I SA/Gd 1368/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-01-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu w terminie jest prawidłowe, gdy strona wnosi sprzeciw, twierdząc, że nie wnosiła o prawo pomocy, lecz o zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Zarzadzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu w terminie jest prawidłowe. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a niezłożenie go na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. Złożenie formularza wraz ze sprzeciwem nie sanuje pierwotnego braku formalnego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję ZUS i jednocześnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Po doręczeniu urzędowego formularza PPF, skarżący nie wypełnił go i nie złożył w terminie. Referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że nie wnosił o prawo pomocy, lecz o zwolnienie od kosztów sądowych, dołączając wypełniony formularz PPF. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu sprzeciwu I.W. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2017 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lipca 2017 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2017 r., Skarżący wnioskiem zawartym w skardze zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. W dniu 2 października 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru) doręczono skarżącemu urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 9 października 2017 r. W związku z powyższym referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z dnia 17 listopada 2017 r. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że nie wnosił o przyznanie prawa pomocy lecz o zwolnienie od kosztów sądowych. Z ostrożności skarżący dołączył do sprzeciwu wypełniony formularz PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy skarżącemu, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 244 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W ocenie sądu zaskarżone sprzeciwem zarządzenie referendarza sądowego jest prawidłowe. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (karta 13), wynika, że skarżącemu w dniu 2 października 2017 r. został doręczony formularz PPF, wraz z pouczeniem, że formularz ten należy wypełnić i nadesłać do sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie z dniem 9 października 2017 r. Referendarz sądowy trafnie więc przyjął, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął bezskutecznie, co skutkuje pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania – na podstawie art. 257 p.p.s.a. Skarżący zresztą nie kwestionuje faktu niezłożenia wypełnionego formularza w wyznaczonym terminie. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje złożenie przez skarżącego wypełnionego formularza PPF wraz ze sprzeciwem. Formularz ten został bowiem złożony na etapie postępowania wywołanego sprzeciwem i nie może sanować braku urzędowego formularza złożonego w terminie 7 dni od daty wezwania. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło