I SA/Gd 1312/17

WyrokWSA w Gdańsku2018-01-10

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Janina Guść, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne określenie zobowiązania podatkowego jako "łącznego zobowiązania pieniężnego" zamiast jako odrębnego podatku rolnego, przy jednoczesnym braku zobowiązania w podatku od nieruchomości, stanowi naruszenie prawa materialnego lub proceduralnego mające wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne określenie zobowiązania podatkowego jako "łącznego zobowiązania pieniężnego", gdy w rzeczywistości istniało jedynie zobowiązanie z tytułu podatku rolnego (a podatek od nieruchomości wynosił 0 zł z powodu zwolnienia), nie stanowi naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nakaz płatniczy może obejmować więcej niż jeden podatek, a błędne określenie nie wpłynęło na wysokość zobowiązania ani sposób jego płatności.
Stan faktyczny
D.L. został obciążony łącznym zobowiązaniem pieniężnym za 2017 r. w kwocie 60 zł, z czego 60 zł stanowił podatek rolny, a podatek od nieruchomości 0 zł. Skarżący nie zgadzał się z opodatkowaniem gruntów ornych, twierdząc, że nie może ich użytkować z powodu braku sprzętu, oraz że jego matka została niesłusznie obciążona podatkiem od nieruchomości, mimo że przekazała mu swoje nieruchomości umową dożywocia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na dane z ewidencji gruntów i budynków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt SKO [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania D.L. od decyzji (nakazu płatniczego) Burmistrza Gminy z dnia [...] 2017 r. w sprawie ustalenia D.L. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. w kwocie 60 zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "o.p.", art. 1 - 4 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 , poz. 617 ze zm.), powoływanej dalej uzasadnienia jako "u.p.r." oraz art. 7 pkt 10 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016, poz. 716 ze zm.), powoływanej jako "u.p.o.l." Powyższe rozstrzygnięcia zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Nakazem płatniczym Burmistrz Gminy ustalił należne od D.L. łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. w kwocie 60 zł, gdzie podatek rolny wyniósł 60 zł, natomiast podatek od nieruchomości 0 zł. Przedmiot opodatkowania stanowiły grunty orne o powierzchni 0,2281 ha i 0,3439 ha (przeliczeniowe 0,1711 ha), łąki i pastwiska o powierzchni 0,0886 ha (zwolnione) oraz nieużytki o powierzchni 572m2 (nieopodatkowane). D.L. nie zgadzając się z tak ustalonym zobowiązaniem pieniężnym złożył odwołanie od powyższej decyzji oraz od decyzji wydanej w stosunku do A.L. , w którym wyjaśnił, że cała ziemia stanowi nieużytki, bowiem jego sytuacja nie pozwala na wynajęcie sprzętu rolniczego. W odwołaniu wskazano, że matka podatnika A.L. , przekazała mu swoje nieruchomości na podstawie umowy dożywocia w dniu 9 lipca 2012 r., zatem nie powinna być obciążana podatkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym ustaliło, że z wykazu danych z rejestru gruntów i budynków wynika, że D.L. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni 0,7178 ha. Działka ta obejmuje 0,2281 ha gruntu oznaczonego jako IVb klasy, 0,3439 ha gruntu ornego V klasy oraz 0,0886 ha łąk i pastwisk V klasy, oprócz tego obszar 572 m2 stanowi nieużytek rolny. W oparciu o te dane organ I instancji ustalił wskazane wyżej łączne zobowiązanie podatkowe. Odnosząc się do podatku od nieruchomości wyjaśniono, że dotyczy on 527m2 gruntów wskazanej działki stanowiącej nieużytek. Nieużytki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości o czym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają zwolnieniu od podatku. Oznacza to, że podatnik jest zwolniony od tego podatku bo nie prowadzi na części działki stanowiącej nieużytek działalności gospodarczej. Wysokość podatku rolnego również została ustalona prawidłowo na podstawie art. 6 ust. 1 u.p.r. Odnosząc się do odpowiedzi podatnika na pismo zobowiązujące stronę do wyjaśnienia, czy wnosi o rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym, czy też wnosi o zastosowanie ulgi podatkowej, organ wskazał, że jeżeli podatnik nie jest w stanie uregulować należności może ubiegać się o umorzenie lub rozłożenie na raty zobowiązania. W skardze na powyższą decyzję D.L. zaskarżył w całości decyzje organów I i II instancji. Skarżący podkreślił, że jego matka została niesłusznie obciążona należnością podatkową, bowiem nie jest ona od 5 lat właścicielką nieruchomości. Skarżący wskazał na sprzeczności w decyzji dotyczące opodatkowania nieużytków, organ wskazał bowiem, że są one opodatkowane a następnie, że są zwolnione z podatku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek podniesione w skardze zarzuty są częściowo uzasadnione. Jako podstawę prawną orzeczenia organ wskazał art. 6c u.p.r. dotyczący łącznego zobowiązania pieniężnego. Przepis ten stanowi, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio (ust. 1). Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę (ust. 2). Stosownie do art. 6c ust. 1 u.p.r. do ustalenia przez organ podatkowy w jednej decyzji łącznego zobowiązania pieniężnego może dojść wówczas, gdy na osobie fizycznej ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy. Tym samym łączne zobowiązanie pieniężne może zostać wymierzone, gdy na tym samym podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z tytułu podatku rolnego oraz jednocześnie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego albo podatku rolnego oraz jednocześnie podatku od nieruchomości i podatku leśnego. W niniejszej sprawie skarżący jest właścicielem nieruchomości, której opodatkowanie jest uregulowane w różnych ustawach - u.p.r. oraz u.p.o.l. Skarżący jest właścicielem gruntów rolnych – działki nr [...]. Działka ta składa się z gruntów zakwalifikowanych jako grunty orne klasy IVb i klasy V, łąki lub pastwiska klasy V oraz nieużytki. W myśl art. 4 ust. 1 u.p.r. podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 3 ust. 1. u.p.r. podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, po spełnieniu określonych w ustawie warunków. W świetle natomiast art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego m.in. użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Skarżący podlega podatkowi rolnemu, bowiem jest zobowiązany do zapłaty podatku od gruntów rolnych klasy IVb, i od tych właśnie gruntów został skarżącemu wymierzony podatek. Wskazywana przez skarżącego okoliczność, że nie użytkuje on gruntów ornych klasy IVb z uwagi na brak sprzętu rolniczego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z przepisami prawa, dla wymiaru podatku nie jest bowiem w tym przypadku istotny fakt i sposób korzystania z nieruchomości, a jedynie jej klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków oraz okoliczność, że skarżący jest właścicielem nieruchomości. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), powoływanej dalej jako p.g.k., organ podatkowy jest związany przy wymiarze podatku zapisami w ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanych regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady, o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki w ewidencji wpisany jest określony sposób klasyfikacji gruntu, dopóty organ jest zobligowany do jego przyjmowania podczas ustalania rodzaju i wysokości podatku od tego gruntu. Odstępstwa od bezwzględnego związania zapisami ewidencji gruntów i budynków mogą dotyczyć wyłącznie informacji o względnej mocy wiążącej, tj. takich, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.), dotyczących przykładowo własności nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym. Drugą grupę stanowią dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, którymi organ podatkowy jest bezwzględnie związany. Organ podatkowy – przy wymiarze podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości związany jest zatem zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. W przedmiotowej sprawie, organy podatkowe dokonując wymiaru podatku zasadnie zatem odwołały się do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Biorąc pod uwagę treść art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. i przewidziane w nim zwolnienie nie doszło do powstania zobowiązania podatkowego w podatku rolnym od gruntów rolnych klasy V. Organ w wydanej decyzji prawidłowo nie wymierzył skarżącemu podatku w tym zakresie. W skład działki nr [...] wchodzą także nieużytki. Kwestię opodatkowania tego rodzaju nieruchomości reguluje u.p.o.l. Ustawa ta w art. 1a ust. 3 pkt 3 stanowi, że przez nieużytki rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. W art. 7 pkt 10 u.p.o.l. ustawodawca zwolnił od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ nie wymierzył skarżącemu podatku od tej części nieruchomości, bowiem skarżący nie prowadzi na nieużytku działalności gospodarczej. Skoro brak jest możliwości konkretyzacji zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, to należy przyjąć, że w efekcie nie zaistniały przesłanki do określenia skarżącemu zobowiązania łącznego, lecz do wymiaru tylko jednego podatku - rolnego. Jak słusznie wskazano w skardze, podatek od nieruchomości wynosi 0 zł, z uwagi na zwolnienie nieużytków z podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu, okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nakaz płatniczy jest normalną decyzją wymiarową w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 o.p., w której można wymierzyć więcej niż jeden podatek. Błędne określenie zobowiązania jako łącznego nie miało w niniejszej sprawie żadnego wpływu na zakres obowiązków strony i sposób ich wykonania. Uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania skutkowałoby orzeczeniem o obowiązku podatkowym skarżącego w tej samej wysokości, z tym zastrzeżeniem, że wydana decyzja nie zawierałaby dodatkowego jej określenia jako nakaz płatniczy. Zaistniałe naruszenie prawa nie wywarło zatem wpływu na określenie wynikającego z prawa materialnego obowiązku podatkowego, a w szczególności jego wysokość i sposób płatności. Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące zobowiązanie podatkowego jego matki A.L. zostaną ocenione w razie wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego, rozpoznającą odwołanie od decyzji podatkowej wydanej w stosunku do A.L. . Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło