I SA/Gd 1326/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 27 marca 2015 r. określił M.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes-Benz GL o numerze nadwozia [...] w wysokości: [...] zł. Decyzja (zawierająca pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania), została doręczona stronie zastępczo - w dniu 16 kwietnia 2015 r. W związku z powyższym termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 30 kwietnia 2015 r. Na prośbę strony w dniu 11 maja 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał kserokopię przedmiotowej decyzji. W dniu 12 maja 2015 r. w Kancelarii Urzędu Celnego podatnik złożył osobiście odwołanie od decyzji z dnia 27 marca 2015 r. Odwołanie strony było opatrzone datą 11 maja 2015 r. W dniu 9 czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W dniu 12 czerwca 2015 r. strona odebrała przedmiotowe postanowienie w placówce pocztowej. W dniu 24 czerwca 2015 r. do Izby Celnej ponownie wpłynęło odwołanie strony wraz z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania datowane na dzień 13 czerwca 2015 r., nadane w placówce pocztowej w dniu 15 czerwca 2015 r. Do wniosku podatnik załączył zaświadczenie z dnia 10 kwietnia 2015 r. o zmianie zameldowania oraz zdjęcie, które zdaniem strony dokumentuje fakt, iż w chwili doręczenia decyzji strona przebywała poza granicami kraju. Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. zwrócił się z pytaniem do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego czy strona dokonała zmiany meldunku zamieszkania osobiście czy przez pełnomocnika. W dniu 29 czerwca 2015 r. wpłynęło pismo potwierdzające fakt, iż strona dokonała czynności meldunkowej osobiście. Mając powyższe ustalenia na uwadze Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazano, że w rozpatrywanej sprawie strona dwukrotnie złożyła odwołanie tj. pismem z dnia 11 maja 2015 r. (złożone osobiście w dniu 12 maja 2015 r.) oraz pismem z dnia 13 czerwca 2015 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu 15 czerwca 2015 r.). Do pierwotnego odwołania złożonego 12 dni po ustawowym terminie strona nie załączyła jednakże wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, co jest elementarnym warunkiem rozważenia przez organ zasadności przywrócenia terminu na wniesienie odwołania. W odniesieniu do deklarowanego przez stronę pobytu na terenie Niemczech w okresie awizowania przesyłki tj. od 2 kwietnia 2015 r. do 16 kwietnia 2015 r. (na potwierdzenie czego strona załączyła płytę CD wraz z wydrukiem zdjęcia), organ podatkowy zweryfikował przedstawione dowody i zauważył, iż we właściwościach płyty CD odczytać można, iż zdjęcie de facto w żaden sposób nie dokumentuje pobytu strony w Niemczech w deklarowanym okresie, ponieważ wykonane zostało w dniu 19 kwietnia 2015 r. o godz. 17:09. Podkreślono, iż w dniu 29 czerwca 2015 r. wystosowano pismo do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego z prośbą o weryfikację, czy w dniu 10 kwietnia 2015 r. strona dokonała zgłoszenia zameldowania na pobyt stały w lokalu przy A. w G. osobiście czy za pośrednictwem pełnomocnika. W tym samym dniu uzyskano odpowiedź, iż strona dokonała osobiście przedmiotowej czynności, w dowód czego uzyskano kserokopię wniosku zgłoszeniowego datowanego na dzień 10 kwietnia 2015 r., opatrzonego własnoręcznym podpisem strony. W związku z powyższymi ustaleniami Dyrektor Izby Celnej ustalił, iż podatnik w piśmie z dnia 13 czerwca 2015 r. stanowiącym wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania podał nierzetelne informacje. Wskazano, że zgodnie z przepisem art. 162 Ordynacji podatkowej w ciągu 7 dni od tego momentu ustania przyczyny winno się złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Hipotetycznie rozważając sporną kwestię zauważono, iż przyjmując nawet jako początek 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi - tj. dzień 11 maja 2015 r. (odbiór osobisty decyzji w Urzędzie Celnym), strona stosowny wniosek wysłała dopiero w dniu 15 czerwca 2015 r. (wpływ do Kancelarii Urzędu Celnego w dniu 17 czerwca 2015 r.), a więc dopiero 35 dnia od momentu ustania przyczyny. Jak wskazuje się w art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia przyczyny uchybienia terminowi. Z wniosku o przywrócenie terminu z dnia 13 czerwca 2015 r. (nadanym 15 czerwca 2015 r.) wynika, że podatnik składając pismem z dnia 13 czerwca 2015 r. odwołanie miał świadomość uchybienia terminowi do jego złożenia, a więc sam wniosek o przywrócenie terminowi został złożony ze znacznym opóźnieniem, co wykluczało jego uwzględnienie. W dniu 14 sierpnia 2015 r. do Izby Celnej wpłynęła skarga strony. Skarżący zarzucił w skardze naruszenie 1) art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) poprzez brak przywrócenia terminu w sytuacji, gdy skarżący złożył prawidłowo i terminowo wniosek o przywrócenie terminu i uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, 2) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie nie swobodnej, lecz dowolnej oceny dowodów przez organ, które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania poprzez ustalenie przez Dyrektora Izby Celnej, iż doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 marca 2015 r. nastąpiło zastępczo w dniu 16 kwietnia 2015 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie taka sytuacja nie nastąpiła, gdyż doręczenie decyzji faktycznie miało miejsce w dniu 11 maja 2015 r. oraz poprzez ustalenie, że skarżący nie zachował terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego przez ustalenie, że termin ten rozpoczął bieg z dniem 11 maja 2015 r., w sytuacji gdy skarżący złożył wniosek z zachowaniem terminu, gdyż z początkiem biegu tego terminu był dzień 12 czerwca 2015 r.; 3) rażące naruszenie zasady legalizmu działania organów podatkowych, wyrażonej w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do podatnika do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak poinformowania skarżącego o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podczas faktycznego odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 marca 2015 r. - w dniu 11 maja 2015 r.; 4) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 122 w zw. z art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności ustalenia czy skarżący miał świadomość uchybienia terminu do wniesienia odwołania i został prawidłowo pouczony o prawach przysługujących stronie postępowania; 5) złamanie zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości na korzyść podatnika zasad w zawartych w art. 120, w art. 121 § 1 oraz w art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący wniósł o: uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 lipca 2015 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 marca 2015 r. o określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes-Benz GL w wysokości [...] zł; jak też o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 24 czerwca 2015 r., od decyzji z dnia 27 marca 2015 r. oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd wskazuje, że nie ma w sprawie wątpliwości co do aktu, który został objęty skargą. Z jej wniosków i uzasadnienia bezspornie wynika, że dotyczy ona postanowienia Dyrektora Izby Celnej z 1 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ten rodzaj zaskarżonego rozstrzygnięcia uprawniał Sąd do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym i wydania wyroku w trybie uproszczonym (art. 119 § 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Przechodząc do sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazując na zapisy art. 162 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, natomiast jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy - art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej. Analizując chronologię zdarzeń przedmiotowego postępowania wskazać należy, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 marca 2015 r. została doręczona stronie zastępczo - w dniu 16 kwietnia 2015 r. W związku z powyższym termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 30 kwietnia 2015 r. Skuteczność doręczenia decyzji jest zasadniczym aspektem niniejszego postępowania, albowiem wobec braku skutecznego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania, a skoro tak to nie może on zostać przekroczony, a w konsekwencji również przywrócony stosownie do treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem skuteczne doręczenie decyzji stanowi kwestię, której rozstrzygnięcie wpływa na ocenę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bowiem jak wynika z treści skargi, strona twierdzi, że wskutek błędu organu pierwszej instancji (zapewne braku wiedzy o nowym adresie, o którym nie powiadomiła organu) sporna decyzja nie została jej doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, co zarazem w jej ocenie przesądza o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Analiza akt sprawy nie potwierdza zasadności zarzutów skarżącego. Doręczenia przesyłki dokonano skutecznie, bez naruszenia przepisów postępowania w zakresie doręczeń. Zgodnie z przepisami Rozdziału 5 Działu IV Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza pisma m.in. za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144), na wskazane miejsce zamieszkania adresata (art. 148 § 1). W razie niemożności doręczenia pisma w ww. sposób, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając dwukrotnie o tym fakcie adresata. Przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej (art. 150). Niniejsza przesyłka awizowana została dwukrotnie tj. w dniu 2 kwietnia 2015 r., a następnie 10 kwietnia 2015 r., natomiast 17 kwietnia 2015 r. nastąpił zwrot do nadawcy czyli Naczelnika Urzędu Celnego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Należy przy tym przypomnieć treść art. 146 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę, natomiast w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Jak wynika z akt sprawy, na prośbę strony w dniu 11 maja 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał kserokopię przedmiotowej decyzji. Należy zwrócić uwagę, że podczas tej wizyty skarżący nie poinformował o zmianie adresu, a uczynił to dopiero w czerwcu 2015 r. Istotne jest też, że odbierał korespondencję pod ,,starym adresem". W dniu 12 maja 2015 r. w Kancelarii Urzędu Celnego podatnik złożył osobiście odwołanie od decyzji z dnia 27 marca 2015 r., co wskazuje, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spóźniając się z wysłaniem odwołania o 12 dni, od przysługującego jej ustawowego terminu liczonego od dnia 30 kwietnia 2015 r. Dodatkowo wskazać należy, iż strona do odwołania datowanego na dzień 11 maja 2015 r. nie załączyła odrębnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ani też nie postulowała o to w treści odwołania. W dniu 9 czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W dniu 12 czerwca 2015 r. strona odebrała przedmiotowe pismo w placówce pocztowej. W dniu 24 czerwca 2015 r. do Izby Celnej ponownie wpłynęło odwołanie strony wraz z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania datowanym na dzień 13 czerwca 2015 r. oraz z załączonym zaświadczeniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. o zmianie zameldowania i zdjęciem, które zdaniem strony potwierdza fakt, iż w chwili doręczenia decyzji przebywała poza granicami kraju. W odniesieniu do deklarowanego przez stronę pobytu na terenie Niemczech w okresie awizowania przesyłki tj. od 2 kwietnia 2015 r. do 16 kwietnia 2015 r. (na potwierdzenie czego strona załączyła płytę CD wraz z wydrukiem zdjęcia) uznano, iż zdjęcie de facto w żaden sposób nie dokumentuje pobytu strony w Niemczech w deklarowanym okresie, ponieważ wykonane zostało w dniu 19 kwietnia 2015 r. o godz. 17:09, a więc po okresie awizowania przesyłki pocztowej, a skarżący składając osobiście wniosek o zmianę zameldowania 10 kwietnia 2015 r. przebywał w Polsce. W związku z powyższymi ustaleniami Dyrektor Izby Celnej prawidłowo uznał, iż podatnik w piśmie z dnia 13 czerwca 2015 r. stanowiącym wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania podał nierzetelne informacje. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221). Według nauki, uprawdopodobnienie, pojmowanie jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, niedający pewności, ale wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje, zamiast udowadniania go. Jest to środek zwolniony z formalizmu zwykłego postępowania dowodowego - ma na celu przyspieszenie postępowania w sprawie. Jednakże od swobodnej oceny organu podatkowego zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które skarżący się powołuje. W niniejszym postępowaniu zdaniem Sądu taka sytuacja nie wystąpiła. Zgodnie z przepisem art. 162 Ordynacji podatkowej w ciągu 7 dni od tego momentu ustania przyczyny winno się złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przyjmując nawet jako początek 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi - tj. dzień 11 maja 2015 r. (odbiór osobisty decyzji w Urzędzie Celnym), strona stosowny wniosek wysłała dopiero w dniu 15 czerwca 2015 r. (wpływ do Kancelarii Urzędu Celnego w dniu 17 czerwca 2015 r.), a więc dopiero 35 dnia od momentu ustania przyczyny. Z wniosku o przywrócenie terminu z dnia 13 czerwca 2015 r. wynikało, że podatnik składając pismem z dnia 13 czerwca 2015 r. odwołanie miał świadomość uchybienia do jego złożenia, a więc sam wniosek o przywrócenie terminowi został złożony ze znacznym opóźnieniem, co wyklucza jego uwzględnienie. W ocenie Sądu wydane w sprawie rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa powołanych w skardze. Nie można bowiem uznać, że doszło do naruszenia procedury podatkowej w zakresie wskazanym przez stronę skarżącą. Twierdzenia strony zostały poddane analizie i ocenie, a czynnościom tym nie można zarzucić wadliwości. To, że treść zaskarżonego orzeczenia nie odpowiada oczekiwaniom strony, nie oznacza naruszenia zasady legalizmu i zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Subiektywne przekonanie o zasadności własnych zarzutów nie musi bowiem mieć odzwierciedlenia w obowiązującym prawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, o czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł w wydanym wyroku. DSz