letniskowych. Modyfikacja ta podyktowana jest ochroną interesu podatników, którzy nie mając innego miejsca zamieszkania zamieszkują w budynku, który co do zasady, pełnić może obie funkcje – zarówno mieszkaniowa jak i letniskową. Jeżeli osoby takie nie wykorzystują nieruchomości w celach letniskowych lecz mieszkalnych, powinny one płacić podatek w niższej wysokości.
Wskazać należy, że kwestia opodatkowania nieruchomości skarżących była już przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w zakresie podatku za 2016 r. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. I SA/Gd 1620/16 Sąd ten uchylił decyzję organu, w której nieruchomość skarżących zakwalifikowano jako pozostałą (letniskową). W uzasadnieniu wyroku wskazano, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków nie są wystarczające dla ustalenia charakteru budynku, opisanego w ewidencji jako "dom letniskowy" (główna funkcja). Ten fakt nie przesądza, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. Dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe powinny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku.
Jak wskazał Sąd w cytowanym wyroku, u.p.o.l. rozróżnia m.in. dwie kategorie budynków - mieszkalne i pozostałe, nie posługując się przy tym pojęciem budynku letniskowego czy rekreacyjnego. Jednocześnie w ustawie tej brak jest definicji legalnej użytych w zacytowanym przepisie pojęć. W tej sytuacji, zgodnie z regułami wykładni przepisów prawnych, należy zastosować wykładnię językową, tj. ustalić, jakie znaczenie ma dane pojęcie w języku powszechnym. Według Słownika Języka Polskiego za "dom mieszkalny" uznaje się "budynek służący lub nadający się do mieszkania". Za "mieszkanie" zaś "pomieszczenie, w którym stale się mieszka" (Słownika Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa, 2002, tom 2, s. 154). Definicje te wskazują na dwa aspekty determinujące uznanie danego obiektu za dom mieszkalny, tj. walory techniczne i spełniane przez niego funkcje. Z powyższego wynika, że uwarunkowania techniczne obiektu nie są jedyną przesłanką kwalifikacyjną i nie mogą przesądzić o uznaniu danego obiektu za budynek mieszkalny bądź pozostały w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. Istotne jest też faktyczne spełnianie przez budynek określonych funkcji. Jeśli dany obiekt jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, to powinien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości za budynek mieszkalny. Fakt zatem, że budynek został zakwalifikowany jako letniskowy (poprzez wskazanie takiej jego głównej funkcji) na gruncie przepisów prawa budowlanego nie przesądza, że nie może on być budynkiem mieszkalnym na gruncie ustawy podatkowej.
W wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. II FSK 1726/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału).
Sąd podziela powyższy pogląd, stojąc na stanowisku, że samo wybudowanie budynku w oparciu o dokumentację techniczną (pozwolenie na budowę) jako budynku letniskowego nie przesądza, iż dla potrzeb analizowanych przepisów jest to budynek letniskowy. W przekonaniu Sądu, ocenę taką determinuje faktycznie spełniana przez ten budynek funkcja użytkowa, co wymaga dokonania ustaleń, czy służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych skarżących.
W ocenie Sądu, dokonana wykładnia art. 5 u.p.o.l. jest zgodna z celem, jaki miała realizować badana norma. Analiza zawartych w niej stawek prowadzi bowiem do wniosku, że założeniem prawodawcy było mniejsze obciążenie fiskalne właścicieli obiektów, zaspokajających ich podstawowe potrzeby życiowe. Nie bez znaczenia dla powyższej argumentacji jest też charakter analizowanego podatku, który jest podatkiem o charakterze majątkowym i wymaga uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku.
Powyższy pogląd, sprowadzający się do tezy, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, jest szeroko prezentowany w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyroku NSA z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 180/14, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. I SA/Gd 1383/16, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1209/17, wyroku WSA w Olsztynie z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 804/15, wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 761/14 , czy w wyroku NSA z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt II FSK 2772/11) oraz doktrynie (zob. P. Borszowski, K. Stelmaszyk, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w:) Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Wolters Kluwer 2016). Został on także zaprezentowany w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 (ONSA 2002/4/143) i z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02 (ONSA 2003/2/50). W uchwałach tych stwierdzono, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Wprawdzie uchwały te dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002, niemniej - w ocenie Sądu - wskazania w nich zawarte odnoszące się do opodatkowania domków letniskowych podatkiem od nieruchomości zachowały w zasadniczej mierze nadal swą aktualność, pomimo zmian prawnych, jakie nastąpiły w przepisach u.p.o.l.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 950/17 wskazał, że w przypadku gdy budynek w ewidencji gruntów i budynków został opisany jako "dom letniskowy" (główna funkcja), dane co do charakteru budynku, wynikające z właściwej ewidencji mogą okazać się niewystarczające dla poczynienia prawidłowych ustaleń w tym zakresie i konieczne będzie prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na te okoliczności. O tym, czy budynek jest dla celów podatkowych budynkiem mieszkalnym, czy też należy do kategorii "pozostałych budynków" należy rozstrzygać na gruncie ustawy podatkowej.
Jak podniesiono w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2001 r. sygn. akt FPK 9/01 (ONSA 2002/2/64), przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie wymienia kategorii domu letniskowego. W świetle art. 5 ust. 1 u.p.o.l. budynek może być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, jeżeli jego parametry techniczne umożliwiają zamieszkanie w nim przez cały rok. A zatem, podczas ustalania wysokości zobowiązania podatkowego istotne stają się parametry techniczne budynku oraz to, jakie potrzeby podatnika zaspakaja ten obiekt.
A zatem, dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe powinny ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniego rodzaju. Aby uznać dany budynek za budynek mieszkalny należy ustalić, czy zaspokaja on podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich. "Podstawowy" to "będący zasadniczym elementem czegoś, punktem wyjścia; główny, najważniejszy" (por. Nowy słownik języka polskiego pod red. E. Sobol, Warszawa 2003, s. 693). Oznacza to, że budynek zaspakajający podstawowe potrzeby mieszkaniowe to budynek, który będzie zaspakajał zasadnicze, najważniejsze potrzeby mieszkaniowe podatnika.
Zgromadzony materiał dowodowy nie upoważniał organów podatkowych do stwierdzenia, że należący do skarżących dom jest domkiem rekreacyjnym, a nie budynkiem mieszkalnym nadającym się do zamieszkania przez cały rok i w ten sposób wykorzystywanym. W niniejszej sprawie, organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do analizy danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, pomijając przytoczony powyżej pogląd, że dom letniskowy może być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, jeżeli zaspokaja on podstawowe potrzeby mieszkaniowe podatnika.
W niniejszej sprawie prawidłowe zakwalifikowanie spornego budynku wymagało zbadania nie tylko dokumentacji budowlanej obiektu, danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ale również okoliczności związanych z jego faktycznym użytkowaniem w 2017 r. Organy podatkowe nie odniosły się do twierdzeń skarżących, którzy konsekwentnie podawali, że sporny budynek jest jedynym całorocznym miejscem ich zamieszkania, w którym są zameldowani na pobyt stały i ponoszą całoroczne opłaty związane z jego eksploatacją. Organy nie przeprowadziły dowodów, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, jak np. oględzin przedmiotowego budynku, przesłuchania strony. Zaniechanie czynności dowodowych pozwalających na ustalenie, w jakim charakterze budynek jest wykorzystywany w 2017 roku, stanowi naruszenie przepisów postępowania obligujących organy podatkowe do pełnego i obiektywnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. art. 122 i art. 187 § 1 o.p. Uchybienie to, było skutkiem błędnego odczytania treści normy prawnej wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. i mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe będą zobowiązane do zastosowania zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu oceny prawnej dotyczącej rozumienia pojęcia budynku mieszkalnego na gruncie u.p.o.l. Nadto powinno zostać ustalone, w jaki sposób skarżący wykorzystywali przedmiotowy budynek w 2017 r. i czy użytkowanie tego budynku miało na celu zaspokojenie ich własnych potrzeb mieszkaniowych, czy też służyło innym celom nieuprawniającym do skorzystania z preferencyjnej stawki opodatkowania.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) uchylił zaskarżoną decyzję
O zwrocie kosztów postępowania od organu administracji na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu bez publikatora dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło