I SA/Gd 1329/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia B. J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 6 lipca 2016 r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty B. J. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 września 2015 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej - B. J., na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 29 września 2015 r., obejmującego łączne zobowiązanie pieniężne z datą płatności 17 listopada 2014 r., ustalone w decyzji z dnia 10 lutego 2014 r. Pismem z dnia 10 marca 2016 r. B. J. złożyła podanie zatytułowane "zaskarżenie zajęcia egzekucyjnego i tytułu wykonawczego" wskazując w nim, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 29 września 2015 r. jest bezpodstawny, oparty na nieważnej decyzji z dnia 10 lutego 2014 r. Zobowiązana zarzuciła brak wymagalności żądania Wójta oraz stwierdziła, że wierzyciel ukrywa stan faktyczny i prawny decyzji wymiarowej, która nie uprawnia wierzyciela do żądania wszczęcia egzekucji. Pismem z dnia 21 marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wezwał zobowiązaną do sprecyzowania treści żądania zawartego w piśmie z dnia 10 marca 2016 r., informując jednocześnie, że z treści podania wynika brak wymagalności należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym, co stanowi przesłankę do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2016 r. poz. 599 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.e.a." Pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. (nadesłanym pierwotnie 7 kwietnia 2016 r. pocztą elektroniczną, a następnie złożonym w urzędzie 13 kwietnia 2016 r.) B. J. doprecyzowała, że podanie z dnia 10 marca 2016 r. dotyczy zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 września 2015 r. W piśmie z dnia 6 kwietnia 2016 r., wniesionym do organu B. J. doprecyzowała, że podanie z dnia 10 marca 2016 r. dotyczy zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 września 2015 r. W ocenie zobowiązanej, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnoprawnych, ponieważ został wystawiony na podstawie nieprawomocnej decyzji, w toku jej unieważniania. Decyzja wymiarowa jest sprzeczna z ustawą o podatku rolnym oraz ustawą o podatku od nieruchomości., a wierzyciel nie wykazał zasadności żądania zapłaty i egzekucji. Zobowiązana dodała, że zabytkowy park wyłączony jest od obowiązku zapłaty podatku rolnego, a zabytkowe zabudowania, które są wyłączone z użytkowania nie mogą być obciążane ani podatkiem mieszkaniowym, ani użytkowym. Skarżąca podniosła zarzut braku istnienia obowiązku podatkowego oraz nieważności tytułu wykonawczego i egzekucji. Wierzyciel - Wójt Gminy [...] w wydanym w dniu 27 kwietnia 2016 r. postanowieniu zajął stanowisko w zakresie zarzutów podniesionych przez zobowiązaną, uznając je za nieuzasadnione. Po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r., działając na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 pkt 1, 2 i 10 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] - jako organ egzekucyjny - uznał wniesione przez zobowiązaną zarzuty za nieuzasadnione. Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. B. J. złożyła w ustawowym terminie zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zobowiązanie organu I instancji do doręczenia nieznanych pism oraz skierowanie sprawy do ponownego postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca zarzuciła organowi I instancji nieustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, błędne dane oraz powoływanie się wyłącznie na nieznane stronie wypowiedzi wierzyciela, tj. z treści postanowienia z dnia 27 kwietnia 2016 r. i innych pism, niepoparte żadnymi dowodami z dokumentów. Strona podniosła, że podatki rolny oraz od nieruchomości są nienależne z mocy ustaw z uwagi na przeznaczenie nieruchomości. Nieruchomość jest parkiem, terenem zadrzewionym, wpisanym do rejestru zabytków i nie podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, ani od budynków. Zaskarżone postanowienie opiera się na nieprawdziwym stanie faktycznym i nie uwzględnia również postępowania przed sądem cywilnym, ani okoliczności zawieszenia postępowania przez komornika. Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 29 września 2015 r. oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 i w tym zakresie umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy organ stwierdził, że B. J. uchybiła terminowi wyznaczonemu celem doprecyzowania treści żądania zawartego w piśmie z dnia 10 marca 2016 r. Wezwanie w tym zakresie doręczono zobowiązanej w dniu 31 marca 2016 r. Siedmiodniowy termin upływał zatem z dniem 7 kwietnia 2016 r. W tak zakreślonym terminie zobowiązana nie złożyła wymaganych wyjaśnień. Pisma przesłanego za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 7 kwietnia 2016 r. nie można bowiem uznać za skutecznie złożonego wobec nie spełnienia wymogów z art. 63 § 1 i § 3a k.p.a. W konsekwencji organ uznał, że strona wniosła zarzuty w zakresie nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów z art. 27 u.p.e.a., wynikające z pisma datowanego na 6 kwietnia 2016 r. dopiero dnia 13 kwietnia 2016 r., tj. w dacie osobistego złożenia pisma w organie egzekucyjnym. Uzupełnienie braków pisma po terminie wyznaczonym wezwaniem skutkuje przyjęciem, że podanie wniesiono w dacie uzupełnienia braków. Za termin wniesienia żądania organ uznał zatem termin uzupełnienia jego braków w trybie określonym art. 64 § 2 k.p.a. Tym samym, zarzuty wniesione do organu egzekucyjnego w dniu 13 kwietnia 2016 r. oparte na podstawie prawnej art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 - w związku z niedotrzymaniem terminu wyznaczonego do doprecyzowania treści żądania - należało potraktować jako rozszerzenie zarzutów, złożone po terminie do ich wniesienia. Termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 września 2015 r. upłynął bowiem w dniu 11 marca 2016 r. Organ egzekucyjny uprawniony był do rozpatrzenia wyłącznie zarzutu braku wymagalności obowiązku zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który wprost wynikał z podania zobowiązanej z dnia 10 marca 2016 r. Mając to na względzie Dyrektor Izby Skarbowej uznał za zasadne uchylić zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w części dotyczącej uznania zarzutów nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów z art. 27 u.p.e.a. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Dokonując analizy zaskarżonego postanowienia w pozostałej części, tj. dotyczącej rozpatrzenia zarzutu braku wymagalności obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia 29 września 2015 r. organ stwierdził natomiast, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Przystępując do oceny zarzutu nieistnienia obowiązku, powołując się na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie w kwestii zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest determinowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego tym stanowiskiem oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Z treści ostatecznego postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 27 kwietnia 2016 r. zawierającego stanowisko wierzyciela wynika natomiast, że zarzut braku wymagalności obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym nie jest zasadny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wierzyciel zauważył, że obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym wynika z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 10 lutego 2014 r., która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2015 r. Decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu. Należności podatkowych ustalonych ww. decyzją wymiarową strona nie uregulowała. Mając zatem na uwadze fakt, że wierzyciel stwierdził, iż egzekwowany obowiązek wskazany w przedmiotowym tytule wykonawczym jest wymagalny, a jednocześnie organ egzekucyjny, jak i rozpoznający zażalenie organ odwoławczy nie są uprawnione do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym organ stwierdził, że zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. pozostają bezzasadne. Jak podkreślił organ, brzmienie ww. art. 34 § 1 u.p.e.a. nie pozwala na inne rozstrzygnięcie niż stanowisko prezentowane przez wierzyciela. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem postępowaniem wykonawczym w stosunku do postępowania podatkowego, w którym nałożony został obowiązek podlegający egzekucji. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w sytuacji, gdy decyzja jest wykonalna (lub opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności) i podatnik nie uregulował zaległości podatkowych wynikających z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, naczelnik urzędu skarbowego jako organ egzekucyjny ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wyjaśnił, że w zakresie wniosku o doręczenie postanowienia z dnia 27 kwietnia 2016 r. oraz dokumentów, na które powoływał się wierzyciel wniosek winien być odrębnie skierowany do wierzyciela, tj. Wójta Gminy [...], który pozostaje właściwy do jego załatwienia. We wniesionej skardze na B. J. zaskarżyła powyższe postanowienie w części utrzymującej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w mocy i wniosła o: 1) uchylenie obu zaskarżonych części postanowień obu organów oraz skierowanie sprawy do ponownego postępowania, 2) nakazanie organowi I Instancji procedowanie na podstawie akt, z udziałem skarżącej oraz nakazanie doręczenia nieznanych dokumentów Wójta, na które się powołuje i umożliwienie skarżącej realizację prawa do odpowiedzi i zaskarżenia postanowienia Wójta z dnia 27 kwietnia 2016 r., 3) nakazanie doręczenia podatkowej decyzji administracyjnej Wójta wraz datą jej uprawomocnienia oraz 4) przeprowadzenie dowodu z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 marca 2015 r., w którym organ stwierdził, że nie udzielał pozwolenia na użytkowanie obiektów na obszarze parku w K., które to pismo stanowi dowód, że wymierzenie podatku nastąpiło niezasadnie. Skarga nie zawiera zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała natomiast skuteczność doręczeń pism wierzyciela, wskazując, że w okresie, w którym wydano i doręczono przedmiotowe pisma skarżąca przebywała w szpitalu, o czym zawiadomiła Urząd Skarbowy. Skarżąca wskazała, że postanowienia organów obu instancji oparte są na nieznanych i ukrytych przed stroną dokumentach, skarżąca nie otrzymała od Naczelnika Urzędu Skarbowego pism ani postanowienia wierzyciela. Do skargi załączono kopię pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jako dowód braku podstaw do wymierzenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego od parku oraz zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy z ostatniego okresu wielomiesięcznej choroby. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Argumentacja organu przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest prawidłowa. Podstawa wniesionego przez skarżącą zarzutu był art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który stanowi, że podstawą zarzutu może być nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny prawidłowo zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wójt Gminy [...] działając jako wierzyciel, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to stało się ostateczne, po bezskutecznym upływie 7- dniowego terminu na wniesienie przez skarżącą zażalenia, w dniu 21 maja 2016 r. Doręczenie tego postanowienia uznano za dokonane w dniu 13 maja 2016 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a., w związku z nieodebraniem przesyłki awizowanej w dniach 29 kwietnia 2016 r. oraz 9 maja 2016 r. Działanie organu będącego wierzycielem było zgodne z unormowaniem art. 44 § 2, 3 i 4 u.p.e.a., z których wynika, że adresatowi pozostawia się zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia awiza, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści ostatecznego postanowienia wierzyciela wynika, że obowiązek objęty tytułem wykonawczy istnieje oraz został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji. W postanowieniu tym wskazano, że tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie decyzji wymiarowej Wójta Gminy [...] z dnia 10 lutego 2014 r., decyzja ta była przedmiotem postępowania odwoławczego i została utrzymania w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2015 r. Nadto organ wskazał, że należność wynikająca z tej decyzji nie została przez skarżącą zapłacona. Skoro wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z decyzji za niezasadny, to organ egzekucyjny był tym stanowiskiem związany. Tym samym, ani organ egzekucyjny, ani organ nadzorczy, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w tym zakresie. W judykaturze podkreśla się, że organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu. Wskazuje się również, że zobowiązany, który w drodze przysługujących mu odrębnych środków prawnych nie zdołał podważyć wiążącej organy egzekucyjne merytorycznej oceny wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, nie może żądać ponownej kontroli wypowiedzi wierzyciela w ramach postępowania w przedmiocie postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów. Prawomocne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela wyklucza rozważanie zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. w sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 741/07, LEX nr 513143). Wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 marca 2015 r. nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w postępowania sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, podobnie jak w postępowaniu egzekucyjnym zasadność obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie podlega badaniu. Zawarty w skardze wniosek o doręczenie decyzji podatkowej nie podlegał uwzględnieniu, wniosek taki skarżąca winna skierować do organu wydającego decyzję. Zarzuty skarżącej dotyczące sposobu doręczenia jej postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela nie zasługują na uwzględnienie. Okoliczności uzasadniające ewentualne istnienie podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie winny być bowiem podnoszone w postępowaniu zmierzającym do wniesienia zażalenia na to postanowienie, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów. Wskazać należy, że kwestionowany przez skarżącą tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji z dnia 10 lutego 2014 r. Z okoliczności sprawy nie wynika, by decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego, bądź by doszło do wstrzymania jej wykonania. Podkreślenia wymaga, że w aktach organu egzekucyjnego znajduje się odpis postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, a okoliczności dotyczące stwierdzenie ostateczności tego postanowienia zostały wskazane przez wierzyciela w piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r., które podlegało doręczeniu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] oraz B. J. Podniesione w skardze zarzuty nie zasługują zatem na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.