I SA/Gd 1368/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 23 września 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedsiębiorstwo A sp. jawna E. W. i Spółka zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2014r. oraz za okres od stycznia do sierpnia 2015r. Wniosek uzasadniono trudną sytuacją finansową podatnika oraz dobrem pracowników zatrudnionych w firmie. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia 23 września 2015r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 rok oraz za okres od stycznia do sierpnia 2015r. w łącznej kwocie 53.904 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 24 sierpnia 2016 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. W szczególności wezwał wnioskodawcę do przedłożenia wszelkich posiadanych dokumentów obrazujących sytuację finansową oraz dowodów i argumentów mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył: zaświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis z dnia 5 września 2013r. o wartości brutto 85.366 zł, z dnia 14 listopada 2013r. o wartości brutto również 85.366 zł i z dnia 27 lutego 2014r. o wartości brutto 468.96 zł a także sprawozdanie finansowe za 2014r. z wynikiem finansowym netto roku obrotowego w wysokości - strata netto - 126.174,33 zł. W aktach sprawy znajduje się ponadto pismo strony z dnia: - 1 kwietnia 2015 r. z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej, w którym strona w zamian za umorzenie należności zaproponowała zatrudnienie 8 pracowników z terenu miasta i gminy, - 8 stycznia 2014 r. skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, fundusz pracy od lutego 2013r. do listopada 2014r, - 5 stycznia 2015 r. z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2014r. w zamian za utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia i zwiększenia zatrudnienia o 10 osób z terenu miasta i gminy P. Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że kwestię nadzwyczajnego zdarzenia losowego - pożaru w budynkach biurowych, w wyniku którego Spółka poniosła znaczne szkody - strona podniosła dopiero na etapie odwołania. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika także, że w związku z pożarem, który miał miejsce w styczniu 2013r. strona uzyskała ulgę podatkową - decyzją z dnia 20 czerwca 2013r. umorzono 50% zaległości podatkowej, w podatku od nieruchomości za lata 2010-2012 w kwocie 26.259,20 zł. Przywołując treść art. 67 a § 1 ust. 3 i art. 67 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) Kolegium wskazało, że choć sytuacja spółki jest trudna a działalność gospodarcza podatnika przynosi straty, jednak sytuacja taka nie zobowiązuje automatycznie organu podatkowego do udzielenia podatnikowi ulgi podatkowej. Z uwagi na zaległości podatkowe Spółki w podatku od nieruchomości w latach 2010 – 2012 a także wnioski kierowane do ZUS o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, za okres od lutego 2013r. do listopada 2014 r. organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione proponowane przez podatnika rozwiązanie dotyczące umorzenia zaległości podatkowej w zamian za utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia a także zwiększenie zatrudnienia. Kolegium podkreśliło, że udzielenie ulg podatkowych ma charakter wyjątkowy. W związku z powyższym niedopuszczalna jest z punktu widzenia interesu publicznego taka sytuacja, w której pomoc gminy ma stanowić rozwiązanie trudności finansowych podatnika. Trudna sytuacja finansowa strony nie stanowi wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Organ zauważył jednocześnie, że wcześniej udzielono stronie ulgi podatkowej w postaci umorzenia części zaległości podatkowej, jednak pomoc ta nie doprowadziła do poprawy sytuacji finansowej podatnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo A sp. jawna E. W. i Spółka z siedzibą w P. wniosło o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości i ponowne rozpoznanie sprawy a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie art. 67 a § 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię zmierzającą do ustalenia, że obecna i udowodniona sytuacja finansowo – organizacyjna skarżącego nie wypełnia znamion "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" w sytuacji, w której skarżący jest ważnym pracodawcą na rynku lokalnym, zapewnia zatrudnienie mieszkańcom Miasta i Gminy P., przyczynia się do rozwoju P., a po zmianie koniunktury gospodarczej zwiększać będzie zatrudnienie, a ponadto współpracuje z wieloma podmiotami istniejącymi na rynku lokalnym. Podkreślono jednocześnie, że gmina dotychczas uzyskiwała duże dochody z tytułu podatków od strony skarżącej, a skarżący z przyczyn od siebie niezależnych oraz nadzwyczajnych zdarzeń losowych nie jest w stanie uiścić daniny publicznoprawnej. Zarzucono ponadto naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Zaskarżona decyzja ma charakter decyzji uznaniowej, zatem sfera objęta uznaniem administracyjnym nie podlega ocenie sadu administracyjnego. Podkreślić należy, że warunkiem podjęcia decyzji uznaniowej jest zgodnie z wymogami prawa ustalenie istotnych ze względu na kryteria wyboru wskazane w art. 67 a Ordynacji podatkowej okoliczności faktycznych. Przesłanki kierunkowe wyboru określenia jako ważny interes podatnika lub interes publiczny wymagają poczynienia ustaleń odnośnie sytuacji finansowej, materialnej i życiowej podatnika oraz przyczyn, które miały wpływ na te sytuację. W niniejszej sprawie do złożonego w dniu 5 stycznia 2015 r. wniosku w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, uzupełnionego pismem z 1 kwietnia 2015 r., strona skarżąca dołączyła kserokopię kierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 stycznia 2014 r., z którego wynika, że dniu 5 stycznia 2013 r. wskutek pożaru zniszczeniu uległ budynek administracyjno – socjalny, a straty oszacowano na kwotę 400.00 zł. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji potwierdza, że zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak również w piśmie z 29 października 2015 r. sporządzonym przez ten organ w związku z wniesieniem przez stronę odwołania, organ pierwszej instancji nie dostrzegł, aby w piśmie z 5 stycznia 2015 r., 1 kwietnia 2015 r. i 12 sierpnia 2015 r. strona podnosiła okoliczność pożaru. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w związku z pożarem podatnikowi udzielona została pomoc w postaci umorzenia 50 % zaległości podatkowej za lata 2010-2012 w kwocie 26.259,20 zł. W ocenie Sądu powołanie w argumentacji strony faktu zdarzenia losowego powodującego dotkliwe ekonomiczne straty w prowadzonej działalności gospodarczej wymaga ustaleń w zakresie ewentualnych środków uzyskanych w formach rekompensaty ubezpieczeniowej, dotacyjnej lub wynikającej z udzielonych ulg. W niniejszej sprawie ustaleń w tym zakresie nie poczyniono, co stanowi podstawę do stwierdzenia naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z faktu, że podstawowe argumenty strony dotyczyły znaczenia społecznego prowadzonej działalności gospodarczej w związku z utrzymaniem miejsc pracy i udziałami w obrocie gospodarczym z kontrahentami, nie wynika, aby organy mogły poczynić istotne ustalenia finansowej sytuacji podmiotu wnioskującego o ulgę w opłacie należności podatkowych. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2016 r. prokurent skarżącej podał nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia wspólniczki spółki jawnej i kosztów leczenia. Wobec przesłanek uchylenia zaskarżonej decyzji ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji poczyni ustalenia sytuacji finansowej przedsiębiorstwa prowadzonego w formie spółki jawnej. Ustalenie możliwości płatniczych skarżącej musi uwzględniać również przyznane na rozprawie wydatki na spłatę zadłużeń z tytułu należności na rzecz banku. Brak ustaleń w zakresie wyżej wskazanym stanowi naruszenie art. 187 § 2 Ordynacji podatkowej mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy pozwoli w toku postępowania administracyjnego podjąć decyzję z uwzględnieniem przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.