I SA/Gd 1365/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-02-03
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawcy wykazali, iż ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Małżonkowie J. i H. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ich miesięczne dochody brutto wynoszą 4.456,92 zł, z czego 1.104,34 zł jest potrącane w ramach egzekucji. Nie posiadają nieruchomości, oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a ich miesięczne koszty utrzymania i leczenia wynoszą około 1.936 zł. Mają zaległości podatkowe w wysokości 345.999 zł. Wcześniej w podobnych sprawach przyznano im prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. i H. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. F. o wznowienie postępowania sądowego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Małżonkowie J. i H. F. zwrócili się w niniejszej sprawie z wnioskiem, złożonym na formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego przez wnioskodawców oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, a źródłem ich utrzymania są emerytury o łącznej wysokości 4.456,92 zł brutto miesięcznie. Świadczenia te podlegają zajęciu w ramach prowadzonej względem wnioskodawców od 10 lat egzekucji – łączna kwota dokonywanych z tego tytułu potrąceń wynosi 1.104,34 zł miesięcznie. Małżonkowie nie są właścicielami żadnych nieruchomości, nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zaś na zarejestrowanym na wnioskodawcę samochodzie marki [...], rok produkcji 1997, ustanowiony został zastaw skarbowy. Miesięczne koszty utrzymania małżonków, do których zaliczono opłaty związane z eksploatacją lokalu, za energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy, usługi telekomunikacyjne (UPC), podatek od nieruchomości, ubezpieczenie oraz bieżące remonty i konserwacje, kształtują się na poziomie około 1.236 zł. Do kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy zaliczyli dodatkowo wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w łącznej kwocie około 700 zł miesięcznie.
Przechodząc do oceny złożonego wniosku, wskazać trzeba, że przedstawiona w nim sytuacja finansowa wnioskodawców, w tym wysokość ponoszonych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, nie budzi wątpliwości, gdyż została udokumentowana w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 942/09, I SA/Gd 946, I SA/Gd 947/09 oraz I SA/Gd 587/09, w których postanowieniami referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2010 r. przyznano małżonkom prawo pomocy. Z przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów wynikało, że osiągany przez nich miesięczny dochód, po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 2.575,84 zł netto miesięcznie, posiadają oni zaległości podatkowe, które wynoszą łącznie 345.999 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, nie posiadają oszczędności. Natomiast konieczność ponoszenia znacznych wydatków związanych z odpłatnym leczeniem każdego z małżonków potwierdzała przedstawiona przez nich dokumentacja medyczna.
Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że wnioskodawcy wykazali, że nie mają realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji małżonków po potrąceniu udokumentowanych stałych i koniecznych obciążeń, a która wynosi około 1.300 zł. Nie bez znaczenia jest także konieczność wydatkowania znacznych środków na odpłatne leczenie każdego z nich. Wpływ na przyjęte stanowisko miała też okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności oraz wysokość posiadanych przez nich zaległości podatkowych.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło