I SA/Gd 1315/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.R. 0 przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 października 2011 r., Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Nadanym dnia 23 stycznia 2012 r. wnioskiem M.R. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w formularzu PPF wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem oraz małoletnią córką. Wnioskodawczyni osiąga dochód miesięczny z tytułu umowy zlecenia w wysokości około 1.000 zł netto, natomiast jej ojciec uzyskuje rentę w kwocie 1.100 zł netto. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jak również nie jest właścicielką nieruchomości. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni: oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez wnioskodawczynię oraz jej ojca w 2011 r. oraz stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów imiennych informacji o wysokości uzyskanych dochodów, zeznań podatkowych - jeżeli zostały już sporządzone), dokumentów potwierdzających źródła i wysokość dochodów uzyskanych przez wnioskodawczynię w okresie ostatnich trzech miesięcy (zaświadczenia od zleceniodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za ww. okres, umów zlecenia), dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych przez ojca wnioskodawczyni z tytułu renty, tj. ostatniego odcinka renty, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej ojca rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z wymienionych osób stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie pobierania przez wnioskodawczynię lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczeń opiekuńczych) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia lub zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość, oświadczenia w przedmiocie korzystania przez wnioskodawczynię lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia, oświadczenia wnioskodawczyni, czy otrzymuje alimenty na córkę, jeżeli tak dokumentu potwierdzającego ich aktualną wysokość (odpisu orzeczenia sądu, dowodów ich uiszczania, odpisu decyzji w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego), oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię lub jej ojca pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących aktualną wysokość wymagalnych zobowiązań wnioskodawczyni (wobec ZUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawczynię lub jej ojca kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych), dokumentów potwierdzających wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy na leczenie (pomoc lekarską i zakup leków). W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedłożono kopie informacji PIT-11 za 2011 r., zgodnie z którą jej dochód za ten rok wyniósł 7.534,05 zł, umów zlecenia z dnia 16 i 17 grudnia 2011 r., oświadczeń złożonych do ww. umów, kart szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy i rachunku z dnia 15 stycznia 2012 r. na kwotę 1320 zł brutto, wystawionego do umowy z dnia 17 grudnia 2011 r., odcinków przekazów pocztowych w kwotach 998,63 zł i 1097,03 zł, otrzymanych przez wnioskodawczynię 23 grudnia 2011 r. i 31 stycznia 2012 r. oraz przekazu pocztowego świadczenia jej ojca za luty 2012 r. w wysokości 1.178,97 zł, wystawionego na jej ojca potwierdzenia zapłaty z dnia 13 stycznia 2012 r. opłaty za gaz w wysokości 163,33 zł. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła w piśmie z dnia 13 lutego 2012 r., że bankowe konta firmowe, które posiada, są zablokowane przez urząd skarbowy, nie sporządziła zeznań podatkowych, ponieważ czeka na PIT z obecnego zakładu pracy. Podała również, że nie może dostarczyć oświadczenia taty i pozostałych dokumentów, ponieważ jej tata jest w szpitalu. Wskazała, że dokumenty te dośle w najbliższym czasie. Po rozpoznaniu wniosku, mając na uwadze dostarczone dokumenty źródłowe, postanowieniem z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1315/11 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Następnie, w dniu 6 marca 2012 r., wraz z pismem z dnia 28 lutego 2012 r., do tut. Sądu wpłynęły kolejne dokumenty źródłowe. M.R. nadesłała kserokopie: orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dna 6 marca 2009 r., wezwania do uregulowania należności objętych nakazem zapłaty, paragonów fiskalnych z aptek opiewające na łączną kwotę 365,86, informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2011 (PIT-11) sporządzoną przez A Sp. z o. o. [...] oraz potwierdzenie dokonania przelewu za energię. W kolejnym piśmie z dnia 8 marca 2012 r., do którego dołączono kserokopie wystawionych w dniu 23 tycznia 2012 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych O/Gdańsk zawiadomień o zajęciu oraz tytuły wykonawcze, skarżąca podniosła, że nie posiada żadnych środków finansowych. Wobec wniesienia sprzeciwu w/w postanowienie utraciło moc. W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca wyjaśniła, że wraz z pismami z dnia 28 lutego i 8 marca 2012 r. przedłożyła dokumenty wystarczające do oceny jej sytuacji materialnej. Wyjaśniła, że przekroczenie zakreślonych przez Sąd terminów było niezależne od niej, a spowodowane koniecznością oczekiwania na dokumenty źródłowe. Do sprzeciwu, oprócz niektórych dokumentów przedłożonych wcześniej dołączono kserokopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2011 (PIT-11) sporządzona przez B S.A., informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego (PIT-11A), wezwania do uregulowania należności objętych nakazem zapłaty, polecenia przekazu dot. opłaty za energię elektryczną (287,82 zł), zawiadomienia o wysokości opłat oraz paragonów fiskalnych dot. zakupów leków na łączną kwotę 361,53 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dla oceny zasadności złożonego przez skarżącą wniosku znaczenia nabierają postanowienia art. 246 w/w ustawy określające przesłanki przyznania prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 wskazywanej ustawy przyznanie prawa pomocy następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazuje, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Stąd też przedmiotowe przepisy stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy zasady, zgodnie z którą poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy powinno być wydane po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji finansowej strony, która złożyła wniosek o jego przyznanie Sąd po ponownym zbadaniu akt sprawy, w tym przedłożonych po wydaniu przez referendarza postanowienia z dnia 2 marca 2012 r. dokumentów źródłowych doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. M.R. wykazała bowiem w sposób dostateczny (oświadczenia zawarte w druku PPF, informacje PIT-11 i PIT-11A, zawiadomienia o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi, dokumenty uprawdopodabniające ponoszenie wydatków na leki, utrzymanie mieszkania), że poniesienie kosztów sądowych, pomimo niewysokiej kwoty może stanowić uszczerbek w utrzymaniu jej i rodziny na tle stałych wydatków i w relacji do uzyskiwanych przychodów nie objętych zajęciem. Sąd biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i znaczenie postępowania dla wnioskodawczyni, postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.