I SA/Gd 1364/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-06-06
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w tej samej sprawie. Niemniej jednak, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest dopuszczalne i powinno zostać rozpoznane merytorycznie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego, została już zwolniona od kosztów sądowych. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, ale rozpoznał merytorycznie wniosek o ustanowienie pełnomocnika, przyznając go skarżącej ze względu na jej trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarachowania nadpłaty na poczet zaległości podatkowej postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie doradcy podatkowego.
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał A. Z. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. Z. wnioskiem z dnia 30 maja 2011 r. (data stempla pocztowego) ponownie zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz o ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego, bądź też doradcy podatkowego.
W pierwszej kolejności rozpoznać należało złożony przez skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak już wskazano postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2011 r. skarżącej przyznano prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.
W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz małoletnim synem, małżonkowie od 2009 r. są rodziną zastępczą dla dwóch małoletnich chłopców, mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, aktualnie źródłem utrzymania rodziny jest wypłacany wnioskodawczyni zasiłek rehabilitacyjny w kwocie około 900 zł miesięcznie, pomoc pieniężna, którą objęte są rodziny zastępcze wypłacana przez Centrum Pomocy Rodzinie w łącznej kwocie 503,76 zł oraz renta rodzinna przyznana dzieciom, dla których małżonkowie ustanowieni zostali rodzicami zastępczymi w łącznej kwocie 2.521,68 zł, przy czym zarówno wypłacane skarżącej świadczenie z tytułu choroby, jak i pomoc finansowa przekazywana przez Centrum Pomocy Rodzinie podlegają zajęciu komorniczemu, majątek małżonków stanowi nieruchomość o powierzchni 774 m2 zabudowana domem o powierzchni 150 m2, na której ustanowiono hipoteki na rzecz Skarbu Państwa, ZUS i banku oraz wierzytelności pieniężne (których wartości nie podano). Według złożonego oświadczenia miesięczne koszty utrzymania rodziny, do których poza kosztami wyżywienia i zakupu odzieży dla dzieci, opłatami za wodę i ścieki, energię elektryczną, wywóz śmieci, telefon, abonament RTV, zakup opału i spłatę zaległości zaliczono także opłaty za przedszkole, komitet rodzicielski, koszty incydentalnego używania samochodu niebędącego własnością wnioskodawczyni, kształtują się na poziomie około 3.000 zł.
Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku skarżącej i jej rodziny nie budzi wątpliwości. Zarówno skarżąca, jak i jej mąż korzystali z instytucji prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w których udokumentowali swoje możliwości płatnicze. Na dzień wydania niniejszego postanowienia sytuacja finansowa małżonków nie uległa poprawie. Mąż wnioskodawczyni nadal pozostaje bez pracy, zaś ona sama przebywa na zwolnieniu lekarskim.
Wobec powyższego uznano, iż skarżąca wykazała zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma ona realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z wyboru. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny, które pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb jej członków oraz okoliczność nieposiadania zasobów pieniężnych.
Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło