I SA/Gd 1363/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do maja i od sierpnia do września 2010 r. oraz od marca do kwietnia 2011 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 30 maja 2012 r., nr [...]. I SA/Gd 1363/12 UZASADNIENIE I. R. N. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 25 października 2012 r. utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 30 maja 2012 r., nr [...], którą określono skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do maja i od sierpnia do września 2010 r. oraz od marca do kwietnia 2011 r. w kwocie 109.733 zł. Do skargi dołączono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, w którym skarżący podniósł, że organ wysokość zobowiązania w podatku VAT określił także jego żonie, z którą prowadzi działalność gospodarczą; łączna kwota zobowiązań podatkowych małżonków wynosi 277.312 zł (bez odsetek). Z uwagi na znaczną wysokość zobowiązania, wykonanie decyzji wymiarowej doprowadzi do sprzedaży domu małżonków, uniemożliwi kontynuację produkcji, a w konsekwencji skutkować będzie likwidacją prowadzonej działalności gospodarczej i utratą źródła utrzymania nie tylko skarżącego i jego rodziny, ale także 15 osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie małżonków. Nadmienił, że aby zwiększyć wysokość dochodów (o 150.000 zł w skali roku) wraz z żoną dokonał inwestycji w postaci nowej linii produkcyjnej, podkreślając że przeznaczone na ten cel środki w wysokości 300.000 zł pochodziły z udzielonego kredytu bankowego. II. Postanowieniem z 16 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 30 maja 2012 r. III. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej zarzucił powyższemu postanowieniu: 1/ naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), poprzez błędne przyjęcie, że skarżący wykazał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji oraz, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2/ naruszenie art. 134 § 1 w związku z art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania; 3/ naruszenie art. 163 § 1 i § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. IV. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 kwietnia 2013 r., I FZ 92/13, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Gdańsku. NSA zgodził się z autorem zażalenia, że argumentacja zaprezentowana we wniosku, nie poparta żadnymi dowodami, ani nawet analizą akt sądowych, nie mogła stanowić podstawy do wstrzymania decyzji organu pierwszej instancji. NSA wskazał, że zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym w orzecznictwie, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Podkreślił, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: V. Stosownie do art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać na posiedzeniu niejawnym postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zasadność wstrzymania wykonania aktu uzależniona jest od rozmiarów szkody, w tym szkody majątkowej. Przy czym, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 kwietnia 2013 r., I FZ 92/13, chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zdaniem NSA skarżący nie wykazał, że wykonanie decyzji organu pierwszej instancji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. Przedmiot zaskarżenia dotyczy zobowiązań podatkowych, a więc należności pieniężnych, które z natury rzeczy są odwracalne. NSA podkreślił, że jak słusznie wskazano w zażaleniu każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Wielkość tej należności w żaden sposób nie może być postrzegana jako znaczna szkoda, czy trudne do odwrócenia skutki. W zakresie pozostałych argumentów, tj. m.in. kwestii konieczności spłaty kredytu czy też zakończeniu prowadzonej działalności gospodarczej i zwolnieniu zatrudnionych pracowników strona składająca stosowny wniosek swoich wywodów nie poparła żadnymi dokumentami. Do tego strona nie wskazała aby tego typu informacje mogły wynikać chociażby z analizy niniejszych akt sprawy. Braki w tym zakresie uniemożliwiają w praktyce dokonanie oceny wpływu wykonania zakwestionowanej decyzji na sytuację strony. VI. Jak wskazał NSA warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wykazanie (uprawdopodobnienie) przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość spowodowania skutków, o których mowa w przywołanym przepisie. Inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego, bowiem jego rzeczą, jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, jest wykazywanie zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Zatem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione; twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest zatem dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. Danymi tymi Sąd nie dysponuje Zweryfikowanie zaś przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej. Skoro skarżący nie podał jakichkolwiek danych odzwierciedlających sytuację ekonomiczną jego i jego rodziny, w tym nie wykazał wielkości osiąganych przychodów, ponoszonych kosztów utrzymania, to wobec niemożności skonfrontowania kwoty zaległości podatkowej z wielkością uzyskiwanych dochodów i wartością posiadanego majątku brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonanie zakwestionowanej decyzji Dyrektora UKS spowoduje skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych względów należało orzec jak w sentencji postanowienia.