I SA/Gd 1347/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-11-27

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia, zasądzone wyrokiem sądu w związku ze śmiercią syna, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia, zasądzone wyrokiem sądu, stanowią przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile nie są enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca rozróżnia świadczenie główne od odsetek za opóźnienie w jego zapłacie, a zwolnienie podatkowe dotyczące świadczenia głównego nie obejmuje automatycznie odsetek.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania odsetek od odszkodowania i zadośćuczynienia, które otrzymała po śmierci syna w wyniku wypadku. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, stwierdzając, że odsetki te stanowią przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując opodatkowanie odsetek i domagając się zwrotu zapłaconego podatku, argumentując, że odsetki powinny być zwolnione z podatku tak jak należność główna, a ich opodatkowanie stanowi dodatkową karę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Asystent Sędziego Jarosław Skopczyński, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 14 maja 2019 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor KIS"), działając na podstawie art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm. – dalej "O.p.") stwierdził, że stanowisko J. C. – dalej jako "Skarżąca" przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek, jest nieprawidłowe. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny: W dniu 23 grudnia 2008 r. syn Skarżącej – K. C. - student ostatniego roku Wydziału Dyplomacji - studiów Stosunków Międzynarodowych, dzień przed Wigilią Bożego Narodzenia został śmiertelnie potrącony na przejściu dla pieszych. Z relacji Skarżącej wynika, że: syn na przejściu nie był sam, przechodziło wraz z nim wiele osób (świadkowie wypadku), a inne samochody poza sprawcą wypadku zatrzymały się aby przepuścić pieszych. Tylko sprawca wypadku jadąc z nadmierną prędkością w terenie zabudowanym, łamiąc wiele przepisów potrącił syna Skarżącej ze skutkiem śmiertelnym. Syn był ostoją i nadzieją na przyszłość Skarżącej. Był to dla niej ogromny szok. Od tego czasu z powodu doznanego szoku, depresji reaktywnej Skarżąca ma ogromne problemy zdrowotne. Sprawca wypadku został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w 2010 r. a wyrok został podtrzymany wyrokiem Sądu Apelacyjnego w 2011 r. Już w styczniu 2009 r. Skarżąca złożyła wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie z OC sprawcy. Firma ubezpieczeniowa w pierwotnej wersji przyznała Skarżącej niewiarygodnie niską kwotę i nie przyjęła wniosku o zwrot poniesionych strat pieniężnych, w tym za pogrzeb, pomnik, rzeczy żałobne etc. W związku z powyższym w 2011 r. prowadząca sprawę śmierci syna Skarżącej Kancelaria Adwokacka w jej imieniu (jako pełnomocnicy) złożyła pozew do sądu o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Sprawa o odszkodowanie trwała wiele lat. Najpierw przed Sądem Okręgowym, a następnie przed Sądem Apelacyjnym. Przez cały ten czas w sądzie Skarżącą reprezentował adwokat. Zdrowie Skarżącej z uwagi na doznany szok śmierci syna i depresję, pogorszyło się. Przedłużająca się sprawa w sądzie również negatywnie wpłynęła na jej zdrowie. Z powodu depresji i spustoszenia jakie ona czyni w organizmie, wykryto u Skarżącej cukrzycę i raka tarczycy. Skarżąca wymaga stałej opieki kardiologicznej, endokrynologicznej, psychiatrycznej, neurologicznej. Z uwagi na zły stan zdrowia po śmierci syna Skarżąca wielokrotnie była badana przez biegłych sądowych w wielu dziedzinach medycyny, którzy uznali, że znaczący wpływ na jej zły stan zdrowia miał wypadek i śmierć syna. W 2018 r. wyrokiem Sądu Apelacyjnego zakończył się proces o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Wypłacono również kwotę zasądzonych zgodnie z ustawą odsetek. Skarżąca uważa, że to ona poniosła ogromna stratę, straciła syna, którego chowała -nosiła pod swoim sercem. Syn miał być zabezpieczeniem i radością na przyszłość a pozostał ból. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Na jakiej podstawie prawnej został naliczony procent podatku od odsetek z odszkodowania i zadośćuczynienia przyznanego wyrokiem Sądu Apelacyjnego po tragicznej śmierci syna? Zdaniem Skarżącej, nie ma podstawy prawnej żeby od odszkodowania i zadośćuczynienia płacić podatek. Podatek od odsetek jest dla niej dodatkową karą. Stratą dla Skarżącej jest syn, który został zabity na przejściu dla pieszych. W jej opinii podatek od odsetek po śmierci syna z odszkodowania OC to dodatkowa kara, tylko nie wiadomo za co. Skarżąca cierpi po stracie ukochanego syna, to ona poniosła stratę, nie tylko materialną, ale przede wszystkim stratę moralną, uczuciową, psychiczną. Nic nie zwróci syna, a zadośćuczynienie i odszkodowanie pozwala w niewielkim stopniu ulżyć ten ból. Pieniądze Skarżąca przeznaczyła na opłatę pełnomocników, którzy towarzyszyli jej w sądzie przez prawie 10 lat, postawienie pomnika dla syna (nagrobka), zorganizowanie pogrzebu, przetrwanie żałoby. Do tej pory Skarżąca co tydzień wozi na grób syna znicze i kwiaty. Sama wymaga już pomocy ze względu na stan zdrowia, wielospecjalistycznej opieki medycznej, leków, rehabilitacji. Zainteresowana nie wie dlaczego ma płacić "karę" w postaci podatku. Skarżąca nie widzi i nie rozumie podstaw prawnych, w imię których ma płacić podatek od śmierci syna. Skarżąca wskazała, że łącznie przez 10 lat poniosła wydatki w kwocie 79.140,00 zł i dalej będzie ponosiła koszty związane ze śmiercią syna. On miał Skarżącą dochować i pochować, a tak nie wie jak dalej będzie się toczyło jej życie, jest wciąż w depresji i do tego została jeszcze ukarana tym podatkiem. Skarżąca wspólnie z rodziną (mężem i córką) przejrzała wiele publikacji, wyroków sądów etc. i nigdzie nie znalazła przepisów mówiących o naliczaniu podatku od odsetek odszkodowania i zadośćuczynienia. Nie rozumie dlaczego ma zapłacić podatek od śmierci Syna. W tej sytuacji to ona poniosła ogromną stratę, straciła syna. Z tego co jej wiadomo podatek płaci się od przychodu, a nie od straty jeszcze syna. To Skarżąca jest pokrzywdzona, to ona cierpi. Dlaczego Państwo chce ją jeszcze bardzo skrzywdzić. Sprawcą wypadku i winnym jest pan P.G. Syn miał być ostoją i oparciem na starość. Był osobą wykształconą niezwykle ułożoną, inteligentną. Miał plany na przyszłość, to był dla Skarżącej ogromny cios. Od tego czasu Skarżąca zmaga się z ogromną depresją reaktywną (zespół pourazowy). Jest pod stałą opieką poradni psychiatrycznej i wymaga stałej kontroli lekarskiej i specjalistycznej oraz specjalistycznych leków. Depresja, przebyty ciężki stres spowodowały u Skarżącej ciężkie problemy zdrowotne: choroby autoimmunologiczne (niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, cukrzycę, pogłębienie się choroby serca, raka tarczycy). Skarżąca wymaga nadal specjalistycznej opieki lekarskiej i drogich leków, leczenia sanatoryjnego, które to z uwagi na obecny stan polskiej służby zdrowia realizuje często prywatnie. Te pieniądze to leczenie Skarżącej, jej zdrowie. Skarżąca zapytuje więc dlaczego to ona ma płacić karę i Państwo chce ją pozbawić części funduszy na ratowanie zdrowia. Skarżąca i tak już cierpi, nie ma syna, który zginął tragicznie na przejściu dla pieszych. Dyrektor KIS w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Skarżącej w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznał za nieprawidłowe. Przywołując treść art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm.) – dalej jako "u.p.d.o.f.", organ stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przywołując definicję przychodów z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., Dyrektor KIS wywodzi, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), bądź też na skutek określonego zdarzenia (umorzenia czy potrącenia) powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. - inne źródła, wyszczególnione przykładowo w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Skarżąca uzyskała odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia otrzymanego z tytułu śmierci syna. Zdaniem Dyrektora KIS, użycie sformułowania "w szczególności" w wyżej cytowanym przepisie dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. (np. uzyskane odsetki, o ile nie podlegają wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie 21, 52, 52a i 52c), mieszczące się w ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 tejże ustawy. Dyrektor KIS zaakcentował, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018, poz. 1025 ze zm.) – dalej jako "k.c.", zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Dyrektor KIS podkreślił, że w dniu 6 czerwca 2016 r. została podjęta uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II PPS 2/16), dotycząca opodatkowania odsetek. W przedmiotowej uchwale siedmiu sędziów NSA uznało, że czym innym jest świadczenie główne, a czym innym odsetki za opóźnienie w jego zapłacie. Tym samym, należy rozliczyć odrębnie każde ze świadczeń. Dodatkowo wskazał, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego od lat 90-tych ubiegłego wieku konsekwentnie wskazuje się, że wprawdzie odsetki stanowią dług uboczny (akcesoryjny), bowiem nie mogą powstać bez istnienia długu głównego, to jednak skoro już raz powstaną, uzyskują byt niezależny od długu głównego i mogą istnieć nawet po jego wygaśnięciu (vide wyrok NSA z 5 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 777/17). Wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza więc, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Dyrektor KIS zauważył, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe nie stanowią standardu prawnego, lecz są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) – dalej: "Konstytucja RP" stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do przedmiotowego zwolnienia winny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca. Zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy zawiera w tym przedmiocie (konkretnie odnosi się do odsetek) - wyraźne postanowienie. Ustawodawca nie pomija odsetek w zwolnieniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w ocenie ustawodawcy zasługują na szczególną ochronę. I tak, wolne od podatku są tylko odsetki wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119. pkt 130, pkt 130a i pkt 130b u.p.d.o.f. Odnosząc przedstawione uregulowania prawne na grunt niniejszej sprawy Dyrektor KIS stwierdził, że skoro wypłacone Skarżącej odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia zasądzone wyrokiem sądu nie zostały wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, stanowią przychód z innych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych (według skali podatkowej). Zatem stanowisko Skarżącej należało uznać za nieprawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą interpretację indywidualną nie przedstawiono zarzutów przeciw zaskarżonej interpretacji. Mimo braku zarzutów, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji, z której rozstrzygnięciem się nie zgadza oraz o zasądzenie od Dyrektora KIS na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm procesowych. Ponadto strona skarżąca złożyła wnioski niemieszczące się w obszarze właściwości rzeczowej organu interpretacyjnego, tudzież procedowania interpretacyjnego, w szczególności: - żądając kwot pieniężnych za lata 2014 i 2018, - o zwrot zapłaconego podatku od odsetek za rok 2014 i za rok 2018 od odszkodowania i zadośćuczynienia przyznanego wyrokami sądowymi oraz należnych ustawowo odsetek wypłaconych z OC, - o dostarczenie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach w postaci akt spraw cywilnych oraz zeznań podatkowych wraz z korektami. Swoje żądania Strona uzasadniła przywołując stan faktyczny sprawy oraz przedstawiając swoje stanowisko, zgodnie z którym odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia powinny być zwolnione z podatku tak jak należność główna, i nie ma podstaw by traktować je odmiennie. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2019 r. strona skarżąca na poparcie zarzutów skargi przywołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że odsetki stanowią integralny element przychodu, ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane, a zatem nie można przyporządkować odsetek do innego źródła, niż należność główna (vide przykładowo: wyrok z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 289/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona interpretacja indywidualna odpowiada prawu. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej interpretacji, podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. W oparciu o art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Z kolei w świetle ust. 2 ww. przepisu, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. W myśl art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z powyższej definicji Dyrektor KIS trafnie wywodzi, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. Zatem o uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), bądź też na skutek określonego zdarzenia (umorzenia czy potrącenia) powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. - inne źródła. Natomiast zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie sformułowania "w szczególności" w wyżej cytowanym przepisie, jak trafnie zauważa Dyrektor KIS, dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. (np. uzyskane odsetki, o ile nie podlegają wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie 21, 52, 52a i 52c), mieszczące się w ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 tejże ustawy. Ponadto zasadnie wyjaśniono w przedmiotowej interpretacji, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nic ponosi. Odsetki wypłacone w związku z opóźnieniem wypłaty danego świadczenia nie są wliczane do wartości tego świadczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., 1360, z późn. zm.), do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Analizując treść powyższych przepisów Dyrektor KIS trafnie zauważa, że nie można utożsamiać odsetek z odszkodowaniem, zadośćuczynieniem czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Odsetki są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Wobec rozbieżnych stanowisk w kwestii opodatkowania odsetek (vide wyroki NSA i WSA przywołane w piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2019 r.), Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 6 czerwca 2016 r. uchwałę (sygn. akt II FPS 2/16), dotyczącą opodatkowania odsetek. W przedmiotowej uchwale siedmiu sędziów NSA uznało, że czym innym jest świadczenie główne, a czym innym odsetki za opóźnienie w jego zapłacie. Tym samym, należy rozliczyć odrębnie każde ze świadczeń. W konsekwencji Dyrektor KIS trafnie wywodzi, że nie można zatem tylko z samego zakwalifikowania do tego samego źródła przychodu co odszkodowanie bądź zadośćuczynienie wywodzić automatycznie, że każde świadczenie stanowiące przychód z innych źródeł korzysta ze zwolnienia przedmiotowego dotyczącego wyłącznie odszkodowań bądź zadośćuczynień. Jednocześnie nie można też rozumieć tego w ten sposób, że każde świadczenie stanowiące co do zasady przychód z innych źródeł jest opodatkowane podatkiem dochodowym, ponieważ .ustawodawca przewidział różne zwolnienia podatkowe oraz zaniechania od poboru podatku. Ustawodawca nie pominął odsetek w zwolnieniach, jeżeli uznał zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr. które w ocenie ustawodawcy zasługują na szczególną ochronę. Prawodawca rozróżnił bowiem odsetki od należności głównej, czego przykładem jest wymienienie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w katalogu zwolnień przedmiotowych wprost odsetek wolnych od podatku. Jednakże takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ww. ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie, co ma miejsce w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a i pkt 130b u.p.d.o.f., a odsetki od otrzymanego zadośćuczynienia i odszkodowania w tym katalogu nie zostały wskazane. Jak już wskazano w spornej interpretacji, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe nie stanowią standardu prawnego, lecz są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do przedmiotowego zwolnienia winny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca. Z kolei w odniesieniu do załączanych przez Stronę dokumentów i żądań przeprowadzenia postępowania dowodowego należy wskazać, że postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, z uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć, jest postępowaniem szczególnym, odrębnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie jest postępowaniem dowodowym, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego bądź czynności sprawdzających. Organ wydający interpretację indywidualną nie może więc zbadać w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku stanu faktycznego, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko pytającego zawarte we wniosku odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego jest słuszne i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego stanu. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu kontrolnym czy podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację. Konieczność przedstawienia niezbędnych dowodów może pojawić się na etapie ewentualnych postępowań podatkowych lub kontrolnych. Natomiast rolą organu podatkowego wydającego interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego jest ocenić stanowisko wnioskodawcy przez pryzmat opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jako prawidłowe albo nieprawidłowe. Stąd też wydając zaskarżoną interpretację indywidualną, organ uwzględnił obowiązujące przepisy prawa (działał na podstawie przepisów prawa) - choć inaczej zinterpretował rozpatrywane okoliczności niż uczyniła to strona skarżąca tj. ocenił zaprezentowane we wniosku stanowisko jako nieprawidłowe. Konsekwencją powyższego było - zgodnie z art. 14c § 2 O.p. - wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Przedstawione w spornym akcie uzasadnienie czyni zadość wskazanym ustawowym wymogom (zarówno tym materialnoprawnym, jak i tym procesowym) - zawiera pogłębioną analizę przedmiotowego zagadnienia. Należy również wskazać, że istnieją różnice między decyzją podatkową a interpretacją indywidualną. Interpretacja nie jest odpowiednikiem decyzji. W związku z tym organ nie może przeprowadzać postępowania dowodowego w postępowaniu interpretacyjnym - jak oczekuje strona skarżąca. Podsumowując, Dyrektor KIS prawidłowo w zaskarżonej interpretacji wywiódł, że skoro wypłacone odsetki od odszkodowania i zadośćuczynienia zasądzone wyrokiem sądu nie zostały wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, stanowią przychód z innych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych (według skali podatkowej). Z tych przyczyn, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło