I SA/Gd 1327/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...], [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie przepisów art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "O.p.") stwierdził, że odwołanie złożone przez J. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy ograniczenia w pełnym zakresie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2016 roku, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stronie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w roku 2016 z tytułu wykonywania pracy najemnej, z uwagi na fakt, że nie uprawdopodobniono wszystkich, niezbędnych okoliczności. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja została przesłana na adres elektroniczny pełnomocnika strony w dniu 22 kwietnia 2016 r., którą odebrano w dniu 25 kwietnia 2016 r. Zatem określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 maja 2016 r. (14 dni od dnia doręczenia ww. decyzji). W dniu 14 czerwca 2016 r. do siedziby Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo datowane na dzień 9 czerwca 2016 r. (nadane w UP w tym samym dniu) zatytułowane "Uzupełnienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 kwietnia 2016 r." wskazując na uzupełnienie odwołania z dnia 1 maja 2016 r. Naczelnik US pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. poinformował organ II instancji oraz pełnomocnika o wpływie pisma "uzupełnienie odwołania" wskazując, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 maja 2016 r., jednakże odwołanie nie zostało złożone. Załączono także pismo pełnomocnika dotyczące uzupełnienia odwołania. Ustosunkowując się do pisma Naczelnika US pełnomocnik strony w piśmie z dnia 30 czerwca 2016 r. wskazał, że: "odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 1 maja 2016 roku. Na potwierdzenie powyższego przesłano odwołanie od decyzji z dnia 1 maja 2016 roku, potwierdzenie nadania - kserokopię strony książki nadawczej Kancelarii z dnia 1 maja 2016 roku oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej potwierdzający, że odwołanie zostało doręczone." Ponadto pełnomocnik wskazał, że ze względu na problemy techniczne platformy ePUAP, odwołanie od decyzji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 1 maja 2016 roku oraz wskazano przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczący nadania pisma. Pełnomocnik do niniejszego pisma dołączył: odwołanie od decyzji z dnia 1 maja 2016 roku, potwierdzenie nadania-kserokopię strony z książki nadawczej Kancelarii z dnia 1 maja 2016 roku, wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej. Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia 14 lipca 2016 r., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przesłanie akt niniejszej sprawy oraz odniesienie się do sytuacji na okoliczność wpływu odwołania strony do organu I instancji. W odpowiedzi na powyższe Naczelnik US poinformował, że do dnia 22 lipca 2016 r. nie odnotowano wpływu odwołania wniesionego przez stronę, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 kwietnia 2016 r. Ponadto jedynym pismem odnoszącym się do wskazanej decyzji, złożonym w organie I instancji było pismo z dnia 9 czerwca 2016 r. zatytułowane "Uzupełnienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 kwietnia 2016 r." Następnie organ I instancji odniósł się do wyjaśnień pełnomocnika wskazując, że zgodnie z art. 1 pkt 1e i pkt 2 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tj. z dnia 19 grudnia 2014 r., Dz. U. z 2015 r., poz. 90) dniem wolnym od pracy jest m.in. 1 maja - Święto Państwowe oraz niedziele - w 2016 roku dzień 1 maja przypadł w niedzielę. Naczelnik US nie neguje faktu, że Kancelaria pełnomocnika strony mogła być w tym dniu czynna, jednakże trudno jest uznać aby jakakolwiek placówka pocztowa Poczty Polskiej była czynna w tym dniu i można by nadać w niej korespondencję. Odnosząc się do przesyłki nr [...], nadanej w dniu 2 maja 2016 r. w G. za pośrednictwem Poczty Polskiej wskazano, że zawierała ona wyłącznie: PIT-36 za 2015 r. Państwa A. i J. J. (wraz z załącznikami PIT/O, P1T/ZG - po jednym egzemplarzu, łącznie na 6 kartach), dokument UPL-1P (2 szt. na 2 kartach), pełnomocnictwo z dnia 27 października 2015 r. udzielone przez Pana J. J. dla radcy prawnego M. R. (na 1 karcie), - pełnomocnictwo z dnia 5 lutego 2016 r. udzielone przez Panią A. J. dla radcy prawnego M. R. (na 1 karcie), dokumenty będące wydrukami komputerowymi transakcji złożonej przez usługi bankowości elektronicznej w dniu 29 kwietnia 2016 r. dotyczące opłaty skarbowej od pełnomocnictw (2 karty). Łącznie korespondencja ta zawierała 12 kart formatu A4, złożonych na pół, umieszczonych w kopercie formatu C5 (koperta zwykła, niewzmacniana, nieposzerzana). Do niniejszego pisma załączono kserokopie ww. dokumentów. Ponadto wpływ korespondencji odnotowano w wewnętrznym programie "Biblioteka Akt", w której nie odnotowano wpływu odwołania od decyzji Naczelnika US z dnia 22 kwietnia 2016 r., jak wynika z wydruku ww. programu. Dyrektor Izby Skarbowej mając na uwadze wyjaśnienia pełnomocnika oraz stanowisko organu I instancji stwierdził: - dzień 1 maja jest Świętem Państwowym - Święto Pracy - który w roku 2016 r. przypadł w niedzielę, zatem nadanie przesyłki w placówce pocztowej w tym dniu tj. 1 maja 2016 r. było niemożliwe, - ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. wynika, że placówka pocztowa, którą pełnomocnik wskazuje jako miejsce nadania odwołania ([...]), w dni świąteczne jest nieczynna. Ponadto wskazywanie pełnomocnika na przesyłkę nr [...] jest sprzeczne z wyjaśnieniami z dnia 30 czerwca 2016 r., którą nadano w dniu 2 maja 2016 r. Organ II instancji zwrócił uwagę na objętość ww. przesyłki, która zawierała 22 karty jak wskazał organ I instancji. Natomiast odwołania wnoszone za pośrednictwem pełnomocnika strony przekraczają ilość 10 kart a ponadto przesyłane są wraz z jego odpisem (łącznie minimum 20 kart). Zatem wątpliwym jest, aby kopercie formatu C5 (koperta zwykła, niewzmacniana, nieposzerzana) można było zmieścić ponad 40 kart złożonych na pół w takim formacie i rodzaju koperty. Wobec powyższego stanu faktycznego i prawnego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie - "Uzupełnienie odwołania" - złożone w dniu 9 czerwca 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Końcowo organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W kontekście powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że strona uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia odwołania i nie złożyła wniosku o jego przywrócenie. Zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, strona skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez podjęcie przez organ podatkowy działań niezgodnych z przepisami prawa, poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wszystkich niejasności organów oraz uporczywe twierdzenie, że brak dowodów potwierdzających, że podatnik wniósł w terminie odwołanie poprzez podjęcie przez organ podatkowy działań, które nie zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 2. art. 180 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez: - niedopuszczenie jako dowodu w sprawie wyjaśnień przedstawionych przez podatnika w toku prowadzonego postępowania, w tym kopii książki nadawczej; - poprzez wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ na skutek pseudointerpretacji dokonanej na podstawie własnej oceny i uznania organu; - niewyczerpujące i nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego przez podatnika; - dokonanie przez organ oceny dowodów w sposób dowolny, nielogiczny, nierzetelny i niespójny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie. Skład orzekający, mając świadomość, że rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy ma charakter ewaluacyjny (czy wręcz polemiczny), gdyż sprowadza się de facto do rozstrzygnięcia spornej między stronami kwestii czy przesyłka nadana przez pełnomocnika strony skarżącej w dniu 2 maja 2016 r. zawierała odwołanie od decyzji organu I instancji z 22 kwietnia 2016 r., czy też nie, oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał argumenty podnoszone przez stronę za przekonujące i wiarygodne. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę na znajdujący się w aktach sprawy wydruk z internetowej strony śledzenia przesyłki pocztowej o nr [...], z którego wynika, że przesyłka ta miała masę 0,35 kg. Przesyłka ta zawierała natomiast: - przyjmując twierdzenie organu – 12 kart (a nie jak wskazał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu 22 karty), tj. PIT-36 – 6 kart, dokument UPL-1P – 2 karty, dwa pełnomocnictwa – 2 karty i potwierdzenia dokonania opłaty skarbowej – 2 karty; - przyjmując twierdzenie strony – co najmniej 29 kart, tj. 12 kart jak wyżej, odwołanie plus jego odpis – 2 x 8 kart, lista interpretacji indywidualnych – co najmniej 1 karta. W ocenie Sądu, wskazana w systemie śledzenia, waga przesyłki z wysokim prawdopodobieństwem potwierdza tezę skarżącego, że przesyłka ta zawierała również odwołanie od spornej decyzji, a przede wszystkim organ II instancji nie wziął tej okoliczności pod rozwagę. Korzystając z ogólnodostępnych w internecie kalkulatorów wagi papieru ([...] i [...]) i przyjmując gramaturę papieru na 120 g/m² (papier używany do druku laserowego w kolorze; przy czym do użytku "biurowego" standardowo używa się jeszcze lżejszego papieru o gramaturze 80 g/m² - np. papier do kserokopiarki), 29 kart papieru waży około 0,22 kg (przy gramaturze 80 g/m² jest to około 0,14 kg), natomiast waga 12 kart identycznego papieru to zaledwie około 0,09 kg (0,06 kg przy gramaturze 80 g/m²). Podobne wartości wskazuje dostępny w internecie kalkulator wagi przesyłki ([...]). Dla przesyłki zawierającej 29 kart papieru A-4 o gramaturze 120 g/m² w opakowaniu średnim (B5, C5), waga papieru to 0,232 kg a wraz z kopertą to około 0,244 kg (przy gramaturze 80 g/m² jest to odpowiednio 0,145 i 0,157 kg). Natomiast waga przesyłki, która zawierałaby 12 kart przy tożsamych parametrach to 0,096 kg i 0,108 kg z kopertą (gramatura 120 g/m²) i odpowiednio 0,060 kg i 0,072 kg z kopertą (gramatura 80 g/m²). Jak wynika z powyższego z dużą dozą prawdopodobieństwa uznać należy, że przesyłka o masie 0,350 kg zawierała co najmniej 29 kart. Kwestia ta została przez organ przemilczana i nie została wzięta pod uwagę, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Ponadto w ocenie Sądu również pozostałe przedstawione przez stronę skarżącą dowody rozpatrywane we wzajemnej łączności uprawdopodobniają fakt nadania w spornej przesyłce odwołania od decyzji organu I instancji, a na pewno okoliczności takiej nie można wykluczyć. Co prawda całkowicie słusznie zwrócił uwagę Dyrektor, że placówka pocztowa, którą pełnomocnik wskazuje jako miejsce nadania odwołania w dni świąteczne jest nieczynna, jednakże wobec nadania spornej przesyłki w dniu 2 maja 2016 r. (co potwierdza zarówno pieczątka na kopercie jak i wydruk ze strony internetowej śledzenia przesyłek), kwestia ta jest całkowicie bez znaczenia (odwołanie nadane w dniu 2 maja 2016 r. wniesione byłoby w terminie). Wskazanie przez pełnomocnika, że sporną przesyłkę nadano na poczcie 1 maja 2016 r. uznać można jedynie za omyłkę pisarską pozostającą bez wpływu na meritum sprawy. Jakkolwiek wewnętrzne dokumenty kancelarii pełnomocnika strony z oczywistych względów nie posiadają waloru dokumentów urzędowych i nie korzystają z domniemania prawdziwości danych w nich zawartych, to w ocenie Sądu również przemawiają na korzyść skarżącego. W książce nadawczej pod nr [...] wskazano jako korespondencję "PIT 36 dot. [...] + odwołanie od decyzji" a jako odbiorcę "NUS [...]" (karta 63). Pod tą samą pozycją na kolejnej karcie książki nadawczej (karta 64) jako adresata wskazano Naczelnika Urzędu Skarbowego, umieszczono nr (R) przesyłki a karta ta jest opatrzona pieczęcią poczty z dnia 2 maja 2016 r. Jak wskazano na wstępie rozpatrywana sprawa ma charakter dalece ocenny dlatego też Sąd orzekający ze szczególnym uwzględnieniem kierował się zasadą zaufania obywateli do organów podatkowych jak również konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania oraz prawem obywatela do sądu. Zgodnie bowiem z art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Z kolei zgodnie z art. 77 ust. 2 ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej do dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Pozbawienie skarżącego prawa do rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, gdy strona na miarę swoich możliwości, przedstawiła dowody uprawdopodobniające nadanie odwołania w terminie, naruszyło ww. zasady, pozbawiając tym samym stronę skarżącą prawa do kontroli wydanej decyzji przez sąd. Tylko bowiem decyzja organu II instancji mogła być zaskarżona do sądu zgodnie z art. 52 p.p.s.a. Zastosowanie w niniejszej sprawie wspomnianych zasad jest o tyle istotne, że na obecnym etapie udowodnienie czy sporna przesyłka zawierała odwołanie od decyzji czy też nie, jest praktycznie niemożliwe. W przypadku gdy strona przedstawiła wszelkie możliwe do uzyskania dowody uprawdopodobniające wysłanie odwołania to organ podatkowy obowiązany jest rozpatrzyć wszystkie okoliczności ze szczególną starannością, nie pomijając żadnej z nich. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy dokona ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego okoliczności nadania odwołania z uwzględnieniem rozważań Sądu w zakresie wskazywanej rozbieżności co do wagi przesyłki nadanej przez pełnomocnika skarżącego w dniu 2 maja 2016 r. W przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione w terminie, organ rozpatrzy sprawę merytorycznie i wyda stosowną decyzję. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, na którą składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł).