I SA/Gd 1336/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie WSA Tomasz Kołanowski /spr./ NSA Elżbieta Rischka Protokolant - Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2001 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1997 - 2000 oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2001 roku sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia 26 stycznia 2001 roku nr [...] w sprawie określenia A zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od maja do grudnia 1997 roku. od stycznia do grudnia 1998 roku, od stycznia do grudnia 1999 roku, od stycznia do grudnia 2000 roku; wraz z należnymi odsetkami. Podstawą podjęcia powyższej decyzji był następujący stan faktyczny w sprawie: Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2000 roku Burmistrz Gminy wszczął postępowanie w stosunku do A S.A. w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 1995-2000. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ podatkowy stwierdził, że strona błędnie wyliczyła należny podatek od nieruchomości i cytowaną powyżej decyzją z dnia 26 stycznia 2001 roku określiła wysokość tego podatku za lata 1997 - 2000. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że podmiot zarządzający portem jakim jest strona, zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1996 roku o portach i przystankach morskich (Dz. U. Z 1997r. Nr 9, poz. 44 z późn. Zm.) ma prawo do opodatkowania 40 % stawką w podatku od nieruchomości wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości stanowiących porty i przystanki morskie oraz infrastukturę zapewniającą dostęp do portów i przystani morskich. Natomiast obszar ośrodka wypoczynkowego w L. na terenie gminy Z. nie spełnia powyższych kryteriów. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie z dnia 1 lutego 2001 roku w zakresie naliczania podstawy opłaty podatku od nieruchomości za 2000 rok o łącznej kwocie [...] zł. Strona podnosiła w nim, że art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich stanowi przykład zwolnienia podmiotowego, bez żadnych ograniczeń. Zdaniem strony należy uznać, że ustawodawca obniżył podmiotom zarządzającym portami stawkę podatku od każdej nieruchomości niezależnie od jej lokalizacji i przeznaczenia. W związku z powyższym wnosi o uchylenie decyzji i ustanowienie opłaty podatku od nieruchomości za okres od 1 czerwca 2000 roku w wysokości 40% stawki ustalonej przez Burmistrza Gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2001 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdziło, że w przepisie art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich mamy do czynienia ze zwolnieniem od podatku podmiotu ale w odniesieniu do określonych nieruchomości. Zdaniem organu drugiej instancji z cytowanego przepisu wynika, ze zarządzający portem w odniesieniu do nieruchomości stanowiących port opłaca podatek od nieruchomości w wysokości 40% (poza budowlami wykorzystywanymi wyłącznie na potrzeby portów morskich, które zwolnione są od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pki 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z opodatkowaniem nieruchomości znajdujących się w granicach portu lub przystani morskiej, ale z nieruchomością położoną w L. w gminie Z., na terenie której znajduje się ośrodek wypoczynkowy w związku z czym w stosunku do tej nieruchomości nie stosuje stawki wynikającej z przepisu art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona złożyła skargę z dnia 19 lipca 2001 roku, w której wniosła o jej uchylnie lub stwierdzenie nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącego organy podatkowe wprowadziły dodatkowy warunek w zastosowaniu ulgi w postaci położenia nieruchomości co nie znajduje uzasadnienia w przepisach rangi ustawowej. Nie można go w szczególności wyinterpretować z definicji ustawowych zawartych w art. 2 ustawy o portach i przystankach morskich, zawierającym jedynie definicje pojęć występujących w ustawie. Zdaniem skarżącego z określenia w "ustawie portowej" przedmiotu działalności przedsiębiorstwa podmiotu zarządzającego nie można wyprowadzić wniosku, iż podmiot ten nie może posiadać nieruchomości niezwiązanej z zarządzaniem portem (np. nieruchomości przeznaczonej na cele socjalne), a skoro w art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich znajduje się zwolnienie o charakterze podmiotowym, to brak podstaw do twierdzenia, że zwolnienie to ma zastosowanie tylko wówczas, gdy obok kryterium podmiotowego spełnione zostało nie przewidziane w ustawie kryterium przedmiotowe. W opinii strony, przyznający podmiotowi zarządzającemu ulgę art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich uzależnia jej stosowanie wyłącznie od tego, czy podatnik podatku od nieruchomości jest podmiotem zarządzającym w rozumieniu tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę wnosząc o oddalenie skargi. Następnie skarżący pismem procesowym z dnia 17 października 2001 roku odniósł się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, nie podzielając argumentacji o podmiotowo- przedmiotowym charakterze zwolnienia zawartego w art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich. Ponadto przedstawił relacje pomiędzy cytowanym art. 11. a zwolnieniem wynikającym z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zakresu stosowania ulgi w podatku od nieruchomości w stosunku do podmiotu zarządzającego portem na podstawie art. 11 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o portach i przystankach morskich (Dz. U. Z 1997r. Nr 9, poz. 44 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku. Zgodnie z tym przepisem podmioty zarządzające opłacają podatek od nieruchomości w wysokości 40% stawki ustalonej przez właściwe organy. Skarżący w 2000 roku był podatnikiem podatku od nieruchomości, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących port oraz infrastukturę zapewniającą dostęp do portu, a także do nieruchomości stanowiących ośrodek wypoczynkowy w L. na terenie gminy Z. Zdaniem organów podatkowych w odniesieniu do nieruchomości stanowiących ośrodek wypoczynkowy, skarżącemu nie przysługuje ulga w podatku od nieruchomości wynikająca z art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zatem charakteru powyższej ulgi podatkowej, która zdaniem strony skarżącej ma wyłącznie charakter podmiotowy. W pierwszej kolejności należy ustalić jakiego rodzaju dyrektywy wykładni powinny mieć zastosowanie przy interpretowaniu przepisów dotyczących podatku od nieruchomości. Pomocnym w rozstrzygnięciu tej kwestii może być orzecznictwo w zakresie podatku od nieruchomości. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 6 września 1995 roku W. 20/94 w sprawie wykładni art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (OTK 1995/1 poz. 6) wskazał na konieczność wyjaśniania przepisów dotyczących podatku od nieruchomości za pomocą wykładni celowościowej. W jej uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi: "Wykładnia celowościowa wymaga przede wszystkim ustalenia istoty ekonomicznej podatku od nieruchomości. Podatek ten zaliczany jest do grupy podatków- majątkowych. Normatywny sposób ujęcia przedmiotu podatku od nieruchomości pozwala zakwalifikować go do grupy podatków od posiadania majątku (por. H. Litwińczuk "Podatki majątkowe1'' (w:) "System instytucji prawno-finansowych PRL", UH, Ossolineum 1985r., str.336). Charakter i zadania podatników od posiadania majątku są zróżnicowane w zależności od sposobu wykorzystania majątku. Posiadacze majątku podlegającego opodatkowaniu podatkami majątkowymi uzyskują bowiem szczególnego rodzaju dochody, a mianowicie dochody w naturze polegające na zaspokajaniu potrzeb bytowych, socjalnych czy gospodarczych na wyższym poziomie niż osoby nie posiadające majątku. Tym - wyodrębnionym w doktrynie - cechom podatków obciążających posiadanie majątku w pełni odpowiada podatek od nieruchomości, w którym ciężar podatku został zróżnicowany w zależności od charakteru majątku. Cecha ta ujawnia się najwyraźniej w konstrukcji stawek podatkowych. Art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje bowiem, że w wypadku wykorzystywania majątku do prowadzenia działalności gospodarczej stawki podatku są wyższe aniżeli w wypadkach wykorzystywania tegoż majątku do innych celów..." Dyrektywy wykładni celowościowej stały się również podstawą podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 22 kwietnia 2002 roku FPK 17/2001 w przedmiocie określenia kryteriów zaliczenia budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (publ. Prawo Gospodarcze 2002/7-8 str 55). Wspomniane powyżej rozstrzygnięcia dotyczyły sposobu interpretowania przepisów dotyczących podatku od nieruchomości i wynika z nich jednoznacznie, że przy wyjaśnianiu tych przepisów należy kierować się przede wszystkim wykładnią celowościową. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy koniecznym staje się próba wyjaśnienia celu ustanowienia ulgi podatkowej dla podmiotów zarządzających portami lub przystankami morskimi. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że art. 11 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o portach i przystankach morskich, pomimo jego umiejscowienia w odrębnym akcie prawnym, jest przepisem z zakresu podatku od nieruchomości. Statuuje on uprzywilejowaną sytuację podatkową dla podmiotów podlegających przepisom ustawy o portach i przystankach morskich. Wolą ustawodawcy było zatem stworzenie ulgi w podatku od nieruchomości dla podmiotów, które zajmują się zarządzaniem portem lub przystankiem morskim. Z art. 7 ust. 1 ustawy o portach i przystankach morskich wynika, że przedmiotem działalności przedsiębiorstwa podmiotu zarządzającego obejmuje, w szczególności: zarządzanie gruntami i infrastukturą portową; prognozowanie, programowanie i planowanie rozwoju portu; budowę, rozbudowę, utrzymywanie i modernizację infrastuktury portowej; pozyskiwanie gruntów na potrzeby rozwoju portu; świadczenie usług związanych z korzystaniem z infrastuktury portowej. Z kolei z art. 7 ust. 2 wynika, że przedmiotem działalności przedsiębiorstwa podmiotu zarządzającego nie może być prowadzenie innej działalności gospodarczej. Przepisy te w sposób jednoznaczny zakreślają przedmiot działalności podmiotu zarządzającego. Powyższego nie zmienia sposób sformułowania przepisu art. 7 ust. 1 poprzez użyte określenie "w szczególności''. Ustawa wyraźnie odnosi się do tych zadań podmiotu, które są ściśle związane z zarządzaniem portem lub przystanią morską. Zgodnie z art. 2 pkt 6 cytowanej ustawy, podmiotem zarządzającym jest utworzony na podstawie ustawy podmiot powołany do zarządzania portem lub przystanią morską. Z kolei art. 2 pkt 2 określa, że portem lub przystanią morską są akweny i grunty oraz związana z nimi infrastuktura portowa, znajdująca się w granicach portu lub przystani morskiej. Celem ustawodawcy przyznającego ulgę w podatku od nieruchomości było zatem zmniejszenie ciężaru podatkowego podmiotu zarządzającego ale wyłącznie w stosunku do nieruchomości służących podmiotowi do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania portem lub przystankiem morskim, określonej w art. 7 cytowanej ustawy. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że skarżący - A- jest podmiotem zarządzającym w rozumieniu ustawy o portach i przystankach morskich. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, skarżącemu przysługuje ulga w podatku w odniesieniu do nieruchomości służących realizacji ustawowo określonemu przedmiotowa działalności przedsiębiorstwa. Nieruchomość wchodząca w skład ośrodka wypoczynkowego nie mieszczą się w kategorii nieruchomości koniecznych dla realizacji celów nałożonych na podmioty zarządzające portami lub przystankami morskimi. Sąd nie podziela argumentów strony, że przepis art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich należy interpretować w oderwaniu od pozostałych przepisów tej ustawy. Dla określenia celu wprowadzenia ulgi podatkowej koniecznym stała się analiza treści całej ustawy o portach i przystankach morskich. Sąd nie podziela także wniosków strony co do zakazu posiadania nieruchomości niezwiązanej z zarządzaniem portem. Takiego twierdzenia nie zawierają decyzje organów podatkowych. Podmiot zarządzający oczywiście może posiadać inne nieruchomości, jednak zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, skarżący w odniesieniu do nieruchomości niezwiązanych z zarządzaniem portem nie ma prawa do stosowania stawki przewidzianej w art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich. Sąd nie podziela także stanowiska o tożsamości zakresu przedmiotowego art. 11 cytowanej powyżej ustawy oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku. Ulga podatkowa określona w art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich obejmuje bowiem wszystkie nieruchomości podmiotu zarządzającego służące realizacji ustawowo zakreślonemu przedmiotowi działalności tego podmiotu. Zwolnienie z podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odnosiło się wyraźnie tylko do tych budowli, które wykorzystywane są wyłącznie na potrzeby portu morskiego. Poza tym zwolnienie to ma charakter przedmiotowy i może w konsekwencji dotyczyć także innych podmiotów niż podmioty zarządzające w rozumieniu ustawy o portach i przystankach morskich. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe słusznie uznały, iż podmiot zarządzający portem nie korzysta z ulgi podatkowej określonej w art. 11 ustawy o portach i przystankach morskich w stosunku do nieruchomości przeznaczonej pod ośrodek wypoczynkowy . Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.