I SA/Gd 1316/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-01-26
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ nie zastosowała się w pełni do wezwania sądu o przedłożenie dodatkowych dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów. Brak pełnej dokumentacji uniemożliwił sądowi dokonanie rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni przedstawiła wstępne informacje o swoich wydatkach i dochodach. Sąd wezwał ją do przedłożenia szeregu dodatkowych dokumentów źródłowych w celu oceny jej stanu majątkowego. Skarżąca nie wykonała w pełni tego wezwania, przedkładając jedynie część wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 października 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2010r. J. G. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, iż miesięcznie wydaje ok. 1000 zł na opłacenie mediów, wyżywienie 2000-2500 zł, edukacje dzieci 1100 zł, utrzymanie domu 400-500 zł, koszty leczenia 350 – 450 zł. Wspólne gospodarstwo domowe skarżąca prowadzi z małżonkiem. Na utrzymaniu pozostaje troje dzieci ( 26 lat, 20 lat i 14 lat), dzieci nie uzyskują dochodów. Posiada dom o pow. 280 m2, działkę rolną o pow. 4 ha oraz grunt zabudowany o pow. 4000 m2. Skarżąca posiada także udziały w [...]. Wskazała, iż dochodem rodziny jest dochód z prowadzonej przez męża działalności w wysokości 5000 zł miesięcznie oraz renta skarżącej w kwocie 850 zł miesięcznie.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni pismem z dnia 31 grudnia 2010 r., zobowiązano ją do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania: odpisu z ewidencji działalności gospodarczej oraz dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) oraz kosztów uzyskania przychodów uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy, odpisu złożonego zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami oraz wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczej wraz z historią dokonanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy, przedstawienia ewidencji środków trwałych, ilości zatrudnianych osób; wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z ww. osób oświadczenia w tym przedmiocie, udokumentowania wysokości świadczenia rentowego żony; dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, inne) oraz wydatków związanych z zakupem leków, kształceniem dzieci, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego i jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących aktualną wartość udziałów posiadanych w innych firmach, złożenia oświadczenia w przedmiocie zobowiązań kredytowych posiadanych przez skarżącego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała zgłoszenie identyfikacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą z 19 stycznia 2011r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Przedstawiła dokumenty wykonania przelewu za szkołę córki Alicji z rachunku bankowego w MBanku na kwotę 800 zł miesięcznie. Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów dla [...] wynika, iż dochód za okres od 1 września do 30 listopada 2010r. wyniósł 28 850 zł. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego małżonka opiewa na kwotę 137.198,48 zł. Faktura za energię elektryczną za dwa miesiące wynosi 1688,48 zł; opłata za wywóz nieczystości 148,84 zł; rachunki za gaz na kwotę 1.328,85 zł i kwotę 1.486,99 zł; rachunek za telefon w TP 343,05 zł; rachunek za wodę i ścieki na kwotę 163,13 zł oraz rachunki za zakup leków i leczenie. Małżonek skarżącej złożył oświadczenie, iż posiada samochód osobowy marki Chevrolet AVEO rok prod. 2004r. o wartości około 10 tys. zł.
Skarżąca nie wykonała zobowiązania w zakresie przedstawienia odpisu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez małzonka, przedstawienia ewidencji środków trwałych i ilości zatrudnianych osób, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na nią pojazdów mechanicznych oraz dokumentów obrazujących aktualną wartość udziałów posiadanych w innych firmach i oświadczenia w przedmiocie zobowiązań kredytowych posiadanych przez skarżą. Nie można również uznać za rzetelne wykonanie zobowiązania do przedstawienia wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, gdyż na przykład przelew za szkołę córki wykonany został z rachunku w MBanku, a tego wyciągu nie przedstawiono.
Rozpatrując wniosek w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisów art. 246 § 1 pkt 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podzielić, pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Skarżąca jednak nie zastosowała się w pełni do wystosowanego wezwania bowiem nie przedstawiła wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.
Skarżąca, odpowiadając na wezwanie o dodatkowe informacje w sprawie swojej sytuacji finansowej, wykonała je wybiórczo, pomijając istotne elementy wezwania oraz zaniechała przedstawienia niektórych informacji dotyczących statusu majątkowego swojej rodziny, niemożliwe jest zatem dokonanie oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, co tym samym wiąże się z negatywnymi dla niego konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Nie można w żadnej mierze przyjąć, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślono na wstępie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane, te w sprawie niniejszej uznano za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło