I SA/Gd 1323/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. Ś. i J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok oddala skargę. ZASKARŻONĄ DECYZJĄ SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE DZIAŁAJĄC NA PODSTAWIE PRZEPISÓW: ART. 233 § 2 USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. - ORDYNACJA PODATKOWA (T.J. DZ. U. Z 2012 R., POZ. 749 ZE ZM.), ART. 2 UST. 1 PKT 1 I 2, ART. 3 UST. 1 PKT 1, ART. 4 UST. 1 PKT 1 I 2, ART. 6 UST. 6 I 7 USTAWY Z DNIA 12 STYCZNIA 1991 R. O PODATKACH I OPŁATACH LOKALNYCH (T.J. DZ. U. Z 2010 R., NR 95, POZ. 613 ZE ZM.), ART. 21 UST. 1 USTAWY Z DNIA 17 MAJA 1989 R. PRAWO GEODEZYJNE I KARTOGRAFICZNE (T.J. DZ. U. Z 2010 R., NR 193, POZ. 1267 ZE ZM.), ART. 6C USTAWY O PODATKU ROLNYM (DZ. U. Z 2006 R., NR 136, POZ. 969) ORAZ § 1 PKT 1 PKT D) ORAZ PKT 2 LIT. E) UCHWAŁY RADY GMINY [...] Z DNIA 9 LISTOPADA 2011 R., NR [...] W SPRAWIE OKREŚLENIA WYSOKOŚCI STAWEK PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2012 R. (DZ. URZ. WOJ. POM. Z 2011 R., NR 165, POZ. 3492), PO ROZPATRZENIU ODWOŁANIA Z. I J.Ś., OD DECYZJI WÓJTA GMINY DZ. Z DNIA 23 STYCZNIA 2012 R., USTALAJĄCEJ Z.Ś. WYSOKOŚĆ ŁĄCZNEGO ZOBOWIĄZANIA PIENIĘŻNEGO ZA 2012 R. W KWOCIE 1.154 ZŁ, UTRZYMAŁO ZASKARŻONĄ DECYZJĘ W MOCY. PODSTAWĄ ROZSTRZYGNIĘCIA BYŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY I PRAWNY: Decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r. Wójt Gminy Dz. ustalił Z. Ś. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2012 r. w wysokości 1.154 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej informacji, ewidencji gruntów, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. Grunty posiadane przez podatnika opodatkowane zostały stawką jak za grunty letniskowe, budynki natomiast - stawką jak za budynki pozostałe (budynki rekreacji indywidualnej i pozostałe budynki usytuowane na terenach budownictwa mieszkaniowego). W dniu 19 marca 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło odwołanie Z. i J.Ś. od wskazanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji. W odwołaniu wskazano, że dom letniskowy budowany był z zamiarem przystosowania go do stałego zamieszkiwania. W pozwoleniu na budowę przedmiotowy budynek określono jako letniskowy, ponieważ takie były wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obecnie na tym terenie nie obowiązuje żaden plan. Od 2008 r. w budynku zamieszkuje stale J.Ś., przy czym nie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. [...] Kolegium uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja została zaskarżona przez podatników. W wyniku rozpoznania skargi WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. I SA/Gd 91/13 uchylił decyzję Kolegium i sformułował zalecenia co do dalszego postępowania w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że o tym z jakiego rodzaju gruntem czy budynkiem mamy do czynienia w sprawie podatkowej, decydują zapisy w ewidencji gruntów i budynków. W OCENIE ORGANU ODWOŁAWCZEGO ZARZUTY ODWOŁANIA NIE ZASŁUGUJĄ NA UWZGLĘDNIENIE, GDYŻ PODSTAWĄ ZAKWALIFIKOWANIA BUDYNKU DO OPODATKOWANIA JEST JEGO KWALIFIKACJA W EWIDENCJI GRUNTÓW I BUDYNKÓW. W NINIEJSZEJ SPRAWIE SPORNY BUDYNEK MA OZNACZENIE "INNY NIEMIESZKALNY" ZATEM WINIEN BYĆ OPODATKOWANY STAWKĄ W WYSOKOŚCI 7,36 ZŁ/M2 PRZEWIDZIANĄ DLA BUDYNKÓW REKREACJI INDYWIDUALNEJ I POZOSTAŁYCH BUDYNKÓW USYTUOWANYCH NA TERENACH BUDOWNICTWA LETNISKOWEGO. ORGAN WSKAZAŁ PONADTO, ŻE W SPRAWIE NIE BUDZI NAJMNIEJSZYCH WĄTPLIWOŚCI, ŻE PRZEDMIOTOWY BUDYNEK WZNIESIONO JAKO LETNISKOWY, O CZYM ŚWIADCZĄ: DECYZJA WÓJTA GMINY DZ. Z DNIA 2 GRUDNIA 1998 R. O POZWOLENIU NA BUDOWĘ BUDYNKU NA DZIAŁKACH [...] W R., PISMO POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W K. Z DNIA 8 LUTEGO 2008 R. O BRAKU SPRZECIWU W PRZYSTĄPIENIU DO UŻYTKOWANIA BUDYNKU LETNISKOWEGO I ZBIORNIKA NA ŚCIEKI NA TYCHŻE DZIAŁKACH, PROTOKÓŁ KONTROLI PRZEPROWADZONEJ PRZEZ ORGAN PODATKOWY W DNIU 17 LISTOPADA 2010 R. Z wskazanych wyżej względów podnoszone przez odwołujących okoliczności nie stanowią, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przesłanek uznania przedmiotowego budynku za budynek mieszkalny. Skoro zgodnie z ewidencją gruntów i budynków nie jest on budynkiem mieszkalnym, a dokumentacja budowlana świadczy o jego letniskowym przeznaczeniu, nie ma podstaw do uznania, że ma charakter mieszkalny. W związku z tym został on prawidłowo opodatkowany stawką jak za budynek rekreacji indywidualnej. Natomiast działki nr [...] o pow. 1.695 m2 zadeklarowane zostały przez podatników jako tereny letniskowe i oznaczone zostały w ewidencji gruntów i budynków jako "Bi", co oznacza "inne tereny zabudowane". Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawki podatku w wysokości 0,43 zł/1 m2 dla gruntów letniskowych i 7,36 zł/1 m2 powierzchni użytkowej budynków rekreacji indywidualnej i pozostałych budynków usytuowanych na terenach budownictwa letniskowego zgodnie z § 1 pkt 1 lit. d) oraz pkt 2 lit. e) uchwały Rady Gminy Dz. z dnia 9 listopada 2011 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2012 r. Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do poprzedniej decyzji Kolegium i wyroku WSA w Gdańsku wskazując, że uchylając decyzję przy poprzednim rozpoznaniu sprawy Kolegium stwierdziło, że musi to nastąpić z powodów formalnych. Chodziło o konieczność ustalenia zobowiązania wobec drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości, J.Ś., z uwagi na fakt, że małżeńską umową majątkową zawartą w trakcie roku podatkowego, małżonkowie rozszerzyli wspólność na nieruchomość, która wcześniej stanowiła majątek odrębny Z. Ś.. Orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie decyzji z tego powodu nie jest zasadne, albowiem decyzja ma charakter łącznego zobowiązania pieniężnego, które doręcza się jednemu współwłaścicielowi. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie jest uprawnione rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej J.Ś. na zobowiązanie dotyczące całego okresu rozliczeniowego. Mając na uwadze powyższe, wiążące Kolegium zalecenia Sądu, uznało ono, że właściwym rozstrzygnięciem w sprawie jest utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Jako że nakaz płatniczy, zgodnie z art. 6c ust. 2 u.p.r. wystarczy doręczyć jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości, w niniejszej sprawie doręczenie go Z. Ś. odpowiadało wymogom prawa. Stosownie bowiem do art. 92 § 1 ordynacji podatkowej odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania powstające w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 2 są tylko ci podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Jednak od tej reguły ustawodawca wprowadził wyjątki. Zasady przewidzianej w § 1 art. 92 nie stosuje się do podatników ponoszących solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 2, jeżeli pobierane są one w formie łącznego zobowiązania pieniężnego (art. 92 § 2 ordynacji podatkowej). W tym przypadku zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą zgodnie z odrębnymi przepisami wystawia się decyzję (nakaz płatniczy). Taką sytuację reguluje art. 6c u.p.r. Specyfiką nakazu płatniczego jako decyzji wymiarowej jest to, że przy współwłasności gruntów może być ona wystawiona na któregokolwiek ze współwłaścicieli, chyba że gospodarstwo rolne prowadzi w całości jeden z nich, wówczas nakaz powinien być wystawiony na tego ze współwłaścicieli, który prowadzi gospodarstwo. W przypadku współwłaścicieli, do których nie znajduje zastosowania nakaz płatniczy, decyzja wymiarowa musi być wystawiona na każdego z nich i każdemu musi zostać doręczona. Stosując zatem art. 92 § 2 ordynacji podatkowej i art. 6c u.p.r. wystarczy doręczyć decyzję (nakaz płatniczy) osobie, na którą akt ten jest wystawiany. Skutkiem takiego doręczenia jest powstanie solidarnego zobowiązania pozostałych podmiotów (współwłaścicieli), którym zgodnie z istotą łącznego zobowiązania pieniężnego nie doręcza się decyzji podatkowej powołującej do życia zobowiązaniowy stosunek prawny. Skargę na powyższą decyzję wnieśli Z. i J.Ś. zarzucając jej naruszenie ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, oraz ustawy z dnia 17 marca 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) Dz. U. z dnia 23 grudnia 2010 r. art. 61 ustawy o statystyce publicznej, wprowadzonej wprowadzone w trybie określonym ustawą powołaną w art. 60. NA TEJ PODSTAWIE SKARŻĄCY WNIEŚLI O UCHYLENIE DECYZJI W CAŁOŚCI. W UZASADNIENIU SKARGI SKARŻĄCY PODNIEŚLI, ŻE SKO NIE UWZGLĘDNIŁO FAKTU, ŻE DOM BUDOWANY BYŁ Z ZAMIAREM PRZYSTOSOWANIA GO DO STAŁEGO ZAMIESZKANIA. W POZWOLENIU NA BUDOWĄ PRZEDMIOTOWY BUDYNEK OKREŚLONO JAKO LETNISKOWY, PONIEWAŻ TAKIE BYŁY WYMOGI MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO. OBECNIE OD 2003 ROKU NA TYM TERENIE NIE OBOWIĄZUJE ŻADEN PLAN ZAGOSPODAROWANIA. OD 2008 ROK W DOMU TYM ZAMIESZKUJE NA STAŁE J.Ś. - WSPÓŁWŁAŚCICIEL. SKO NIE UWZGLĘDNIŁO OKOLICZNOŚCI, IŻ WYBUDOWANY DOM JEST Z ISTOTY DOMEM MIESZKALNYM CAŁOROCZNYM, PEŁNIĄCYM TAKĄ FUNKCJĘ Z UWAGI NA FAKT STAŁEGO W NIM ZAMIESZKIWANIA. ORZECZNICTWO NSA W WIELU ORZECZENIACH STANOWI, ŻE O WYSOKOŚCI STAWEK PODATKOWYCH DECYDOWAĆ POWINIEN SPOSÓB WYKORZYSTANIA BUDYNKU ORAZ SPEŁNIENIE WARUNKÓW DO STAŁEGO ZAMIESZKANIA, WYMAGANYCH PRZEZ PRZEPISY PRAWA BUDOWLANEGO. Przedmiotowy dom z uwagi na sytuację rodzinną służy do zaspokojenia własnych podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wakacyjnych) i winien być zaliczony do budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 61 ustawy o statystyce publicznej). Dział 11 wyszczególnienie POKB 1110 cyt: "Budynki mieszkalne jednorodzinne. Klasa obejmuje: domki wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach, domy letnie itp." Z powyższego wynika że budynki letniskowe zaliczane są do budynków mieszkalnych i powinny zostać oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako budynki mieszkalne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygając zaistniały spór wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin, m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i pozostałych. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organy podatkowe z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane w ewidencji gruntów i budynków. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że posiadany przez skarżących budynek został ujawniony w ewidencji budynków i gruntów jako budynek "inny niemieszkalny" (decyzja o pozwoleniu na budowę mówi natomiast o "budynku letniskowym"). Zatem prawidłowo organy podatkowe ustaliły charakter spornego budynku w oparciu o dane z ewidencji. Odnosząc się do zarzutów skargi z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że sporny budynek mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego" i służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych zameldowanego tam J.Ś. i te ustalenia powinny stanowić podstawę klasyfikacji budynku, to należy stwierdzić, że argumenty te mogą odnosić się jedynie do sytuacji gdy dany budynek nie jest wpisany do ewidencji. W takim wypadku - jak słusznie zauważyli skarżący - organy podatkowe mają obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia rzeczywistej funkcji budynku. Jeżeli jednak budynek jest wpisany w ewidencji, to dane z ewidencji są dla organu podatkowego wiążące, przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Zasada ta potwierdzona została w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z 27 kwietnia 2009 r. II FPS 1/09 oraz w wyrokach z: 22 września 2009 r. II FSK 542/08, 20 maja 2010 r., II FSK 63/09, 27 maja 2010 r., II FSK 18009. W ww. wyroku z 22 września 2009 r. II FSK 542/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że zasada swobodnej oceny dowodów (określona w art. 191 O.p.) "doznaje niekiedy ograniczenia - w pewnych wypadkach ustawodawca wprowadza bowiem pewne elementy legalnej oceny dowodów, wskazując w konkretnej normie walor określonego środka dowodowego. (...) W przypadku podatku od nieruchomości takim odstępstwem od zasady swobodnej oceny dowodów jest powołany wyżej art. 21 p.g.k., nakazujący przy wymiarze podatku uwzględniać dane z ewidencji gruntów i budynków". Dopiero jeżeli danych tych brakuje, "przeznaczenie i funkcję użytkową budynku wykazywać można wszelkimi prawnie dopuszczalnymi dowodami, w tym również za pomocą dowodów z decyzji o pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie, będących dowodami z dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p.". Mając na uwadze powyższe, zbędnym było, zdaniem Sądu, podejmowanie przez organ podatkowy dodatkowych czynności mających na celu ustalenie funkcji tego budynku. Sąd zwraca dodatkowo uwagę, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit., a ustawy przewidujący najniższą, preferencyjną jeśli chodzi o budynki, stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budynków mieszkalnych lub ich części nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem byłoby to bowiem odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania. Do podobnych rezultatów doprowadzić może również wykładnia celowościowa. Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem typu majątkowego, jednakże ustawodawca z przyczyn społecznych i gospodarczych niektóre grupy nieruchomości opodatkować chciał stawkami niższymi. Sąd nie stwierdził także naruszenia prawa w pozostałym zakresie zaskarżonej decyzji, tj. w zakresie opodatkowania gruntów. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, nie stwierdzając przy tym, by zarzuty w niej podniesione zasadnie podważały trafność ustaleń i ocen dokonanych przez organ, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). DSZ