I SA/Gd 1366/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. i H. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. F. o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym orzeczeniem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 649/07, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r. o sygn. akt I SA/Gd 649/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę małżonków H. F. i J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W toku powyższego postępowania sądowego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2007 r. małżonkom przyznano prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie ze skargi o wznowienie ww. postępowania sądowego małżonkowie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z uchwałą NSA w składzie 7 sędziów z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II GPS 2/10 prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Powyższe oznacza, że skoro wnioskodawcy zostali zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, to nie mają obowiązku ich uiszczania również w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku małżonków w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika wskazać zaś należy, że okoliczność, iż korzystają oni ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez nich żądania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie adwokata dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego przez wnioskodawców oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, a źródłem ich utrzymania są emerytury o łącznej wysokości 4.456,92 zł brutto miesięcznie. Świadczenia te podlegają zajęciu w ramach prowadzonej względem wnioskodawców od 10 lat egzekucji – łączna kwota dokonywanych z tego tytułu potrąceń wynosi 1.104,34 zł miesięcznie. Małżonkowie nie są właścicielami żadnych nieruchomości, nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zaś na zarejestrowanym na wnioskodawcę samochodzie marki [...], rok produkcji 1997, ustanowiony został zastaw skarbowy. Miesięczne koszty utrzymania małżonków, do których zaliczono opłaty związane z eksploatacją lokalu, za energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy, usługi telekomunikacyjne (UPC), podatek od nieruchomości, ubezpieczenie oraz bieżące remonty i konserwacje, kształtują się na poziomie około 1.236 zł. Do kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy zaliczyli dodatkowo wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w łącznej kwocie około 700 zł miesięcznie. Przechodząc do oceny złożonego wniosku, wskazać trzeba, że przedstawiona w nim sytuacja finansowa wnioskodawców, w tym wysokość ponoszonych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, nie budzi wątpliwości, gdyż została udokumentowana w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 942/09, I SA/Gd 946, I SA/Gd 947/09 oraz I SA/Gd 587/09, w których postanowieniami referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2010 r. przyznano małżonkom prawo pomocy. Z przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów wynikało, że osiągany przez nich miesięczny dochód, po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 2.575,84 zł netto miesięcznie, posiadają oni zaległości podatkowe, które wynoszą łącznie 345.999 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, nie posiadają oszczędności. Natomiast konieczność ponoszenia znacznych wydatków związanych z odpłatnym leczeniem każdego z małżonków potwierdzała przedstawiona przez nich dokumentacja medyczna. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznano, że wnioskodawcy wykazali, że nie mają realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji małżonków po potrąceniu udokumentowanych stałych i koniecznych obciążeń, a która wynosi około 1.300 zł. Nie bez znaczenia jest także konieczność wydatkowania znacznych środków na odpłatne leczenie każdego z nich. Wpływ na przyjęte stanowisko miała też okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności oraz wysokość posiadanych przez nich zaległości podatkowych. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.